اگر ترامپ دوباره انتخاب شود‌‏؟! /احمدی نژادی‌ها تایید صلاحیت می‌شوند؟ / فرصتی برای بورس ‏‎‫‎محور شدن اقتصاد‎‬‎

به گزارش «تابناک» روزنامه‌های امروز سه شنبه چهارم شهریور ماه در حالی چاپ و منتشر شدند که عناوینی در ارتباط با سفر ‏مدیرکل آژانس انرژی اتمی به ایران، اصلاح بورس و انتظار برای دخالت پاستور و پاسکاری اتهام‌های فوتبالی در صفحات ‏نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده اند. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛‏

فرصتی برای بورس ‏‎‫‎محور شدن اقتصاد‎‬‎

ژوبین صفاری در سرمقاله امروز روزنامه ابتکار با عنوان فرصتی برای بورس‎‫‎محور شدن اقتصاد نوشت: بورس تهران این ‏روز‌ها قرمزپوش شده است. حالا بعد از رشد‌های پی‎‫‎در‎‫‎پی و بازدهی‌های چند صد درصدی از سال گذشته تا امروز، چند روز پیاپی ‏شاخص افت محسوسی داشته است. فارغ از اینکه بالا و پایین شدن شاخص در بازار سرمایه به نوعی ذات این بازار در همه جای ‏دنیا به حساب می‎‫‎آید، اما باید بپذیریم که نه رشد شارپی این بازار طبیعی و متناسب با شرایط اقتصادی بوده است و نه امروز ریزش ‏یکباره طبیعی به نظر می‌رسد. بازار سرمایه به عنوان آیینه و نماد اقتصاد هر کشوری نمایشگر شرایط اقتصادی آن کشور در ‏بازدهی تولید و خدمات است، اما بورس ایران به واسطه تورم و رشد نقدینگی و البته حمایت‎‫‎های دولتی توانست رکورد‌های عجیبی ‏خلق کند. در کوران بحران کرونا که بورس‎‫‎های بین‎‫‎المللی تا ۴۰ درصد افت را تجربه کردند بورس ایران رشد می‎‫‎کرد و این خود ‏نشانگر غیر طبیعی بودن این روند بود. با این همه، اما نکته مثبت در اقبال عمومی به بازار سرمایه تغییر فرهنگ مالی مردم است ‏که البته سیاستگذاران باید از آن استفاده می‌کردند.

درواقع بورس محور شدن اقتصاد می‌تواند در وجه کلان به نفع اقتصاد تمام ‏شود، اما این درصورتی است که نقدینگی موجود در بازار سرمایه صرف توسعه شرکت‎‫‫‎ها می‎‫‎شد. رویکرد بازار سرمایه، اما طی ‏این چند سال به این سمت حرکت نکرد درواقع به زعم برخی کارشناسان بورس محلی برای بازی با پول بود تا سهام برخی از ‏شرکت‎‫‎ها بیشتر از ارزش ذاتی شان رشد کند. هشداری که در خصوص لزوم عمق بخشی به بازار سرمایه داده شد اگرچه تا حدودی ‏با توسعه عرضه اولیه شرکت‌های جدید به بورس پیگیری شد، اما به طور قطع کافی نبود. تردیدی نیست که تامین مالی در زنجیره ‏تولید کشور تنها یک رکن از تکمیل آن را دربرمی‎‫‎گیرد. تولید برای توسعه نیازمند صادرات و واردات پویا در کشور است که این ‏مهم در سایه تحریم دشوار به نظر می‌رسد. درنهایت، اما باید پذیرفت که بازار سرمایه می‎‫‎تواند فرصت خوبی برای تغییر مشی و ‏فرهنگ اقتصادی کشور شود، اما این اتفاق باید همراه با آموزش درست سرمایه گذاران برای جلوگیری از فروپاشی سرمایه و آسیب ‏نزدن به بازار است. موضوعی که به هیچ وجه در تمرکز دولت به بازار سرمایه لحاظ نشد.

