9بازدید
چرا باید با انواع «خیارات در عقد قرار داد» آشنا باشیم؟
در همه قولنامه‌ها، مبایعه‌نامه‌ها و قراردادهای چاپی که در دفاتر مشاور املاک تنظیم میشود، بندی گنجانده شده مبنی بر «اسقاط کافه خیارات ولو خیار غبن فاحش»؛ جمله‌ای حقوقی که بیشتر کلماتش عربی است و البته طرفین معامله معمولا توجهی به این بند ندارند و قرارداد را امضا میکنند. اما به واقع «خیارات» چیست و «اسقاط کافه» آن یعنی چه؟
در همه قولنامه‌ها، مبایعه‌نامه‌ها و قراردادهای چاپی که در دفاتر مشاور املاک تنظیم میشود، بندی گنجانده شده مبنی بر «اسقاط کافه خیارات ولو خیار غبن فاحش»؛ جمله‌ای حقوقی که بیشتر کلماتش عربی است و البته طرفین معامله معمولا توجهی به این بند ندارند و قرارداد را امضا میکنند. اما به واقع «خیارات» چیست و «اسقاط کافه» آن یعنی چه؟
به گزارش «تابناک»؛ برخی از قراردادها مانند عقد بیع (خرید و فروش)، اجاره، صلح و نکاح از جمله عقودی هستند که پس از آن طرفین حق برهم زدن آن را ندارند، مگر به واسطه یک دلیل قانونی یا اختیاری که در قرارداد برای فسخ معامله به آنها داده شده است. به این اختیار فسخ معامله که برخی از آنها توسط قانون به طرفین معامله داده شده یا در ضمن قرارداد به نفع طرفین شرط شده، در اصطلاح حقوقی، «خیار» می‌گویند.
به عبارت دیگر، در قراردادهایی که نام برده شد، اصل بر این است که وقتی قراردادی منعقد میشود، طرفین به آن ملتزم بوده و در هیچ شرایطی آن را زیر پا نگذارند، مگر اینکه صاحب حق فسخ، یا همان «خیار» باشند. به جمع انواع خیار، «خیارات» گفته میشود.
حالا وقتی صحبت از اسقاط کافه خیارات میشود، باید دید معنای جمله به طور کلی چه میشود؟ اسقاط یعنی ساقط کردن و از بین بردن؛ کافَه هم یعنی همه و تمام؛ خیارات هم که یعنی اختیار فسخی که در معاملات قطعی شده، برای ما وجود دارد؛ بنابراین ما با امضای بند «اسقاط کافه خیارات» تمام اختیارات فسخی را که قانون یا توافق برای ما در معاملات گذاشته‌اند، از بین می‌بریم و ملتزم می‌شویم که تحت هیچ شرایطی قرارداد را فسخ نکنیم.
حالا که معنای جمله «اسقاط کافه خیارات» مشخص شد، باید دید انواع «خیارات» و به خصوص «خیار غبن فاحش» چیست که در قراردادها بر اسقاط آن تأکید میشود.
انواع خیارات قانونی
درخصوص معاملات، به خصوص عقد بیع (خرید و فروش) یا اجاره که در آن قراردادهای کتبی بین طرفین نوشته و امضا میشود، چند «خیار» وجود دارد که در قانون مدنی صریح به آنها اشاره شده است.
اولین خیار، خیار مجلس است؛ یعنی تا زمانی که طرفین در بنگاه یا محل توافق حضور دارند، حق دارند از معامله پشیمان شده و از آن رجوع کنند. دومین خیار، که فقط مربوط به خرید و فروش حیوانات است، به «خیار حیوان» معروف است و بر اساس آن، خریدار حیوان می‌تواند ظرف سه روز از خرید خود پشیمان شده و حیوان را به فروشنده پس بدهد و پول پرداختی را بگیرد.
