بیمارستان‌های دولتی برای درمان به مردم مراجعه می‌کنند!

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی تابناک، همان‌طور که در روزهای آلوده تهران، هوا وارونه می‌شود و آلودگی در سطح زمین حبس می‌ماند، در نظام درمان نیز سالهاست که معادله وارونه شده است. بیمارستان‌های دولتی که باید پناهگاه بیماران باشند، اکنون خود به مردم و خیرین مراجعه می‌کنند تا بتوانند نفس بکشند و خدمات‌شان را ادامه دهند.

افزایش بیماران در بیمارستانهای ناتوان

 افزایش چشمگیر مراجعات، محدودیت‌های بودجه‌ای و فشارهای اقتصادی، این وارونگی را از حالت استثنا به قاعده تبدیل کرده است. 

گزارش‌های میدانی و رسمی سال ۱۴۰۵ تصویری روشن ارائه می‌دهد. مراجعات به بیمارستان‌های دولتی در برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی تا ۳۰ درصد افزایش یافته است. معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران این رشد را مستقیماً به فشار اقتصادی مردم و انتقال بیماران از بخش خصوصی به دولتی نسبت داده و همزمان از مطالبات سنگین از بیمه‌ها سخن گفته است. 

مردم که دیگر توان پرداخت تعرفه‌های بخش خصوصی را ندارند، به سمت مراکز دولتی سرازیر شده‌اند؛ مراکزی که خود زیر بار سنگین هزینه‌ها و کمبود منابع قرار دارند. راهروهای شلوغ، صف‌های طولانی و تخت‌های پر، دیگر تصویر روزمره‌ی این بیمارستان‌هاست. 

یک نشست برای دعوت از خیریه ها

در چنین شرایطی، نشست انجمن خیریه حمایت از بیماران و بیمارستان امیراعلم تنها یک رویداد محلی نبود؛ آیینه‌ای از وضعیت کلی بود. دکتر حسن توکلی، رئیس هیئت‌مدیره این انجمن، صراحتاً اعلام کرد که با توجه به مشکلات اقتصادی و فشار بر مردم، میزان مراجعه به بیمارستان‌های دولتی نسبت به سال‌های گذشته افزایش یافته و بدون حمایت خیرین، این مراکز با مشکلات جدی مواجه خواهند شد. او تأکید کرد که تداوم خدمات بیمارستان امیراعلم بدون همراهی نیکوکاران دشوار است. 

بیشتر بخوانید؛

شپش روی سر مدارس ایران!

این بیمارستان که قدمتی بیش از یک قرن دارد و پس از بیمارستان سینا دومین بیمارستان قدیمی کشور محسوب می‌شود، همچنان در حوزه‌های تخصصی از جمله گوش و حلق و بینی به‌عنوان مرکز مرجع فعالیت می‌کند و هر سال بخش قابل توجهی از رتبه‌های برتر آزمون بورد تخصصی کشور از آن بیرون می‌آید. با این حال، حتی چنین مرکزی نیز برای حفظ هویت تاریخی و توسعه زیرساخت‌ها، چشم به حمایت خیرین دوخته است. 

دکتر محمدتقی خورسندی آشتیانی، نایب‌رئیس هیئت‌مدیره، آمار قابل توجهی ارائه داد: «اورژانس بیمارستان امیراعلم به حدود ۵۰ درصد مراجعات اورژانسی تهران پاسخ می‌دهد. این رقم به‌تنهایی نشان‌دهنده‌ی حجم بالای بار درمانی و جایگاه حیاتی این مرکز در شبکه‌ی سلامت پایتخت است». او یادآور شد که بیمارستان‌های دانشگاهی صرفاً مراکز درمان نیستند؛ مسئولیت آموزش دانشجویان پزشکی، تربیت متخصصان و ارائه‌ی خدمات فوق‌تخصصی را نیز بر عهده دارند و به‌عنوان مراکز ارجاعی، بیماران را از سراسر کشور می‌پذیرند. حمایت خیرین در چنین شرایطی نه یک لطف، بلکه ضرورتی برای حفظ چرخه‌ی درمان و آموزش است. 