از سوی دیگر اعوجاج در تصمیم ‏گیری‎‫‎ها و آزمون و خطا‌ها در بازار سرمایه، می‎‫‎تواند اعتماد سرمایه گذاران را به این بازار کاهش دهد. به نظر می‎‫‎رسد دولت ‏همانطور که بازار سرمایه را فرصت مناسبی برای تامین مالی خود با فروش سهام شرکت‎‫‎های زیر مجموعه می‎‫‎داند، بهتر است با ‏نگاه کلان و بلندمدت‎‫‎تر و با آموزش مردم سعی در مسیرسازی جدید، جهت سرمایه گذاری در بورس به جای سایر بازار‌های مالی ‏داشته باشد. توجه مردم به این بازار هرچند با تصور غلط وارد شده باشند یک فرصت مهم است که می‌تواند با بی توجهی به یک ‏فرصت سوزی بلند مدت تبدیل شود و در آن سو با فرهنگ‎‫‎سازی و البته عمق بخشی به آن مسیر جدیدی را پیش روی اقتصاد ‏بگشاید. هر چند باید توجه داشت که مشکلات اقتصادی فراتر از آن است که تنها با حرکت نقدینگی به بورس حل شود، اما بی‎‫‎تردید ‏قدم مهمی برای اصلاح در کنار سایر معضلات خواهد بود. ‏‎‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

‬‬‬‬‬‬‬‬‬‎

اگر ترامپ دوباره انتخاب شود‌‏

حسین علایی در بخشی از سرمقاله امروز روزنامه شرق با عنوان اگر ترامپ دوباره انتخاب شود نوشت: گرچه بایدن هم برای ‏بازگشت به پیمان برجام حرف‌و‌حدیث‌هایی می‌زند، با‌این‌حال اگر ترامپ توانست بار دیگر رئیس‌جمهور آمریکا شود، تکلیف چیست ‏و چه باید کرد؟

آیا همان‌طور که ترامپ اعلام کرده است، باید با آمریکا مذاکره کرد و منتظر یک توافق جدید فوری بود تا آمریکا زانوی خود را از ‏گلوی اقتصاد ایران بردارد یا اینکه مسیر دیگری هم پیش‌روی ایران هست؟

اگرچه ایران با طرح موضوع برنامه توافق با کشور‌های چین و روسیه تلاش کرده است به آمریکا نشان دهد که راهبرد ترامپ ‏علیه ایران به نتیجه‌ای نخواهد رسید، ولی تاکنون مشخص شده همکاری‌ها با چین و روسیه نتوانسته از حجم تحریم‌های ضد‌بشری ‏آمریکا علیه ایران بکاهد و گشایشی را در اقتصاد ایران به وجود آورد. ‏

بنابراین به نظر می‌رسد ایران تا‌کنون ضمن اتخاذ راهبرد «اجتناب از مذاکره و جنگ»، چاره‌ای نداشته تا به آمریکا نشان دهد که:‏
‏۱- سیاست «فشار حداکثری» کارایی لازم را نداشته و به جایی نخواهد رسید و شکست خواهد خورد. ‏
‏۲- این فشار‌ها باعث خواهد شد جمهوری اسلامی ایران ناچار شود به سمت بلوک شرق از‌جمله روسیه و چین نزدیک شود و از ‏دنیای غرب در همه حوزه‌های اقتصادی، فناوری، نظامی و سیاسی فاصله بگیرد. ‏
‏۳- تداوم «فشار‌های همه‌جانبه» از نفوذ منطقه‌ای ایران نخواهد کاست، بلکه بر عمق روابط ایران با مردم کشور‌های منطقه خواهد ‏افزود. ‏
‏۴- افزایش فشار به مردم ایران باعث بالارفتن ضریب امنیتی اسرائیل نخواهد شد. ‏
‏۵- همان‌طور که موشک‌باران شهر‌های ایران در دوره جنگ تحمیلی باعث ایجاد ظرفیت ساخت موشک‌های بالستیک در ایران ‏شد، تحریم تسلیحاتی آمریکا در دوره کنونی نیز باعث رونق و شکوفایی «قدرت نظامی متکی بر خود» در جمهوری اسلامی ‏خواهد شد. ‏.
اما مهم‌تر از همه، ایران باید از این پس نشان دهد با تکیه بر ظرفیت‌های ملی و بازگذاشتن دست مردم و اعطای اختیارات بیشتر ‏به دستگاه‌های اجرائی و استانداران می‌تواند اقتصاد خود را اداره کند؛ بنابراین لازم است دولت به راهکار‌های جدیدی برای ‏پیشرفت و توسعه کشور فکر کرده و از اندیشه‌های نو حمایت کند. ‏
بر این اساس، باید تمامی موانع کسب‌وکار عملا برداشته شده و از توان تمامی دولتمردان سابق و افراد برجسته و صاحب‌نظر در ‏همه حوزه‌ها برای فائق‌آمدن بر تحریم‌ها استفاده شود. ‏
حال که نقدینگی زیادی در جامعه وجود دارد، از آن برای انجام پروژه‌های بزرگ استفاده شود. ‏