سومین خیار، «خیار شرط» است. این نوع خیار اغلب در متن قرارداد ذکر میشود و به یکی از طرفین، یا هر دو یا شخص ثالثی اجازه می‌دهد تا ظرف مدت مشخصی از معامله رجوع کرده و معامله را برهم بزند. در معاملات مسکن یا خرید پوشاک، عرف بر این است که تا 24 ساعت به خریدار این حق داده میشود تا از خرید منصرف شده و با رجوع به فروشنده، پول پرداختی را پس بگیرد.
چهارمین خیار، «خیار تاخیر ثمن» است و اگر ظرف سه روز در معاملات نقدی، خریدار ثمن یا همان ما به ازای معامله را پرداخت نکند، در این صورت فروشنده می‌تواند از معامله پشیمان شده و از تحویل کالا به خریدار امتناع کند. پنجمین خیار، «خیار رویت و تخلف وصف» است و اگر کالایی که فروشنده نشان داده با کالایی که به خریدار تحویل داده، متفاوت باشد، در این صورت، مشتری می‌تواند به این نوع از خیار استناد کند و معامله را فسخ کند.
«خیار تخلف از شرط»، پنجمین مورد از خیارات است که در قانون به آن اشاره شده و براساس آن اگر در قرارداد شرط انجام کاری قید شده باشد، برای مثال، اجاره‌دهنده تعهد کرده خانه را رنگ‌آمیزی سپس به مستاجر تحویل دهد؛ اما از این کار امتناع میکند، در این صورت، مستأجر به دلیل تخلف موجر از شرطی که باید انجام می‌داده، می‌تواند اجاره را فسخ کند.
«خیار تدلیس» یا به عبارت ساده‌تر «بزک کردن فریبنده» نوع دیگری از خیارات است. برای مثال اگر فردی خودرویی را به حساب اینکه کم‌کارکرده است، خریداری کند و بعد مشخص شود که فروشنده با دستکاری کیلومترشمار، خریدار را فریب داده، در این صورت خریدار می‌تواند به خیار تدلیس اشاره کند و معامله را برهم بزند.
اما مهم‌ترین خیارات، «خیار عیب» و «خیار غبن» است. اگر کالا یا منزل خریداری شده دارای عیب بزرگی باشد که هنگام معامله خریدار از آن بی‌اطلاع بوده یا قیمت معامله به گونه‌ای باشد که خریدار یا فروشنده «ضرر فاحشی» کنند، در این صورت می‌توانند با استناد به این خیارات عقد را به هم بزنند.
باید توجه کرد که وقتی طرفین معامله پای قراردادی را امضا میکنند که در یکی از بندهای آن نوشته شده است، «اسقاط کافه خیارات ولو خیار غبن فاحش» یعنی از همه این مواردی که گفتیم گذشت میکنند و حتی اگر ضرر و اختلاف قیمت واضحی هم در معامله کشف شود، دیگر حق برهم زدن معامله را ندارند، باید با آگاهی پای قرارداد را امضا کرد.
به گزارش «تابناک»؛ برخی از قراردادها مانند عقد بیع (خرید و فروش)، اجاره، صلح و نکاح از جمله عقودی هستند که پس از آن طرفین حق برهم زدن آن را ندارند، مگر به واسطه یک دلیل قانونی یا اختیاری که در قرارداد برای فسخ معامله به آنها داده شده است. به این اختیار فسخ معامله که برخی از آنها توسط قانون به طرفین معامله داده شده یا در ضمن قرارداد به نفع طرفین شرط شده، در اصطلاح حقوقی، «خیار» می‌گویند.
به عبارت دیگر، در قراردادهایی که نام برده شد، اصل بر این است که وقتی قراردادی منعقد میشود، طرفین به آن ملتزم بوده و در هیچ شرایطی آن را زیر پا نگذارند، مگر اینکه صاحب حق فسخ، یا همان «خیار» باشند. به جمع انواع خیار، «خیارات» گفته میشود.
