راهبرد قيمتي ـ مقداري؛
بررسی یک الگوی جدید برای هدفمند كردن يارانهها
در سهميهبندي بنزين دولت با تعيين دو قيمت ترجيحي 100 و 400 توماني به ترتيب براي سهميه و مصرفِ مازاد بر سهميه توانسته است در سال جاري با كاهش سهميه خودروهاي شخصي از 120 به 80 ليتر در ماه، يارانه پرداختي به بنزين را كاهش دهد و هزينه بنزين را با فرض مصرف 120 ليتر در ماه براي مصرف كنندگان 100 درصد افزايش دهد. بدون آنكه در جامعه ايجاد انتظار تورمي بكند. مزاياي اين راهبرد كه مبتني بر تدريج در كاهش مقدار سهميه حامل يارانهبر به جاي تدريج در افزايش قيمت است، به خوبي نمايان است.

هدفمند كردن يارانهها، يكي از هفت محور اصلي قانون تحول اقتصادي است. ويژگيهايي مانندِ فراگير و بالا بودنِ سطح پوشش اجراي اين قانون، علاوه بر بعد اقتصادي، ابعاد اجتماعي ـ سياسي را نيز به آن افزوده است. حساسيت بالاي جامعه و كارشناسان به اجراي اين قانون نسبت به دیگر محورهاي هفتگانه، مؤيد اين مطلب است. موفقيت و عدم موفقيت اجراي اين قانون، به معناي شكست يا پيروزي طرحِ تحول اقتصادي است؛ بنابراين، در نحوه اجرايي شدن اين قانون و نوع سياستهاي اعمالي، علاوه بر ملاحظات اقتصادي ضروري است، ملاحظات اجتماعي را نيز در نظر گرفت.
به گزارش «تابناک»، با معرفي راهبرد «قيمتي ـ مقداري» به عنوان مسير جديد اجراي قانون هدفمند كردن يارانهها، الگويي نوين براي اجراي اين قانون با رويكردِ تبديل تهديد اجتماعي به فرصت براي برنامهريزان و مسؤلان پيشنهاد ميشود.
برای نمونه، در سهميهبندي بنزين دولت با تعيين دو قيمت ترجيحي صد و چهارصد توماني به ترتيب براي سهميه و مصرفِ مازاد بر سهميه توانسته است در سال جاري با كاهش سهميه خودروهاي شخصي از 120 به 80 ليتر در ماه، يارانه پرداختي به بنزين را كاهش دهد و هزينه بنزين را با فرض مصرف 120 ليتر در ماه براي مصرف كنندگان 100 درصد افزايش دهد. بدون آنكه در جامعه ايجاد انتظار تورمي بكند. مزاياي اين راهبرد كه مبتني بر تدريج در كاهش مقدار سهميه حامل يارانهبر به جاي تدريج در افزايش قيمت ـ مانند تجربه افزايش سالانه قيمت بنزين در گذشته ـ است، به خوبي نمايان است.
همچنين توجه به خوشههاي «مصرفي» حاملهاي يارانهبر كه قابل اندازهگيريِ دقيق است، به جاي خوشههاي «درآمدي» خانوار كه قابل اندازهگيريِ دقيق نيست و به مانعي برای اجراي قانون هدفمند كردن يارانهها تبديل شده، از ديگر مزاياي اين راهبرد است كه به تفضيل در گزارش مورد بررسي قرار گرفته و براي برق خانگي به طور كامل مدلسازي شده است.
این گزارش میافزاید: اهداف اصلي قانون هدفمند كردنِ يارانهها به اختصار عبارتند از:
1ـ اصلاح الگوي مصرف و جلوگيري از اسراف
2 ـ توزيع عادلانه يارانه ميانِ دهكهاي درآمدي جامعه
3ـ توانمند سازي دهكهاي پايينِ جامعه
4ـ كاهش حجمِ يارانه و تخصيص آن به زير ساختهاي مورد نياز توسعه كشور
5ـ افزايش بهرهوري در اقتصاد ملي
بر پایه اهداف برشمرده در بالا، سه راهبرد اصليِ «مقداري»، «قيمتي» و «قيمتي ـ مقداري» به منظور تحقق هدفمند كردنِ يارانهها در اقتصاد كشور متصور است. اين سه راهبرد كه به منزله مسيرهاي رسيدن به هدف است داراي نقاط قوت و ضعف و ملاحظات اجرايي است كه در ادامه مورد بررسي قرار ميگيرد.
راهبرد «مقداری» برای كاهش مصرف و همچنين كاهش يارانهها به سهميهبندي كالا يا خدمات ميپردازد. اين راهبرد در اقتصادِ كوپني يا سهميهبندي بنزين در زمان جنگ تجربه شده است و به دليلِ مشكلاتِ اجرايي و فسادزايي و ايجاد بازار سياه، راهبردِ كارآمدي نيست؛ هرچند کمترین نياز خانوار را تأمين ميكند.
