وزارتخانه‌ای در انتظار معجزه! / پشت پرده‌ وعده‌های تسهیلات مسکن حمایتی

به گزارش خبرنگار مسکن تابناک، وقتی تسهیلات دولتی بنا به گفته معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی تنها ۱۰ درصد از قیمت خانه را پوشش می‌دهد، یعنی دولت عملاً با وعده‌های پوچ، راه ورود مردم به بازار مسکن را بسته‌است درحالی که قیمت‌ها به آسمان رسیده و  وزارت راه و شهرسازی به جای مدیریت عرضه، به دنبال توجیه ناکارآمدی خود با بهانه‌های اقتصادی است.

حبیب‌الله طاهرخانی معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی درباره تأثیرگذاری وام مسکن در بازار مسکن اعلام کرد:‌ در زمان حاضر سهم تسهیلات مسکن از قیمت یک واحد مسکونی قابل استطاعت ۱۰ تا ۱۵ درصد است که رقم بسیار پایینی محسوب می‌شود درحالی که در بسیاری از کشورها تسهیلات مسکن می‌تواند تا ۸۰ درصد قیمت یک واحد مسکونی را پوشش دهد، اما در کشور ما خانوارها نمی‌توانند صرفاً با پس‌انداز وارد بازار مسکن شوند. بنابراین افزایش تسهیلات و همراهی نظام بانکی و بانک مرکزی برای تقویت قدرت خرید مردم ضروری است.

طاهرخانی پیش‌تر مدعی شده بود که در مذاکرات با بانک مرکزی تأکید می‌کنیم که در کشورهای دیگر، تسهیلات خرید مسکن ۷۰ تا ۸۰ درصد هزینه خرید را پوشش می‌دهد و این تسهیلات می‌تواند به توانمندسازی اقشار متوسط جامعه کمک کند در مقابل، این پرسش مطرح می‌شود که اگر قرار باشد ۴ تا ۵ میلیارد تومان وام پرداخت شود، میزان اقساط آن چقدر خواهد بود، بر همین اساس، این نتیجه‌گیری مطرح می‌شود که مردم توانایی پرداخت اقساط چنین تسهیلاتی را ندارند و باید اقتصاد را به‌سمتی هدایت کنیم که علاوه بر تحقق رشد اقتصادی، منافع این رشد به‌صورت متوازن توزیع شود، چراکه ممکن است رشد اتفاق بیفتد، اما دهک‌های بالای جامعه سهم بیشتری از منافع آن ببرند بنابراین باید درآمد خانوارها افزایش یابد و اقتصاد خانوار را توانمند کنیم تا بتوانیم طرح‌های مناسبی را به اجرا برسانیم. یکی از پاشنه‌آشیل‌های کشور ضرورت تحقق پیشرفت اقتصادی و افزایش درآمد سرانه خانوارهاست، در این صورت می‌توان طرح‌های مختلف مسکن را اجرایی کرد.

سیاست‌های حمایتی مسکن شکست خورد!

اما اظهارات اخیر حبیب‌الله طاهرخانی، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، در خصوص ناکارآمدی وام‌های مسکن، بیش از آنکه راهکار ارائه بدهد در یک بن‌بست عمیق در سیاست‌گذاری‌های مسکن گیر کرده است  اما اعتراف او به اینکه تسهیلات مسکن تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد قیمت واحدها را پوشش می‌دهد مهر تائیدی بر شکست سیاست‌های حمایتی دولت است و سوال اصلی اینجاست که اگر مشکل از کم بودن وام است، چرا راهکار عملی دیگری ارائه نمی‌شود؟

همچنین معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی از یک سو بر ضرورت افزایش تسهیلات مانند وام‌های ۴ تا ۵ میلیاردی تأکید می‌کند، اما بلافاصله با نقل قول از بانک مرکزی، می‌گوید مردم توان پرداخت اقساط چنین وام‌هایی را ندارند! که این نوع استدلال، همان بن‌بست ذهنی است و به طور غیرمستقیم براین واقعیت تمرکز دارد که ما نمی‌خواهیم یا نمی‌توانیم مدل جدیدی از تأمین مالی مانند وام‌های بلندمدت با نرخ بهره پایین یا مدل‌های مشارکت را جایگزین کنیم.

وقتی معاون وزیر مسکن بین نیاز به وام و عدم توان پرداخت گیر می‌کند!

البته در اظهارات او وزن اصلی مسئولیت حل بحران، به جای وزارت راه، به سمت افزایش درآمد خانوار ، بانک مرکزی و ترمیم اقتصاد کلان منحرف شده است درحالی که  وظیفه اصلی وزارت راه و شهرسازی، مدیریت عرضه و قیمت است، نه مدیریت درآمد کل کشور. همچنین وقتی معاون وزیر راه و شهرسازی مدعی است که «باید درآمد خانوارها افزایش یابد تا طرح‌های مسکن اجرایی شود» ،یعنی این وزارتخانه منتظر است تا مشکلات اقتصادی کشور توسط وزارت اقتصاد حل شود تا آن‌ها بتوانند طرح‌های خود را اجرا کنند. 

البته طاهرخانی با پذیرفتن استدلال بانک مرکزی مبنی بر فشار به سیستم بانکی ، عملاً به بن‌بست رسیده است؛ درحالی که از سوی دیگر، او به درستی اشاره می‌کند که کسانی که وام ندارند، بخشی از درآمد خود را صرف اجاره‌بها می‌کنند و این یعنی دولت در حال تماشای یک چرخه باطل است و در نهایت نبود یک راهکار برای خروج از این چرخه نشان‌ از ضعف در مدیریت بحران در این وزارتخانه  است.

به نظر می رسد اظهارات معاون وزیر راه و شهرسازی، تصویری از یک وزارتخانه درمانده را ترسیم می‌کند که بین دو سنگ بزرگ مخالفت بانک مرکزی و مشکلات اقتصاد کلان گیر کرده است و به جای بحث درباره افزایش درآمد که موضوعی است خارج از کنترل وزارت راه و شهرسازی بهتر است این وزارتخانه بر روی تغییر ساختار عرضه  یا اینکه چگونه می‌تواند با مدیریت زمین و کاهش هزینه‌های ساخت، قیمت را پایین بیاورد تا نیاز به وام‌های غول‌آسا و غیرقابل پرداخت کاهش یابد کارکند در غیر این صورت، وعده‌ی تنوع‌بخشی به تسهیلات ، تنها در حد یک وعده باقی می ماند.