سکوت در پاسداشت ميراث معنوي ايرانيان؛
عاشیقلار ایرانی هم به نام دیگران ثبت شد؛ آیا این حکایت ادامه دارد؟
حال بايد منتظر بود عملکرد سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي را در حفظ و ثبت دیگر ميراث ملموس ايرانزمين که به ثبت جهاني نرسيدهاند، از جمله جشن مهرگان، سپندارمذگان ـ که ولنتاين اروپايي کپي برداري از آن است ـ جشن سده، آيين چله يا يلدا ـ که پايه پيدايش کريسمس تلقي ميشود ـ جشن تيرگان، موسيقي زيبا و باشکوه کردي، خراساني، مازندراني، گيلکي، بلوچي و ... شاهنامه فردوسي، خمسه ـ پنج گنج ـ نظامي گنجوي، منظومه بزرگ شهريار ـ حيدر بابا سلام ـ و ... چگونه خواهد بود؟
چند روزی بیشتر نیست که شاهد ثبت پرسش برانگیز موسیقی زیبای «عاشیقلار» آذربایجان ـ یادگاری از دوره شاه اسماعیل صفوی ـ به عنوان یکی از ارزشمندترین میراث معنوی ایران زمین، به نام کشوری هستیم که در تاریخ نه سرزمین آذربایجان، بلکه همواره با نام «اران» و «شروان» نامیده شده است.
به گزارش خبرنگار «تابناک»، همان گونه که تلاشهای پیگیر ترکیه را در ترک معرفی کردن مولانای پارسی گوی و تلاشهای کشورهای عرب در تملک دانشمندان ایرانی از جمله بوعلی سینا، رازی، بیرونی و ... و غارت پنهان و آشکار و حراج میراث فرهنگی ارزشمند ایران زمین به وسیله بسیاری از کشورهای دنیا به ویژه روسیه و انگلیس را شاهد بودهایم، اکنون قرعه دستاندازی بر میراث ایرانیان، به نام مناطق نیمه شمالی ایران زمین خورده است.
موسیقی «عاشیقلار» که با زیبایی و حرکت و ریتمی بسیار دلنشین، قرنهاست در منطقه آذربایجان اصیل و حقیقی ـ شامل تبریز، ارومیه و اردبیل ـ نواخته میشود و ترنم آن تار و پود وجود همه ایرانیان آذری زبان و غیر آذری زبان را به وجد و تحسین وامیدارد، با تلاشهای پیگیر و بی سر و صدای دولت اران و شروان تاریخی ـ آذربایجان کنونی ـ و انفعال و بی تفاوتی مسئولان ایرانی با نام آن کشور به ثبت جهانی رسیده است.
بنا بر این گزارش، با وجود تعلق انکار نشدنی تاریخی سرزمینهای جدا شده شمال ارس از سرزمین اصلی ایران و به دنبال آن، بهرهگیری این مناطق از بسیاری از دستاوردهای فرهنگی تاریخی ایران بزرگ، از جمله موسیقی عاشیقلار آذربایجان حقیقی، نمیتوان پذیرفت که مسئولان ایرانی بگویند ما در تلاشیم از دولت باکو خواهش کنیم که ایران را هم در میراث معنوی موسیقی عاشیقلار با آنها شریک کرده و به نام هر دو ثبت کنند!

در حالي که ايران خود را متعهد به فرستادن كمك انسان دوستانه كميته امداد حضرت امام(ره) به محرومان آن سوي ارس ميداند، در حوزه فرهنگی بسياري از نمادهاي فرهنگي ـ تاريخي ايران زمين در ايران شمالي تاریخی، از جمله شاعر بزرگ پارسي گوي نظامي گنجوي و زادگاه او با غفلت و بي توجهي کامل از سوی مسئولان امر در کشورمان روبهرو شدهاند.