برای مثال ساخت خطوط مختلف راه‌آهن و بزرگراه‌ها، از‌جمله تکمیل بزرگراه شمال، با بهره‌گیری از سرمایه‌گذاری مردم ‏امکان‌پذیر شود. ‏
یا پروژه‌های بزرگی برای توسعه سواحل جنوبی کشور تعریف شود؛ به گونه‌ای که میلیون‌ها نفر از ایرانیان بتوانند در این پروژه‌ها ‏سرمایه‌گذاری کنند و در شهر‌های جدید در کنار خلیج‌فارس و دریای عمان ساکن شوند. تمامی جزایر خلیج‌فارس با سرمایه مردم به ‏جزایر تفریحی، مسکونی و فرهنگی تبدیل شوند تا هزاران گردشگر را به خود جذب کنند و جایگزین سفر‌های ایرانیان به ‏کشور‌هایی مانند ترکیه، امارات و گرجستان شوند. ‏

پروژه‌هایی مانند تبدیل نفت خام به فراورده‌های مختلف مثل برق، پتروشیمی، بنزین و... نیز برای سرمایه‌گذاری مردم معرفی ‏شوند تا با صدور محصولات آن‌ها بتوان علاوه بر تأمین نیاز‌های داخلی، صادرات غیرنفتی را هم توسعه داد. ‏
روابط تجاری مرزی مردم با کشور‌های همسایه تسهیل شود تا صادرات انواع کالا‌ها راحت‌تر انجام شود. ‏
از طرف دیگر لازم است «هم‌گرایی سیاسی و اجتماعی» در دستور کار حاکمیت و احزاب، نمایندگان محترم مجلس و رسانه‌ها ‏به‌ویژه صداوسیما قرار گیرد و به تفرقه و تضاد‌ها دامن زده نشود و از نفرت‌پراکنی خودداری شود. خوب است در سیاست داخلی ‏کشور بازنگری کرده و بسیاری از زندانیان و محصوران تعیین تکلیف و آزاد شوند تا انسجام و سرمایه اجتماعی افزایش یابد. ‏
از تلاش برای بیرون‌راندن رقبای سیاسی با توسل به هر شیوه و ابزاری خودداری شود. اجازه بروز نشاط اجتماعی و سیاسی ‏به‌ویژه در آستانه انتخابات آینده ریاست‌جمهوری به همه مردم داده شود تا به یاری خداوند، با برگزاری «آزادترین انتخابات» ‏ریاست‌جمهوری در سال آینده، جمهوری اسلامی ایران بتواند آمریکا را سرخورده و مأیوس کند. ‏

به هر حال، همه مردم کشور باید جنگ اقتصادی و سیاسی «شیطان بزرگ» با ایران را خیلی جدی بگیرند و با توکل بر خدای ‏بزرگ، به سمت «قوی‌شدن» و «تولید ثروت» بروند و با «پیوستن به یکدیگر» آن جنگ را شکست دهند. ‏