حامد گیلانی، مدیرعامل انجمن، نیز از ضرورت عبور از شیوه‌های سنتی خیریه و بهره‌گیری از الگوهای نوآورانه سخن گفت تا حمایت‌ها هدفمندتر و اثربخش‌تر شود. 

۲۰ همت مردم، سه همت دولت!

این تصویر تنها به امیراعلم محدود نمی‌شود. در سطح ملی، مدیرکل سازمان‌های مردم‌نهاد و خیرین سلامت وزارت بهداشت اعلام کرده که سازمان‌های مردم‌نهاد و خیرین سلامت در سال گذشته حدود ۲۰ همت به حوزه‌ی بهداشت و درمان کمک کرده‌اند. این رقم در مقایسه با کل منابع مالی وزارت بهداشت (حدود ۲۵۰۰ همت) و بودجه‌ی دولتی (حدود ۸۰۰ همت) معنا پیدا می‌کند. 

وزیر بهداشت، محمدرضا ظفرقندی، بارها تأکید کرده که بخش قابل توجهی از منابع سلامت توسط خیرین تأمین می‌شود و آنان را موتور محرک توسعه‌ی سلامت کشور خوانده است. 

رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی نیز محدودیت بودجه‌ای را دلیل اصلی نیاز به مشارکت خیرین دانسته‌اند و هشدار داده‌اند که کاهش خدمات بیمارستان‌های دولتی پیامدهای ناگوار اجتماعی برای اقشار کم‌برخوردار خواهد داشت. 

حرکت به سمت ایجاد خیریه

تشکیل انجمن‌های حمایت از بیماران در بیمارستان‌های دانشگاهی، پاسخی ساختاری به این واقعیت است. از میان ۱۷ بیمارستان دانشگاه علوم پزشکی تهران، تاکنون تنها دو یا سه بیمارستان این مسیر قانونی را طی کرده‌اند و بقیه در حال پیگیری هستند. این انجمن‌ها نه فقط برای جمع‌آوری کمک مالی، بلکه برای ساماندهی مشارکت‌های مردمی، تأمین تجهیزات، بازسازی و حتی حمایت از بیماران پس از ترخیص شکل گرفته‌اند.

 الگوی «هر بیمارستان یک خیریه» که سال‌هاست در وزارت بهداشت پیگیری می‌شود، اکنون به ضرورت روز برای وزارت بهداشت تبدیل شده است. وارونگی اینجاست: بیمارستانی که باید با بودجه‌ی عمومی و حمایت دولتی، درمان را به مردم ارائه دهد، اکنون برای ادامه‌ی درمان به مردم مراجعه می‌کند. 

 خیرین که همواره در ساخت و تجهیز مراکز درمانی نقش داشته‌اند، اکنون به ستون اصلی تداوم خدمات تبدیل شده‌اند. از تأمین دستگاه‌های پیشرفته تا بازسازی بخش‌ها و احداث ساختمان‌های جدید، ردپای آنان در همه‌جا دیده می‌شود. 

سیاست پایدار لازم است

با این حال، این کمک مردمی و خیریه ها اگرچه ارزشمند و انسان‌دوستانه است، نمی‌تواند جایگزین سیاست‌گذاری پایدار شود. بیمارستان‌های دولتی و دانشگاهی، به‌ویژه مراکز مرجع و آموزشی، مسئولیت ملی دارند. تربیت نیروی متخصص، ارائه‌ی خدمات فوق‌تخصصی و پذیرش بیماران از مناطق محروم، وظایفی است که نباید تنها بر دوش نیکوکاران باشد. 

مشاور وزیر بهداشت در امور مردمی‌سازی و خیرین نیز تأکید کرده که کمک به امور خیرخواهانه صرفاً به مشارکت مالی محدود نمی‌شود و حتی کسانی که توان مالی ندارند، می‌توانند با معرفی و ترغیب دیگران نقش‌آفرین باشند. اما این دعوت، هرچند پسندیده، نشانه‌ی عمق وابستگی است. 

در نهایت، آسمان سلامت ایران امروز با وارونگی هوا مواجه است. آلودگی اقتصادی و ساختاری در سطح پایین حبس شده و بیمارستان‌های دولتی برای نفس کشیدن، به هوای پاک مشارکت مردمی پناه برده‌اند.