حال پرسش اينجاست که چرا سازمان ميراث فرهنگي در معرفي، ثبت و تبليغ براي خانه و زادگاه نظامي گنجوي ـ همان گونه که خود نوشته در روستاي تاد شهرستان تفرش ايران است ـ نه تنها هيچ حرکتي انجام نميدهد، بلکه حتي اين خانه بسيار ارزشمند ملي تاريخي بازسازی هم نميشود و هماکنون در معرض نابودي کامل قرار گرفته و حتي بسياري از ايرانيان از وجود خانه نظامي در ايران هم بيخبرند؟

بنای یادبود داستانهای «پنج گنج» نظامی گنجوی در باکو
این گزارش در ادامه میافزاید: شمار جشنهاي متعدد ايراني را بيش از 73 جشن در سال برآورد کردهاند که از ميان اين جشنها، ميتوان از جشنهاي ماهانه نام برد؛ جشنهايي که با همزمان شدن نام روز با نام ماه برگزار ميشوند.
در روز شمار کهن ايران، هر يک از سي روز ماه را نامي است که نام دوازده ماه سال نيز در ميان آنهاست. پيشينيان در هر ماه که نام روز و نام ماه يکي بود، آن را جشن ميگرفتند. از اين جشنهاي دوازدهگانه، تا آنجا که سندها و کتابهاي تاريخي گواه است، در دورههاي پس از اسلام، تنها جشن مهرگان است که رسمي و شکوهمند برگزار ميشد. افزون بر يکي بودن نام ـ روز مهر از ماه مهر ـ مناسبتهاي ديگري را نيز براي برگزاري اين جشن برميشمردند که معروفترين آن قيام کاوه آهنگر و پيروزي بر ضحاک و به پادشاهي نشستن فريدون است.
اما باید توجه داشته باشیم که بیتوجهی به میراث معنوی و فرهنگی ایران زمین، مانند جشن مهرگان ـ شانزدهم مهر ماه ـ که پس از نوروز به عنوان بزرگترين جشن ايراني و بازماندهاي از آيين مهر در ايران باستان شناخته ميشود، سبب خواهد شد که چنین آیینهایی در آینده نه چندان دور، همانند موسیقی «عاشیقلار» توسط دیگر کشورها که تنها بخش کوچکی از فرهنگ ایران باستان را در خود جای دادهاند، مصادره شود.
نکته جالبتر اینکه همه ایرانیان حتی پس از اسلام نیز به چنین آیینهایی احترام میگذاردند؛ برای نمونه، در «آثار الباقيه» آورده شده است: سلمان فارسي ميگويد: ما در عهد زرتشتي بودن ميگفتيم، خداوند براي زينت بندگان خود ياقوت را در نوروز و زبرجد را در مهرگان بيرون آورد و فضل اين دو روز بر روزهاي ديگر مانند فضل ياقوت و زبرجد است بر جواهرهاي ديگر.

بنای باستانی نیمه ویران «بلاد شاپور ساسانی» در کهگیلویه
و بیورسب هزار سال عمر کرد؛ این که ایرانیان به یکدیگر دعا میکنند که: «هزار سال بزی» از آن روز رسم شده است، چون دیدند که ضحاک توانست هزار سال عمر کند و این کار در حد امکان است، هزار سال زندگی را دعا و آرزو کردند.
و یا ابوریحان بیرونی در «التفهیم» مینویسد: «مهرگاه، شانزدهم روز است از مهر ماه و نامش مهر، اندرین روز، افریدون ظفر یافت بر بیورسب جادو، آنک معروف است به ضحاک و به کوه دماوند بازداشت و روزها که سپس مهرگان است همه جشنند، بر کردار آنچه از پس نوروز بود...».
این گزارش همچنین اضافه میکند: از دوران کهن، همراه با جشنها و آیینها، واژگان پارسی نوروز و مهرگان به صورت معرب نیروز و مهرجان وارد زبان کشورهای عرب زبان شد و امروز در بسیاری از کشورهای ـ آسیایی و آفریقایی ـ واژه مهرجان به معنی و مفهوم جشن و فستیوال به کار میرود.
هماکنون مهرگان به جز در میان زرتشتیان، متأسفانه به صورت رسمی در ایران پاس داشته نمیشود. این در حالی است که کشور تاجیکستان پس از فروپاشی شوروی و استقلال، علاوه بر تغییر نام میادین و خیابانهای شهرهای مهم خود از نامهای کمونیستی لنین و ... به فردوسی و رودکی، جشنهای مهرگان و سده را هم احیا و در کنار نوروز هر سال با شکوه تمام برگزار میکند.