حالا وقتی صحبت از اسقاط کافه خیارات میشود، باید دید معنای جمله به طور کلی چه میشود؟ اسقاط یعنی ساقط کردن و از بین بردن؛ کافَه هم یعنی همه و تمام؛ خیارات هم که یعنی اختیار فسخی که در معاملات قطعی شده، برای ما وجود دارد؛ بنابراین ما با امضای بند «اسقاط کافه خیارات» تمام اختیارات فسخی را که قانون یا توافق برای ما در معاملات گذاشته‌اند، از بین می‌بریم و ملتزم می‌شویم که تحت هیچ شرایطی قرارداد را فسخ نکنیم.
حالا که معنای جمله «اسقاط کافه خیارات» مشخص شد، باید دید انواع «خیارات» و به خصوص «خیار غبن فاحش» چیست که در قراردادها بر اسقاط آن تأکید میشود.
انواع خیارات قانونی
درخصوص معاملات، به خصوص عقد بیع (خرید و فروش) یا اجاره که در آن قراردادهای کتبی بین طرفین نوشته و امضا میشود، چند «خیار» وجود دارد که در قانون مدنی صریح به آنها اشاره شده است.
اولین خیار، خیار مجلس است؛ یعنی تا زمانی که طرفین در بنگاه یا محل توافق حضور دارند، حق دارند از معامله پشیمان شده و از آن رجوع کنند. دومین خیار، که فقط مربوط به خرید و فروش حیوانات است، به «خیار حیوان» معروف است و بر اساس آن، خریدار حیوان می‌تواند ظرف سه روز از خرید خود پشیمان شده و حیوان را به فروشنده پس بدهد و پول پرداختی را بگیرد.
سومین خیار، «خیار شرط» است. این نوع خیار اغلب در متن قرارداد ذکر میشود و به یکی از طرفین، یا هر دو یا شخص ثالثی اجازه می‌دهد تا ظرف مدت مشخصی از معامله رجوع کرده و معامله را برهم بزند. در معاملات مسکن یا خرید پوشاک، عرف بر این است که تا 24 ساعت به خریدار این حق داده میشود تا از خرید منصرف شده و با رجوع به فروشنده، پول پرداختی را پس بگیرد.
چهارمین خیار، «خیار تاخیر ثمن» است و اگر ظرف سه روز در معاملات نقدی، خریدار ثمن یا همان ما به ازای معامله را پرداخت نکند، در این صورت فروشنده می‌تواند از معامله پشیمان شده و از تحویل کالا به خریدار امتناع کند. پنجمین خیار، «خیار رویت و تخلف وصف» است و اگر کالایی که فروشنده نشان داده با کالایی که به خریدار تحویل داده، متفاوت باشد، در این صورت، مشتری می‌تواند به این نوع از خیار استناد کند و معامله را فسخ کند.
«خیار تخلف از شرط»، پنجمین مورد از خیارات است که در قانون به آن اشاره شده و براساس آن اگر در قرارداد شرط انجام کاری قید شده باشد، برای مثال، اجاره‌دهنده تعهد کرده خانه را رنگ‌آمیزی سپس به مستاجر تحویل دهد؛ اما از این کار امتناع میکند، در این صورت، مستأجر به دلیل تخلف موجر از شرطی که باید انجام می‌داده، می‌تواند اجاره را فسخ کند.
«خیار تدلیس» یا به عبارت ساده‌تر «بزک کردن فریبنده» نوع دیگری از خیارات است. برای مثال اگر فردی خودرویی را به حساب اینکه کم‌کارکرده است، خریداری کند و بعد مشخص شود که فروشنده با دستکاری کیلومترشمار، خریدار را فریب داده، در این صورت خریدار می‌تواند به خیار تدلیس اشاره کند و معامله را برهم بزند.
