پایگاه و برنامه‌های چهار نامزد انتخابات ایران از نگاه فارن پالسی

سرویس بین‌الملل «تابناک» ـ مجله معتبر بین‌المللی «فارن پالسی» در مقاله‌ای تحلیلی به قلم دکتر  برزگر استاد دانشگاه و تحلیلگر ایرانی مسائل بین‌الملل به ارزیابی چهار نامزد رقابت‌های انتخاباتی ایران پرداخته است.

دکتر کیهان برزگر در این نوشتار، به صورت جداگانه خاستگاه، سیاست‌های اقتصادی، داخلی و خارجی نامزدها را از نگاه علمی ارزیابی کرده است.

وی درباره محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور کنونی و نامزد انتخابات آتی می‌نویسد:
حامیان محمود احمدی‌نژاد را به طور عمده روحانیون محافظه‌کار {اصولگرا} و طبقات کارگری و متوسطی که در روستاها و مناطق حاشیه‌ای شهر‌های بزرگ زندگی می‌کنند، تشکیل می‌دهند.

 احمدی‌نژاد در چهار سال گذشته به اغلب نقاط کشور سفر کرد و برای جلب نظر رأی دهندگان مستضعف که وی خود را یکی از آنان می‌داند، تلاش کرده است. سبک شخصی وی در مبارزات انتخاباتی‌اش در جمهوری اسلامی ایران نادر و کم سابقه است. وی همچنین از حمایت برخی از دانشجویان محافظه‌کار نیز برخوردار است.

احمدی‌نژاد در حوزه اقتصاد، به نقش بیشتر و کنترلی دولت اعتقاد دارد و می‌گوید که به دنبال ارایه کمک مستقیم به بنگاه‌های زود بازده برای کاهش بیکاری در ایران است. او پول نفت ایران را در راه‌ این هدف اقتصادی صرف کرده است؛ سیاستی که بسیاری باور دارند به‌ایجاد تورم و افزایش بیکاری دامن زده است.

احمدی‌نژاد به دلیل شهرت خود ساخته‌ای که در رقابت‌های دوره پیش از انتخابات برای مبارزه با فساد اقتصادی به دست آورده، در رقابت‌های این دوره وعده داده بود که در آغاز مبارزات انتخاباتی خویش نام مفسدان اقتصادی را اعلام می‌کند و در برنامه تلویزیونی اخیر خود ادعاهایی را علیه ‌هاشمی رفسنجانی و یکی از معاونان محمد خاتمی مطرح کرد.

وی خود را پیرو راستین اصول و آرمان‌های انقلاب اسلامی و متحد تهی دستان می‌داند. در زمینه حقوق زنان، وی معتقد است که زنان ایران در دوره ریاست جمهوری وی ارتقا یافته‌اند، اما مخالفان او، وی را متهم می‌کنند که با فرستادن گشت ارشاد به خیابان و کاهش فرصت‌های شغلی برای زنان، برای زنان ایران در دوره ریاست جمهوری وی محدویت ایجاد شده است.
سیاست خارجی احمدی‌نژاد در سطح منطقه‌ای و جهانی یک سیاست رادیکال بوده است. اما زمانی که شما به سخنان وی در این زمینه گوش می‌دهید، می‌گوید که‌ این سیاست‌های رادیکال قدرت و نفوذ ایران را در سطح منطقه و جهان اعاده کرده است.
در دوران ریاست جمهوری احمدی‌نژاد، ایران بدون کمک هیچ قدرت خارجی توانست به غنی‌سازی اورانیوم دست یابد، در برابر تحریم‌های سازمان ملل و آمریکا مقاومت کند و آمریکا متمایل شد که با ایران به مذاکره در مورد برنامه هسته‌‌ای این کشور تن دهد.

او به تازگی اعلام کرده است که با آمریکا درباره غنی‌سازی اورانیوم صحبت نخواهد کرد، بلکه می‌خواهد در زمینه مبارزه با تروریسم و حل بحران‌های منطقه‌ای با این کشور گفت‌وگو کند. پرسش وی درباره هولوکاست مشاجراتی جهانی را برانگیخت. وی بر این باور است این سیاست حساب شده، توپ ادعاهای نقض حقوق بشر از سوی ایران را به زمین کشور‌های غربی انداخته است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه و پژوهشگر ایرانی مسائل بین‌الملل با تعبیر جالبی درباره آقای کروبی به تحلیل برنامه‌هایش می‌پردازد.

او می‌نویسد: کروبی خود را در قامت اوبامای ایران نشان داده است، شعار اصلی وی در مبارزات انتخاباتی‌اش «تلاش برای تغییر» است. وی هرچند از حمایت برخی از روحانیون میانه رو برخوردار است، اما حامیان اصلی وی تکنوکرات‌ها، دانشجویان و روشنفکران هستند. سرشناس‌ترین حامیان وی عبارتند از غلامحسین کرباسچی شهردار سابق تهران، محمد علی نجفی وزیر کابینه خاتمی و جمعی از روزنامه نگاران شناخته شده.

کروبی به وجود بازار آزاد و یک بخش خصوصی قدرتمند معتقد است. وی تعهد داده است که به هر ایرانی هفتاد هزار تومان از درآمد نفت خواهد داد. وی همچنین با این ادعا که اجازه نخواهد داد جنبش اصلاح طلبی به افراطی‌گری منجر شود، فاصله‌ای بین خود و خاتمی ایجاد کرد. کروبی اعلام کرده است که در دولت وی، زنان نقش برجسته‌ای خواهند داشت، به گونه‌ای که جمیله کدیور را به عنوان یکی از وزرای خود معرفی کرده است.