حال باید منتظر بود، عملکرد سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را در حفظ و ثبت دیگر میراث ملموس ایران زمین که به ثبت جهانی نرسیدهاند، از جمله جشن مهرگان، سپندارمذگان ـ که ولنتاین اروپایی کپی برداری از آن است ـ جشن سده، آیین چله یا یلدا ـ که پایه پیدایش کریسمس تلقی میشود ـ جشن تیرگان، موسیقی زیبا و باشکوه کردی، خراسانی، مازندرانی، گیلکی، بلوچی و ...، شاهنامه فردوسی، خمسه ـ پنج گنج ـ نظامی گنجوی، منظومه بزرگ شهریار ـ حیدر بابا سلام ـ و ... چگونه خواهد بود؟
آیا باید آن قدر دست روی دست بگذاریم که باز هم همسایگانی که هر یک خود بخشی از حوزه فرهنگی ایران بزرگ به شمار میروند، میراث ما را به نام کشور خود به ثبت جهانی برسانند و به آن مباهات کنند؟
فراموش نکنیم که میراث فرهنگی ملموس و غیر ملموس ایران سند هویت و شناسنامه ملت کهن ماست؛ شناسنامهای که اگر گم یا ربوده شد، دیگر به جای آن المثنی صادر نمیشود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
قابل توجه کسانی که می خواهند حدود تاریخی آذربایجان واقعی را بدانند:
در کتاب البلدان، از ابن فقیه ابوبکر احمد بن اسحاق همدانی از جغرافی دانان مشهور تالیف 290ه ق، ودر ترجمه مختصر حسن مسعودی از البلدان از انتشارات بنیاد فرهنگ ایران ،سال 1349، در صفحات 128 و 130 به طور آشکار و صریح آمده است:"آذربایجان از یک سو رود ارس و از سوی دیگر مرز زنجان و حدود دیلمستان و طارم و گیلان را شامل می شود."
خدایش تا حالا فکر کردین چرا زمانی که یه چیزیرو از دست میدیم میشینیم به فکرش میوفتیم؟
فرهنگمونو بردن!
زبانمونو بردن!
موسیقیمونو بردن!
بشینیم یه فکری به دریاچه خزر و خلیج فارس بکنیم. باور کنین مثل روز برام روشنه که تابناک یه روزم تو سایتش مینویسه :
خزر هم از دستمون رفت!
خلیج فارس خلیج عرب به ثبت رسید!
من اهل باکو هستم که در دانشگاه تبریز مشغول تحصیل هستم برا من و دیگر مردم کشورم باکو و تبریز هیچ فرقی ندارد و همه آذربایجان را دوست داریم
مطالب شما با کاربرد آران به جای آذربایجان بوی نژادپرستی دارد
ترسيدين نظر منو منتشر کنين؟
ایران شمالی به مام میهن باز خواهد گشت.
وقتی به مقبره کوروش بزرگ افتخار بشریت که اگر امروز هم بوذ
انسان 2500 سال پیش از اکثر انسانهای امروز با همان دانسته های خودش پیشرفته تر ومتمدنتر بود ، رحم نکنیم تکلیف بقیه موارد روشن است . بینهایت بتوان بینهایت افسوس .
پخش تصاوير عاشيق از تلويزيون ممنوع است.
بیش از نیمی از برنامه های کانال های دولتی و خصوصی تلویزیون آذربایجان به موسیقی آذربایجانی و از جمله موسیقی آشیقی اختصاص دارد . میگویند "باکو شهر موسیقی و نفت است " . در مقابل در ایران تا چند سال قبل ساز آشیق را هم پایه مسکرات می دانستند و آتش می زدند. حال شما بگویید این ساز مال کدامین خاک است. خاکی که می ستایدش یا آن که می سوزدش.
نتیجه طبیعی بی توجهی به هنر ، تغییر خود بخود بستر جغرافیایی آن است. چون فهم زیبایی موسیقی ، گوش دل می خواهد نه گوش پر موی ول که همه چیز را از آن خود می داند بی آنکه زحمتی برایش بکشد و بنوازدش.