اما مهم‌ترین خیارات، «خیار عیب» و «خیار غبن» است. اگر کالا یا منزل خریداری شده دارای عیب بزرگی باشد که هنگام معامله خریدار از آن بی‌اطلاع بوده یا قیمت معامله به گونه‌ای باشد که خریدار یا فروشنده «ضرر فاحشی» کنند، در این صورت می‌توانند با استناد به این خیارات عقد را به هم بزنند.
باید توجه کرد که وقتی طرفین معامله پای قراردادی را امضا میکنند که در یکی از بندهای آن نوشته شده است، «اسقاط کافه خیارات ولو خیار غبن فاحش» یعنی از همه این مواردی که گفتیم گذشت میکنند و حتی اگر ضرر و اختلاف قیمت واضحی هم در معامله کشف شود، دیگر حق برهم زدن معامله را ندارند، باید با آگاهی پای قرارداد را امضا کرد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
بسیار عالی بود خواهشمندم از این موارد دوباره به مردم اطلاع رسانی شود
چرا چیزهای به این مهمی را به زبان ساده فارسی نمینویسند تا مردم گرفتار نشوند ؟
واقعا عجیبه!!
حالا اگه به جای این کلمه های عربی از کلمه های انگلیسی تو قرارداد ها استفاده میشد اقایون زمین و زمان رو به هم میریختن !
باسلام واحترام/ چرا همین کلمات عربی در قولنامه ها به فارسی سلیس نوشته نمیشود تا طرفین از حقوق خود مطلع شوند یا اصلا چرا از این جملات عربی باید استفاده کنیم /نتیجه همین وضعیت دادگاههاست!!! فرهنگستان زبان فارسی کجاست!؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
در پاسخ می گویند زبان هر علمی به زادگاه آن برمی گردد.مثلا الکترونیک و کامپیوتر از غرب آمده اند و اصطلاحات آنها هم غربی است ولی مسائل حقوقی از اسلام گرفته شده اند که مبنایش عربی است...ولی نمی دانم چرا کلمات انگلیسی مثل کامپیوتر را رایانه می کنند اما غبن و خیارات و کافه و...را اصلا تغییر نمی دهند
اگر این اصطلاحات عربی فارسی بشوند حجم زیادی از پرونده های قضایی کاهش پیدا میکند.
واقعا دولت نميخواد اين واژه هاي عجيب و غريب را ساده بنويسه
خیارات؟
از توضیحات آموزنده شما ممنونم.
با سلام ممنون از مقاله های مفیدتون
با سلام و خسته نباشيد
سپاس از مطالب حقوقي زيباتون
من بارها با خودم فكر كردم اگر در خيابان تصادف كنم بايد چكار كنم و سؤالاتي براي من پيش اومده:
اگر ندانم مقصرم يا نه بايد چكار كنم؟ آيا مي تونم به دليل شلوغي ماشين را كنار پارك كنم؟ اگر راننده مقابل عجله داشت چه مدركي را بايد ازش بگيرم؟ اگر ماشينش سرقتي بود و كارت ماشين را گرفتم از نظر قانوني چه حقي دارم؟ اگر احساس كردم افسر عمداً يا سهواً رأي اشتباه داده بايد چكار كنم؟ اين كه ميگن اگر تصادف كردي و مقصر بودي يك برگ بيمه را بكن بهش بده آيا از نظر حقوقي درسته يا نه؟
خواهش ميكنم اگر امكانش هست اين موضوع را هم توضيح بديد.
با تشكر
توی این مملکت چند نفر کارشناس خبره حقوق وجود نداره که به وضعیت زبان حقوقی کشور سر و سامانی بدهد و متن حقوقی را از این وضعیت بیان عربی های آب نکشیده و درهم و برهم فارسی عربی نجات بدهد؟
خیار بر دو نوع است: سبز - چنبر
خیارحیوان چگونه خیاری است؟
باید توجه داشت که حتی خریدار یا فروشنده هم بخواهند این بند را حذف کنند معمولا دفترخانه یا بنگاه اجازه حذف و یا تغییر را نمیدهند
اساتید بفرمایند که به چه طریقی میتوان این بند را بدلخواه طرفین حذف کرد یا اینکه اگر هم حذف شد توجیح بفرمایند که لطمه ای به قرارداد نخواهد خورد
متشکرم
اسقاط کافه خیارات شامل خیار تعذر تسلیم /خیار تفلیس (ورشکستگی)/خیار تدلیس نمیشه.در مورد خیار غبن اگر طرف در هنگام عقد به قیمت واقعی آگاه نباشه باز هم میتونه اعمال خیار کنه.