اما راهبرد «قیمتی» با توجه به تجربه جهاني و موفقيت نسبي آن، ميتواند به عنوان يك انتخاب به منظور اجراي قانون هدفمند كردن يارانهها باشد. بنا بر اين راهبرد، در پنج سال، تنها با اعمال قيمتهاي ترجيحي، تخصيصِ يارانههاي مستقيم به حاملهاي برق، گاز و آب كاهش مييابد و با باز توزيع منابع مالي حاصل از اين آزادسازي در ميانِ اقشار كم درآمد و دیگر بخشها، به دنبال تحققِ توزيع مناسب يارانهها يا هدفمند كردن يارانههاست؛ در واقع، اين الگو تنها از ابزار قيمتي بهره جسته است.
راهبرد «قيمتي ـ مقداري» به عنوان مسيري جديد در اجراي قانون هدفمند كردنِ يارانهها مطرح است. در اين راهبرد تركيبي از ابزارها و سياستهاي در پیش گرفته شده در دو راهبرد «مقداري» و «قيمتي» استفاده ميشود. ابزارهايي مانندِ «تعيين الگوي مصرف» (سهميه بندي) و «قيمت ترجيحي». اين راهبرد به نسبتِ دو راهبردِ «قيمتي» و «مقداري» از مزيتهاي چشمگیري برخوردار است.
این مزیتها عبارتند از: امكان اتخاذ تنوع سياستي در راهبرد «قيمتي ـ مقداري»، كاهش انتظارات تورمي، كاهش مصرف، سهولت اجرا، توزيع عادلانه يارانه ميانِ دهكهاي درآمدي، كاهش شديد پتانسيل مقاومت مردمي...
متن کامل این گزارش را به همراه نمودارها و جداول مربوطه اینجا بخوانید.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
احسنت به شبکه تحلیلگران تکنولوژی ایران که همیشه کار هایش کار شناسی است در مورد طرح خط اتیلن غرب هم با همین کار های کارشناسی که انجام دادند باعث شدندن میلیارد دلار به نفع کشور شود و به تبع آن خط غیر کارشناسی شرق هم کنسل شد.
درود بر کار کارشناسی
باسلام
مطلب درست است وسالهاست که در حال اجراءست!!؟
قبض آب،برق،گاز همگی دارای الگو مصرف میباشد وکلاً این همه سروصدای دولت برای بحث یارانه ها و توزیع نقدی .... ضرورتی نداشته؟
بنزین هم که دو نرخی شده والگو دارد که البته باید به سرپرست خانوار کارت بنزین بدهند نه به خودرو!
که این، عین بی عدالتیست! برخورداران(چند خودروهاییها) سهمیه بیشتری دارند!
و همچنین با تولید روزانه 3000خودرو، مصرف یارانه بنزین در حال افزایش است!
پس کارت بنزین باید به سرپرست خانوار اعطا شود نه به خودرو!!!!!!!
به نظر من این راهی که در گزارش بیان شده است به راحتی می تواند دولت را در احرای قاون یاری دهد. چنین برخوردی را حتما با نان وایی ها نیز دیده اید که پدر بزرگ ها می گن در قدیم ها نون سنگک بزرگیش به این هوا بود!!!!
یا همین داستان نوشابه 1 ریالی عربستانی ها که همه قیمت را می بیند اما دریغ از آنکه بداند در این سالها چقدر از آن آب رفته!!!!!!!!! راه حل ها الزاماْ نباید پیچیده باشد.
ان شاء الله همه کمک کنیم تا اقتصاد بیمار کشورمان را درمان نماییم.
بسمه تعالی
هدفمند کردن یارانه ها می تواند یکی از بهترین طرح های سالهای اخیر در کشور باشد و می تواند دست بسیاری ار رانت خواران بی رحم را از اقتصاد کشور کوتاه نماید اما فقط باید به اقشار ضعیف جامعه که عضو سازمان بهزیستی و کمیته امداد هستند کمک شود که حدودا دو دهک پایین جامعه را شامل می شود و باید با آزاد سازی آرام واردات و کمک به تولید کنندگان برای اصلاح خطوط تولید و با شیب ملایم قیمت های را واقعی نمود و این داستان دادن یارانه به تمام مردم جزء ایجاد بدبینی و احتمالا پارتی بازی ، صرف هزینه های زیاد و رانت خواری چیزی دیگری برای مردم ندارد.