وقتی من ترک زبان به خاطر دفاع از زبان خودم، موسیقی و فرهنگ خودم متهم به تجزیه طلبی می شوم، وقتی عاشیق مجسمه سی (مجسمه عاشق) در تبریز سربه نیست می شود، وقتی سال به سال ما صدای موسیقی عاشیقی را در صدا و سیمایمان نداریم، وقتی کوچکترین مطلبی از فرهنگ غنی عاشیقی در مطالب درسیمان نداریم، چطور ادعای مالکیت فرهنگ عاشیقی را می کنید؟ در ثانی، بس است این بحث ایران شمالی و این مزخرفات، آذربایجان کشوری مستقل است و چشم طمع به سرزمین کسی ندارد.
عاشیقلار متعلق به همه آذربایجان است.
کاش همه ما خودمون رو ایرانی بدونیم وقتی می بینم این کشورهای اروپایی که تا 200 سال پیش همدیگرو نابود می کردن و الا انقدر از اتحاد صحبت می کنند از این تفرقه ای که بین ماست مایی از یک نژاد هستیم و همه با هم از ایران دفاع کردیم گریم می گیره! زنده باد ایران
آذری زبان نه ترک زبان؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
شما ما را کشتین با این آذری زبانتان. و هرگز نمی تونین بگین اینو از کجا استخراج کرده اید
مگر قرار است سرزمين هايي كه زماني با هم بودند به حالت قبلي برگردند كه واويلا ميشه پس يونان و روم و... چي ميشه احتمالا عربها هم ميگن ايران جزو خاك آنها بوده
ایران شمالی کجاست؟؟؟؟؟؟؟؟
بسياري از آقايان هنوز با اصل موسيقي مخالفند اونوقت شما مي گوييد حفظ آثار موسيقي گذشته؟!
آقا چرا راه دور مي رويم؟ گذشته رو ولش كن ما فعلاً همين سنن و مشاهير زنده مون رو حفظ كنيم تا بعد. رفتاري كه با استاد شجريان، ناظري، بسياري از اساتيد دانشگاهها كه مجبور به استعفا مي شوند و ... را ببينيد.
زبانی بنام زبان آذری وجود ندارد. زبانی که مردم شمال غرب کشور ایران با آن صحبت می کنند ترکی آذربایجانی است. زبان ترکی چند گونه است. ترکی استانبولی ، ترکی آذربایجانی و .... سری به ویکی پدیا بزنید.
باید تمام سرزمین های جدا شده مان را پس بگیریم
زنده باد ایران سرزمین پاک و اهورائی من
ببخشید از بیسوادی شما خیلی تعجب می کنم که هیچ کجای دنیا نه نوشته شده و نه خوانده شده که کریسمس را به شب یلدا نسبت داده باشند اصلاً هر دو در دو فاز جدا هستند یکی مذهبی و یکی ملی هر دو جدا از هم اصلاً مگه ایران مسیحی است که کریسمس را به شب یلدا نسبت دهد واقعاً متاسفم برای شما که هیچ اطلاعاتی ندارید چگونه خبرنگار شدید؟؟!!
براي توجيه بي لياقتي خود، واقعيت وجودي ديگران را زير سوال ببريم
وقتي ما خودمات تاريخ را از كتابهايمان حذف مي كنيم از يبگانه انتظار چي داريد اينها كه ديگر ارزشي ندارد مگر دارند
فراموشی بد است.
به نظر من الان جنگ جنگ صاحب شدن فرهنگ و رسوم قدیمی است دیگر دوران تعدی به خاک تمام شده و دشمنان این مملکت عزیز ایران در پی دزدیدن فرهنگ ما هستتند تا دیگر چیزی برای ادعا کردن نداشته باشیم (دردا و دریغا وطن من)
با شکم گرسنه نه می توان دین را نگه داشت نه دنیا را!
تو این آشفته بازار سیاست کی به فکر فرهنگه... درضمن عاشیق لر در همه نقاط ایران و تمامی نقاط ترک نیشین چه آذری چه قشقایی چه ترکمن چه خلج و .... نواخته میشه و مختص تبریز ارومیه و اردبیل نیست حتی مشهورترین عاشیق ها از نواحی آذری نشین همدان میباشند.