اما کروبی می‌گوید فلسفه اصلی سیاست خارجی او را، سه مفهوم اساسی برخاسته از «جمهوری اسلامی»، یعنی اسلامیت، جمهوریت و ایرانیت، شکل می‌دهد. وی در انتقاد به سیاست‌های احمدی‌نژاد معتقد است که رئیس‌جمهور ایران با از ایراد اظهارات فتنه‌انگیز که وجهه‌ ایران را در جامعه بین‌المللی مخدوش می‌کند، خودداری کند. در زمینه موضوع هسته‌ای ایران نیز وی می‌گوید که از رهبر ایران پیروی خواهد کرد.

دکتر برزگر در توصیف محسن رضایی و برنامه‌هایش می‌نویسد:

محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران و جزو تیم مشاوران رهبر جمهوری اسلامی ایران در قالب مجمع تشخیص مصلحت نظام است. وی با تحصیل در مقطع دکترای رشته اقتصاد چهره متفاوتی از دورانی که به عنوان فرمانده سپاه فعالیت داشت از خود نشان داده است.

حامیان، محسن رضایی را محافظه‌کارانی {اصولگرایانی} تشکیل می‌دهند که از احمدی‌نژاد ناامید شده‌اند. وی همچنین طرفدارانی در بین رزمندگان دوران جنگ، روحانیون و دانشجویان دارد. به رغم سابقه نظامی وی، برنامه اصلی وی مبارزه با خساراتی است که سیاست‌های احمدی‌نژاد به اقتصاد کشور وارد کرده است.

محسن رضایی به عنوان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نقش پر رنگی در تدوین سند چشم انداز بیست ساله‌ ایران ایفا کرده است؛ سندی که بنا بر آن، ایران می‌بایست قدرتمندترین کشور آسیای جنوب غربی به لحاظ تکنولوژی، اقتصاد و فرهنگ در سال 2025 باشد.
 این هدف بخش اصلی سخنرانی‌های رضایی را تشکیل می‌دهد. وی به خصوصی شدن اقتصاد ایران در کمترین زمان ممکن اعتقاد دارد. وی بر خلاف کروبی که به دنبال اهدای نقدی پول نفت به مردم است، می‌خواهد صندوقی برای سرمایه گذاری در برنامه‌های رفاه اجتماعی و توسعه صنعتی ایجاد کند. وی در زمینه حقوق زنان هم قول داده است که یک زن را به عنوان وزیر امور خارجه کابینه معرفی کند.

اما در زمینه «سیاست خارجی»، منطقه‌گرایی مهم‌ترین برنامه محسن رضایی است. وی در این سال‌ها به ‌این درک و نتیجه رسیده است که‌ ایران باید رهبری اقتصادی، سیاسی آسیای جنوب غربی را بر عهده گیرد.

 در زمینه انرژی هسته‌ای نیز محسن رضایی تنها کسی است که ‌ایده‌ یجاد یک کارخانه با سرمایه گذاری مشترک با خارجی‌ها در خاک ایران را پذیرفته است. وی به برنامه اوباما برای تغییر امیدوار است، ولی بر خلاف احمدی‌نژاد معتقد است که هنوز تهدید نظامی آمریکا وجود دارد و حکومت باید آن را جدی تلقی کند.
اما این پژوهشگر مسائل بین‌المللی درباره میرحسین موسوی ارزیابی زیر را ارایه کرده است:

میر حسین موسوی یک مهندس است که از افراد مورد علاقه فقید رهبر پیشین ایران بود و پیش از این به عنوان وزیر خارجه و نخست وزیر ایران در دوران جنگ فعالیت کرده است.

موسوی می‌گوید، برای این پس از بیست سال فعالانه وارد سیاست ایران شده است که معتقد است انقلاب اسلامی ایران از اصول اساسی خود که همانا وحدت و برابری بوده، منحرف شده است. موسوی همچنین معتقد است که حاکمیت احمدی‌نژاد جامعه‌ ایران را از لحاظ فرهنگی و طبقاتی چند پاره کرده است. روحانیون میانه‌رو، برخی از روشنفکران و دانشگاهیان و طبقات متوسط و بالا از حامیان موسوی به شمار می‌آیند.

هرچند مخالفان وی بر سیاست‌های دولتی و اقتصاد تمرکز گرایانه پیشین وی تأکید می‌کنند، با این وجود وی خود در جریان مبارزات انتخاباتی‌اش اعلام کرده است که طرفدار اقتصاد بازار آزاد و خصوصی سازی است. وی همچین قول داده است که از نقش دولت در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی بکاهد.

 موسوی خواهان کاستن از محدودیت‌هایی است که علیه مطبوعات و شهروندان اعمال می‌شود. او همانند دو کاندیدای رقیب دیگر درصدد ارتقای وضعیت زنان با دادن نقش کلیدی به زنانی هم چون زهرا رهنورد همسرش و فائزه‌ هاشمی رفسنجانی دختر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

دکتر برزگر در این مقاله نوشته است: موسوی در زمینه سیاست خارجی خواهان بازگشت به وضعیت دوره محمد خاتمی است. وی در برنامه تلویزیونی خود اعلام کرد که از ارایه ژستی مواجهه جویانه از ایران خودداری خواهد کرد و در پی بهبود رابطه‌ ایران با کشور‌های منطقه و همچنین ابر قدرت‌ها برخواهد آمد.

در موضوعات دیگر، وی از حق ایران برای غنی‌سازی اورانیوم حمایت می‌کند ولی در عین حال می‌خواهد در تعامل با جامعه جهانی مانع از نظامی شدن برنامه هسته‌ای ایران شود. وی با ایجاد رابطه با آمریکا مخالفتی ندارد ولی بر این باور است که آمریکایی‌ها باید نخستین قدم را بردارند.