چرا بنده که کار میکنم بجای حقوق مکفی رایانه دریافت کنم؟
چرا کسی که بیکار است دولت آنقدر به او کمک نمی کند تا خلاف نکند؟
چرا زنان بی سرپرست ، دختران بالای 30 سال کمک مالی دریافت نکنند؟
هرکس یا کار میکند و یا به علتی کار نمیکند و نیاز به کمک دارد . هر کس کار میکند هر چقدر که تورم باشد خواه نا خواه و کم و زیاد حقوقش نیز زیاد میشود
کسی که نیازمند کمک است بایستی توسط دولت به اندازه ای کمک شود که خلاف نکند ضمن اینکه موجب تنبلی شخص نیز نگردد.
ضمناً خوب بود زنان خانه دار نیز بیمه بازنشستگی میشدند
تولید خودرو بی کیفیت با مصرف بالا هزینه ای است که مردم پرداخت می کنند.
اسراف در مصرف بنزین یعنی چه؟ یعنی ساسات را همین جور الکی بکشیم که بنزین بیشتری بسوزد؟ یا مثلاً همین جو الکی برویم توی ترافیک خودمان را حبس کنیم تا یک کم کیف کرده باشیم! ؟ یا برویم ماشینهای مدل بالا و مارک دار و کم مصرفمان را بی خود و بی جهت دست کاری کنیم که مصرف اش برود بالا؟
بهینه سازی مصرف سوخت اتومبیل ها دست شهروندان نیست! دست سازندگان خودرو است که آن ها هم بحمدالله عین خیالشان نیست. وقتی ملت مجبور است همین خودرو های بی کیفیت را بخرد و خرج سوختش را خودش بدهد مگر خر مخشان را گاز گرفته بیایند بهینه سازی مصرف سوخت بکنند . ایام عزت جناب بذرپاش مستدام!!!
وانگهی به نظر شما آدم مجبور باشد 1 تا 2 ساعت را در صف های طولانی گاز الکی الکی حرام بکند اسراف نیست؟ اسراف فقط در بنزین است؟ وقت آدم ها ارزش ندارد؟
مساله كلان مثل خرد نيست كه بتوان به دليل اينكه در يك حوزه نتيجه مثبتي داشته آن را به كل تعمميم دهيم.زنجيره اي بودن مسايل و تلنگر كوچك به يكي از حلقه ها حركت موجي سنگيني را در كل زنجيره بوجود مي آورد.
با سلام
اولا بفرمائيد طي اين يك سال كه بنزين سهميه بندي شد و مصرف بطور كلي كم و قيمتها نيز افزايش يافت ، پول حاصل از فروش بنزين آزاد به كجاي چرخ اقتصاد و توليد مملكت وارد شد كه مردم راضي به آزاد شدن كامل قيمت بنزين باشند ، خلاصه اين صرفه جوئي ها و افزايش درآمد يكجائي بايد خودش را نشان دهد اگر تاثير آنها بر افزايش توليد ، چرخه اقتصادي ، كنترل بيكاري و .. بيان شود مسلما مردم تشويق خواهند شد ولي در حال حاضر هيچ اثري ديده نمي شود ، و تمام فشارهاي افزايشي به مردم وارد مي شود . ( اين مورد در آزاد سازي قيمت مواد شوينده ، آرد و ... نيز قابل بررسي است كه اميدوارم پاسخ قانع كننده اي داشته باشند .)
پیشنهاد می دهم روی استفاده از اتومبیل های برقی در داخل سرمایه گذاری و تبلیغات مناسب کنید و نرخ و هزینه خودروهای بنزینی در داخل را افزایش دهید و بیشتر متمرکز بر کیفیت ماشین های بنزینی برای صادرات باشید. با این طرح هم بر مشکل بنزین و تحریم ها غلبه می کنید و هم سبب حفظ محیط زیست می شوید که عوارض و بیماری های آن هم با احتساب هزینه های اقتصادی آن هم مشخص است. در ضمن پیشنهاد خلاقیت و نوآوری را در تولید ماشین های صادراتی را دارم مثل تولید ماشینهایی از جنس شیشیه های ضد گلوله با ایمنی بالا هر چند هزینه های آن بالا است و مشتریان خاص خودش را دارد می تواند به لحاظ تبلغاتی بسیار موثر باشد.
حقوق به ریال مخارج به دلار
یعنی بعد از اجرای این طرح افزایش قیمت خودروها تا 20 درصد یا افزایش کرایه ها توهم بوده است ؟؟؟؟؟!!!!