وقتي ما چيزي را كه ادعا ميكنيم صاحبش هستيم ولي در از بين بردن آن هيچ كوتاهي نميكنيم ، چرا از اينكه ديگران كه بنوعي در ارتباط نيز ميباشند تولي و رشد آن را بر عهده ميگيرند ناراحت ميشويم؟ حداقل اينگونه يك هنر اصيل زنده ميماند و از خط اصلي خودش هم منحرف نميشود
من خودم اصالتا آذری هستم . و شنیدم که آن زمان افراد زیادی از جمله شیخ محمد خیابانی به دزدی اسم آذربایجان (که اهداف شومی هم در آن وجود داشت) اعتراض نمودند و حتی برای حفظ یکپارچگی ایران راضی به تغییر اسم آذربایجان به آزادستان شدند که مورد موافقت قرار نگرفت .
و مایه تاسف است که آثار فرهنگی این مرز و بوم به این سادگی از بین می رود
و به نام کسانیکه هیچ گونه نقشی در ایجاد ان نداشتند ثبت می شود.
زنده باد ایران و ایرانی
حال که نام قدیم آذربایجان را بلدی
به آدرس ایمیل من
بنویس دولت ایران و ملت ایران اولین بار در کدام مستند تاریخی 150 سال پیش نوشته شده و بکار رفته است .
لطفا دولت های طایفه ای ذکر نکنید
لطفا در زمان حال زندگي فرماييد در دويست سال پيش يا دوهزار سال پيش ايران چي بوده تركيه چي بوده يونان چي بوده روم چي بوده هيچ ارتباطي به حال حاضر ندارد
لطفا در زمان حال زندگي فرماييد در دويست سال پيش يا دوهزار سال پيش ايران چي بوده تركيه چي بوده يونان چي بوده روم چي بوده هيچ ارتباطي به حال حاضر ندارد
تابناک نمونه بارز وحدت ملی
هووووووووووووووووووووووو
سلام من آذری هستم وفقط یه چیز بگم.از اینکه همه چیز رو رسماً از دست میدیم متاسفم. سر ما را با ترک و لر و کرد گرم کردند اما نقل این حرفا نیست.
اشتباه از....ولش کن.
من کاری سیاست ندارم چون نمیدونیم ، چرا که سیاست 5 الیه دارد که ما در اولیش گیر کردیم اما حس آریائی میگه باید وطن را پاس داشت.
ما آذری هستیم نه ترک ..ترک به نژاد اویغور و بایغور میگن مثل قرقیزها،قزاقها،سین کیانک چین(ختن)، ازبکها و ترکیه عثمانی اما آذریها آریائی هستند(مادها) که زبان ترکی تحمیل شده..خواهش گیر الکی ندین دوستان ضد ایران برید بخونید ضمناً آشو زرتشت هم در نواحی از ارومیه زاده شده...زنده باد به نژاد همیشه پاک آریائی
بایستی واقع بین بود. باوجود اینکه اشغال بخشی از آذربایجان ایران توسط روسیه ننگین و جنایتکارانه بوده ولی ایجاد مراکز علمی و آموزشی جهت حفظ و گسترش ادبیات موسیقی سنتی و مقامی آذربایجان سبب اعتلای این موسیقی شده است و گرنه دست ما بود سرنوشتش نامعلوم بود
ما عاشیقلار را فقط در تلویزیون آذربایجان دیده ایم در تلویزیون ایرانی من تابحال از آشیقلار چیزی نشنیده ام
آقای تابناک شما این عکس را می شناسید؟ این خانم در یک ادگاه در المان کشته شدند. اگر شما راست می گوئید چرا در مورد ایشان نمی نویسید؟ پس معلوم شد که راست نمی گوئید. یعنی دروغگو هستید. دروغگو هم دشمن خداست و سزای دشمن خدا هم چیست؟ دیدید به همین سادگی به اعدام محکوم شدید؟ حالا باز هم عاشیقلار میخواهید؟
در پاسخ به یکی از دوستان
بارها و بارها رادیو جوان و ......از عاشیقلارها برنامه تهیه کرده
و حتی ارتباط های پیچیده موسیقی آذربایجان و کورمانج را به زیبایی بیان کرده ، من خودم تا پیش از این نمی دونستم عاشیق ها چی هستند تا چند سال پیش از رادیو جوان فهمیدم
درود
راستش من این نظر رو نمی دم که بزنید تو صفحه بلکه مستقیما شما رو خطاب قرار می دم.شما از مهرگان گفتید و خوب هم می دونید که چند روز پیش جشن مهرگان بود آیا خود شما این جشن رو تبریک گفتید.شما جشن های دیگه رو هم تو سایت می گذارید و ازش گزارش می دید ولی آیا تا حالا برای یه جشن یا ... هر چیز ایرانیه دیگه ای این کار رو کردید.
