تجویز دوباره «قول» برای نجات تهران از بحران‌های احتمالی!

«تصور کنید که اگر در همین شهر یک زلزله‌ی ۷ یا ۸ ریشتری رخ دهد، چه اتفاقی رخ می‌دهد؟» این پرسشی  است که اسماعیل نجار پرسید و در پاسخ به آن تأکید کرد: از حالا باید به فکر باشیم و آمادگی لازم را در برابر حوادث کسب کنیم.

به گزارش «تابناک»، آنچه خواندید، به نوعی چکیده سخنان رئیس سازمان مدیریت بحران کشورمان در نشستی بود که در محل سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران برگزار شد. نشستی تخصصی و تدوین دستورالعمل ساده بهسازی لرزه‌ای نسبی ساختمان‌های متداول شهر تهران، که صبح امروز با سخنرانی نجار آغاز به کار کرد.

معاون وزیر کشور سخنانش را با یادآوری این نکته آغاز کرد که عمده حوادث رقم خورده در کشورمان در شهر‌های کوچک بوده و «اگر حادثه بزرگی رخ دهد، نمی‌دانیم باید چه کنیم.» حوادثی که به تأکید این مقام مسئول، اگر در مراکز جمعیتی مانند مرکز استان‌ها و به ویژه تهران رخ دهد، به وقوع بحرانی بسیار بزرگ منجر خواهد شد.

این در حالی است که تجربه پلاسکو نشان داد چقدر در این زمینه مشکل داریم. مثالی که نجار با بیانش گفت: «حادثه پلاسکو یک حادثه محلی بود، اما تلاشی که صورت گرفت، آن را به یک حادثه بین‌المللی تبدیل کرد. اگر زلزله بالای ۷ ریشتر رخ دهد، تصور کنید چه حادثه‌ای خواهیم داشت که نه ملی، بلکه تاریخی خواهد بود.»

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور در ادامه تأکید کرد احتمال کن فیکون شدن تهران در اثر حوادثی مانند زلزله بعید است و افزود: «زلزله‌ای با قدرت بالاتر از ۶/۵ ریشتر در تهران، قطعا ۲ میلیون نفر را ـ چه در بافت فرسوده و چه در بافت غیرفرسوده ـ تحت تأثیر مستقیم قرار می‌دهد و ۸ میلیون باقی مانده ساکنان در تهران هم غیر مستقیم تحت تأثیر این حادثه قرار خواهند گرفت.»

نجار در ادامه یادآور شد: «در هر حادثه‌ای نسبت به حادثه قبلی بهتر عمل می‌شود» تا از نیمه پر لیوان هم غافل نشود و بعد به ذکر مثال‌هایی دیگر مانند تخریب بیمارستان افتتاح نشده در زلزله ورزقان و وارد آمدن خسارات شدید به بیمارستان تازه افتتاح شده در سرپل ذهاب پرداخت تا بپرسد: «دانش و امکانات و تجهیزات موجود است، اما نگرانیم و سؤال ما این است که چرا این اتفاق رخ می‌دهد؟»

پرسشی که بلافاصله پاسخش را این گونه بیان کرد: «می گویند ساخت و ساز درست نبوده است.» اینجا بود که نطق معاون وزیر کشور جنبه انتقادی گرفت تا از «امضا فروشی» و «ضعف نظارت سازمان نظام مهندسی» گرفته تا بی توجهی به «مستحکم سازی» و «کیفیت و استاندارد مصالح» و حتی عدم آموزش کارگران ساختمانی که اغلب اتباع افغانستان هستند، در بوته نقد قرار گیرند.

اما نکته جالب توجه در سخنان نجار، آن جایی بود که پس از انتقادات فراوان، توصیه‌ای عجیب کرد؛ اینکه «بیایید از امروز قول بدهیم هر چه می‌سازیم، درست و اصولی باشد!» درست شبیه توصیه استاندار قبلی تهران در نشستی تقریبا مشابه بعد از زلزله‌ای مخرب در کشورمان که خطاب به مدیران استان گفت: گذشته به کنار، قول بدهید از امروز مجوز ساخت و ساز‌های غیراصولی را صادر نکنید!

تدبیری ویژه که نشان می‌دهد وضعیت تهران بعد از زلزله احتمالی چه خواهد شد، درست همان گونه که دیدیم در پلاسکو چه شد یا زلزله چه بر سر سازه‌های نوساز آورد، با این تفاوت که باید به همه نقصان ها، بدقولی و عهدشکنی مسئولان را هم اضافه کنیم که باید وفق گفته امثال نجار اصولی بسازند، اما نمی‌سازند!