برای اجرای طرح بزرگی اینچنینی لازمست کلیه دستگاهها، سازمانها،تولیدکنندگان،مردم و حتی خود دولت پس از فراهم شدن بستر آن اقدام نمایند. الان شاهد هستیم آلودگی شهر تهران در حد یک فاجعه زیست محیطی رسیده ، فکر می کنم تا 10سال آینده بستر بسیاری از بیماریهای جدید فراهم شده و در آن زمان کسی پاسخگو نخواهدبود!چر این اتفاق افتاده؟ پر واضح تولید خودروی ایرانی بی کیفیت واصرار بر تولید آن توسط تولید کنندگان ، عدم خروج خودروهای فرسوده و تامین مالی توسط بانکها،عدم همکاری دولت در تامین منابع مترو ، عدم افزایش وسایل حمل ونقل عمومی ، عدم افزایش مساحت خیابانهای تهران نتیجه آن می شود ترافیکهای بسیار سنگین در غالب ساعات روز ، افزایش مصرف بنزین ، آلودگی صوتی و هوا غالب این هزینه ها رو مردم میدن.
برای اجرای طرح بزرگی اینچنینی لازمست کلیه دستگاهها، سازمانها،تولیدکنندگان،مردم و حتی خود دولت پس از فراهم شدن بستر آن اقدام نمایند. الان شاهد هستیم آلودگی شهر تهران در حد یک فاجعه زیست محیطی رسیده ، فکر می کنم تا 10سال آینده بستر بسیاری از بیماریهای جدید فراهم شده و در آن زمان کسی پاسخگو نخواهدبود!چر این اتفاق افتاده؟ پر واضح تولید خودروی ایرانی بی کیفیت واصرار بر تولید آن توسط تولید کنندگان ، عدم خروج خودروهای فرسوده و تامین مالی توسط بانکها،عدم همکاری دولت در تامین منابع مترو ، عدم افزایش وسایل حمل ونقل عمومی ، عدم افزایش مساحت خیابانهای تهران نتیجه آن می شود ترافیکهای بسیار سنگین در غالب ساعات روز ، افزایش مصرف بنزین ، آلودگی صوتی و هوا غالب این هزینه ها رو مردم میدن.
کامنت نهایی:عزیز من کاهشه دیگه توحالت خوبه به هر حال نوعی کنترل وجود دارد .توحلا هی گیر به آمار بده
این در واقع دزدی از جیب ملته نه کنترل تورم.مثل حسابهای بانکی بیشماری که سال به سال ارزش واقعی خود را از دست دادند.بیچاره مردمی که دارند برای قیمتهای غیر واقعی عمر و زندگی خود را تلف می کنند.
خوشم مياد ملت از دولت باهوش تره.
با طرح از خودتون درآوردید ، هرکسی مبناش قیمت بالا تر میشه ،هنوز نه به دار و نه ببار کرایه ها افزایش پیدا کرده هیچکس هم نیست مسئولیت قبول کنه هی تز میدید که چی ؟؟؟مردم خر نمیشن برید مدیریتتان را اصلاح کنید .
فقط تورم کم نشان داده می شود یعنی موقع حساب کردن قیمت سوخت از طرف دولت و در محاسبه بانک مزکزی برای تورم گفته می شود افزایش قیمت نداشته ولی مردم 2برابر گرانتر بنزین را خریداری می کنند خوب هست به آماربانک مرکزی که تورم را 11.8 درصد اعلام کرده نظری انداخته شود! .در گذشته 120لیتر ضربدر 100 تومان = 12000 تومان مردم پرداخت می کردند و حال 80 لیتر ضریدر 100 تومان + 40 لیتر ضربدر 400 تومان = 24000 تومان پرداخت می کنند متاسفانه برای همین موارد هست که آمارهای بانک مرکزی زیر علامت سوال هست
خدایا کلا به ما رحم کن
آخه مومن اولا شما نظر مرا درج نمی کنید ثانیا مگه ما ایرانی ها چه تکنولوژیی داریم که آقایون بجای اینکه سامانه تولید خودرو را بهبود ببخشند به مردم زور می گویند در طرح خودروی فرسوده به مصیبتی با ارباب و رجوع برخورد می شود و همه را بدهکار می کنند تا به ندانم کاری دولت های گذشته مرحم بگذارند از نمایندگان و دولت محترم سوال و انتقاد سازنده دارم : مگر مردم ماشین های مصرف بالا را تولید و یا وارد کردند که حالا باید 1500000 تومان به او بدهید و همه ندانم کاری خود را به ما تحمیل کنید . اول ادعا می کردید که بنزین قاچاق می شود ولی کم کم نشان دادید که موضوع چیز دیگری بود
با سلام
اين يكي از بهترين طرح هاست ك مي تواند از بار تورم رواني طرح بكاهد در 2 سال گذشته پيشنهاد مشابه اي ارائه نموديم كه كسي توجهي به ان نداشت كافي بود در هر دوره سه ماهه 10 درصد سهميه كاهش مي بافت و مابقي به نرخ آزاد عرضه مي شد در كمتر از 3 سال همه به نرخ آزاد دريافت مي كردند و هر روز طرح تازه و قيمت تازه و به طبع آن تورم جديد پيدا نبود.
ای ول ی الگوی جدید دیگه خیر است انشاالله
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.