بهتره از خودمون شروع کنیم.
همین مانده که ترکیه نیز که تا پارسال اجازه ی برپایی جشن نوروز را به کردهها نمی داد آن را به نام خود ثبت کند آنگاه باید گریه کنیم که دشمن نوروز آن رارا به نام خود کرده است
ایراد نداره بابا . سخت نگیرید . دیدن ما استوره ایرانی کوروش کبیر رو فرستادیم زیر آب و اصفهان رو داریم سوراخ سوراخ میکنیم . خوب اونام گفتن تا خودمون تخریبش نکردیم به اسم بقیه ثبتش کنن دستمون بهشون نمی رسید . آخه اینا میراث جهانیم هست . احتمالا میترسن مدل رپش بیاد.
وقتی تو جنگ آذربایجان و ارمنستان طرف کشور برادر و دوست ارمنستان رو می گرفتیم انتظار بیشتر هم نباید داشت.
این نوشتار بسیار بجا نگاشته شد
ولی چرا در باره زبان ترکی آذری که زبان زیبایی است اما زبان ما ایرانیان نیست مسوولین فرهنگی
همانند گذشته به مردم غیرتمند آذربایجان اطلاع رسانی نمی کنند که مردمان این خطه ترک نیستند و زبان عوض شده بعد از حکومت مغولان.کمی از حساسیت به این زبان بکاهیم و همه خود را ایرانی بدانیم.
اگر همین برنامه بزرگداشت مولوی که همه ساله در ترکیه برگزار میگردد نبود شاید نامی از مولوی در ایران هم نبود!
امیدوارم با این نوشته آنهایی که در خواب خرگوشی به سر می برند بیدار شوند و فکر محو کردن فرهنگ اقوام ایران زمین را از سر شان دور کنند همین فرهنگ غنی مردم آذربایجان، چندین بار از رسانه به اصطلاح ملی به سخره گرفته شده است بهتر که توسط کسانی به ثبت جهانی رسید که قدرش را میدانند
آخه مگه تا حالا اسمی از عاشیقلار تو این مملکت برده می شد که حالا حرص می خورید
عزیز هم وطن لر
ده ده قورقوت پير فرزانه ،در واقع افسانه زرتشت است و زرتش هم افتخار آذربایجان است.
اگر یکسری کاستی ها در ایران هست، ما همه چیزمان را به بیگانه بدهیم.
تعزیه را هم بدهیم ترکیه ثبت کند!
جشن مهرگان را بدهیم ...................
یاشاسین ایران،
یاشاسین آذربایجان ایران
دایه دایه لری را هم ثبت کنید لطفاً!!!!!!!!!!!!
واقعیت چیزی نیست که بشود آنرا گرفت
لطفاً به حالت فروشندگان دوره گرد تلف خوانده شود : فردوسي ، حافظ، سعدي مي فروشيييييييييييييييييييييييم
فردوسي ، حافظ ،سعدي مييييييييييفروشيم
كسي نبود؟؟؟
قابل توجه ... آران در منطقه قفقاز به مردمانی گفته می شود که به زبان تاتی (فارسی جنوب غربی ایران)با یکدیگر گفتگو می کنند و حدود 1.5 میلیون نفر از کشور ایران شمالی هم از این مردمان می باشد که بوسیله دولت پان ترک وجود آنها را انکار می شود در حقیقت آران مترادف کلمه ایران می باشد
تاریخ ما را فرهنگ و همه چیز میخواهند تغییر دهند، به هر قیمتی که شده ، تا کنون فیلمی از امپراطوریهای عظیم ایران زمین ساخته اند،که مجبور نشوییم هر شب در انتظار افسانه جومونگ به سر بریم. حیف از این تمدن که ما وارثان ناسپاس آنیم.
هر وقت اصول 15و 19 قانون اساسي اجرا شد ما آذريهاي ايران اولين مدافع فرهنگ تركي آذري خواهيم بود . وقتي ميراثي صاحب ندارد چرا مانع نگهداري ديگران شويم؟
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.