اسقاط،خیار،غبن،کافه.....چرا باید قراردادها با کلمات عربی نا آشنا نوشته شود؟؟باید به زبان پارسی نوشته شوند که مردم بدانند چه چیز را دارند امضا میکنند؟؟؟
چرا قولنامه ها فارسي نيست ؟
چرا فارسی نمینویسند که همه متوجه بشند!
من نمی دونم اگه ما یه کلمه انگلیسی بگیم مثل "سلفی" همه استادان میگه فارسی پاس بدارید ولی این همه کلمه عربی باید تو قراردادها مهمی مثل خرید و فروش ملک باشه ؟
سلام ممنون از اطلاع رسانی تابناک، خیلی از مراجعه به دادگاهها به علت عدم آگاهی از همین قوانین است.
ایده از طرح مباحث حقوقی روز خیلی ایده جالب و کاربردی هستش. لطفا ادامه بدید.
سپاس
بسيار اموزنده. متاسفانه قانون ما سرشار از اين عبارات نامتوازن هست كه فهم قانون رو سخت ميكنه. برعكس كشورهايي مثل كانادا و أمريكا كه متن قانون به ساده ترين زبان ممكن نوشته ميوشته
چرا همین کلمات عربی در قولنامه ها به فارسی نوشته نمیشود تا طرفین از حقوق خود مطلع شوند یا اصلا چرا از این جملات عربی باید استفاده کنیم
با تشکر از توضیحات ، اما چرا این اصطلاحات عربی را بصورت جملات گویای فارسی بیان نمی شود. اکثر متون حقوقی و کیفری ما که مردم عادی بشدت درگیر آن هستند ، با اصطلاحات عربی نوشته شده ، کاربرد این گونه اصطلاحات پیچیده شاید 70 و یا 80 سال قبل در ادارات دولتی و محاکم و غیره توجیه داشت اما در حال حاضر ، هیچ گونه مزیتی ندارد .
این اصطلاحات اصطلاحاتی است که در شرع آمده است
متاسفانه یکی از معضلات اسناد حقوقی اصطلاحات آن است که به زبان عربی آورده شده و فقط افراد حقوقدان از آن آگاهی دارند .
ضمن عرض سلام وخسته نباشید
آموزش حقوق خصوصی از طرف تابناک یکی از بهترین مطالبی بوده که چندی است شروع گردیده و بسیار مفید فایده می باشد
سلام
پایین بودن سطح دانش مسائل حقوقی، مشکلات زیادی را برای مردم ایجاد می کند همچنین باعث تجمع پرونده ها در قوه قضاییه میشود. حرکتی که در تابناک ایجاد شده که با زبان ساده و به فرم اخباری مشابه این خبر، این مسائل را معرفی می کند، خیلی با ارزش است و جای تقدیر دارد. در این راستا دو تا پیشنهاد هم قابل ارائه است: 1) اضافه شدن مثال برای موارد مطرح شده و 2) جمع بندی و آرشیو این اطلاعات در یکی از صفحات.
با تشکر
زبان پارسی رو تعطیل کنیم دیگه
سلام
استفاده از این کلامات غیر معمول عربی جه معنایی دارد
عالی بود . ممنون
براي اينكه خيار و صيفي ها براي سلامتي مهم است
بعضی ها با گوجه فرنگی ها هم آشنا نیستن چه برسه به خیارات
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.