احمدی ‌نژادی‌ها تایید صلاحیت می‌شوند؟

عباس سلیمی نمین فعال سیاسی طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه آرمان ملی با عنوان احمدی‌نژادی‌ها تاییدصلاحیت ‏می شوند، نوشت: برخی افراد از جریان‌های مختلف اصولگرایی و اصلاح‌طلبی بر این باور هستند که تایید صلاحیت برخی افراد ‏نظیر احمدی‌نژاد، کشور را تا مرز نابودی هم کشانده است، اما باید گفت که تایید صلاحیت‌ها شرایط روز انسان‌ها را مدنظر قرار ‏می‌دهد. البته این به آن معنا نیست که در پروسه تاییدصلاحیت‌ها هیچ اشتباهی رخ نخواهد داد، اما قطعا ما باید مکانیزمی که در ‏قانون اساسی برای جلوگیری از خطرات بسیار مهلک‌تر، در نظر گرفته شده را هم ببینیم. این جایگاه قرار داده شده که صلاحیت ‏افراد مورد بررسی و نظارت قرار بگیرد. این امر، امری عقلایی است و همچنین تجربیات نشان می‌دهد که این جایگاه بسیار ‏تعیین‌کننده و مهم است. این به آن معنا نیست که این جایگاه رفیع و مهم از خطای انسانی مصون است، اما هرگز نمی‌توانیم این ‏جایگاه را به دلیل وقوع برخی خطا‌های احتمالی تضعیف کنیم. ضمن اینکه فردی در مقطعی دارای صلاحیت است، اما ممکن است ‏در مقطعی دیگر به دلیل اینکه قدرت او را دگرگون کرده است، صلاحیتش از بین برود. این بدین معنا نیست که نظر اول غلط ‏باشد. انسان‌ها همواره در حال تغییرند.

بعضی انسان‌ها در مسیر تغییرات مثبت‌اند و برخی دیگر در مسیر تغییرات منفی قرار ‏دارند. احمدی‌نژاد هم از جمله مصادیق همین تغییرات منفی است. پس عملکرد شورای نگهبان را دچار مخاطره نمی‌کند. در نبود ‏نظارت بر کاندیداهاست که کشور دچار مخاطرات می‌شود. آیا کسی بر این امر قائل است که به‌راحتی می‌توان در مورد سوابق ‏افراد تحقیق کرد؟ خیر. نمی‌توان این کار را انجام داد. در بعضی مواقع پیش می‌آید که به هیچ عنوان امکان دسترسی به برخی ‏سوابق وجود ندارد. دستگاه‌های نظارتی آن هم به صورت سری این سوابق را در اختیار دارند. در این مقطع است که شورای ‏نگهبان وارد می‌شود و به این سوابق ورود و آن را کنترل می‌کند. طبیعتا هم حق ندارد این سوابق را علنی کند، اما دستگاه‌های ‏نظارتی بر اساس قانون ملزم هستند که این سوابق را در اختیار شورای نگهبان قرار دهند. شورای نگهبان هم با توجه به اطلاعاتی ‏که از چهار مرجع دریافت می‌کند، صلاحیت افراد را بررسی می‌کند، اما شرعا نمی‌تواند این اطلاعات را علنی کند و آن را به سمع ‏و نظر افکار عمومی رساند؛ لذا جایگاه شورای نگهبان، جایگاه خطرآفرینی برای کشور نیست بلکه جامعه را از خطر اینکه افراد ‏ناصالح در جایگاه‌های رفیع قرار گیرند برحذر می‌دارد. بعید به نظر می‌رسد که احمدی‌نژاد‌ها این بار بتوانند تایید صلاحیت شوند. ‏از لحاظ ساختاری تاییدصلاحیت شدن این قبیل افراد امکان‌پذیر نیست. احمدی‌نژاد به ساختار‌ها اعتقادی ندارد و او همچنین ‏ساختارشکنی‌های بسیار خطرناکی را دنبال می‌کند. بنابراین شانس بازگشت او به رقابت صفر است و اصلا امکان اینکه همچین ‏اتفاقی بیفتد، وجود ندارد. ‏