اقتصادی

رخدادهای ماه‌های اخیر درباره محصولات لبنی و موارد تقلب و کم فروشی ـ که در پایان مصرف‌کننده تاوان آن را پس داده و می‌دهد ـ شاید در نگاه اول، توجهات را معطوف به تولید‌کننده کرده و آنان را مقصر اصلی این جریان معرفی نماید؛ اما این کار موردی است که شاید دیر یا زود درباره دیگر محصولات نیز ببینیم، زیرا مجموعه‌ای از عوامل دست به دست هم داده‌اند تا تقلب و کم فروشی در کشور و سرانجام زیرزمینی شدن اقتصاد، به امری نهادینه تبدیل شود.

دومین نشست وزیران اوپک در سال جاری، در حالی قرار است فردا در شهر وین برگزار شود که از هم اکنون مباحث پیرامون این نشست در میان رسانه‌های داخلی و خارجی داغ شده است. رسانه‌ها و مسئولان داخلی، بیش از همه بر موضوع دبیر کلی این کارتل نفتی تأکید دارند و بسیاری بر این باورند که ایران باید با وتوی دبیر کلی عراق و عربستان حتماً در این دوره دبیر کلی اوپک را در دست بگیرد؛ اما آیا موضوع تعیین سقف تولید کم اهمیت‌تر از دبیر کلی است؟

بر پایه پیش‌بینی‌های قبل، بهای طلا در این هفته، روند افزایشی داشته و در پایان با جهشی توانست سطح مقاومتی گذشته را بشکند. این افزایش که بیش از همه، ناشی از انتظارات پیش از نشست کمیته بازار آزاد فدرال بود، گویا در روزهای آینده و تا مشخص شدن نتیجه نهایی نشست ادامه خواهد داشت؛ اما سرانجام خروجی این نشست است که بهای طلا برای ماه آینده را رقم خواهد زد.

تحمل بحران یک چیز است و زخم‌زبان خوردن در تحمل بحران، چیز دیگر. این روز‌ها شرایط اقتصادی در کشور را تقریباً همگان درمی‌یابند و با توجه به ملزومات آن، بیشتر افراد جامعه، از فعالان اقتصادی گرفته تا مردم عادی، همگی در راستای تحمل شرایطی که پدید آمده تلاش می‌کنند؛ اما آنچه باعث می‌شود، برخی از تحمل این شرایط ناامید و دلسرد شوند، سخنانی است که گاه برخی مسئولان می‌گویند؛ بدون آن که صغرا و کبرای استدلال خود را بررسی کرده باشند.

امروز در مراسم تودیع وزیر ارتباطات و معارفه نیکزاد، سرپرست جدید این وزارت‌خانه، علی نیکزاد اشاره کرد که پروژه‌های بومی کردن اینترنت و حوزه آی‌تی در کشور در دوران سرپرستی وی همچنان ادامه خواهد داشت، حال‌ آن که نوع نگرش دولت نهم و دهم به این موضوع، به گونه‌ای بوده که افکار عمومی در کشور، این پروژه را محدودیتی اساسی در ارتباطات جهانی به شمار آورده‌اند. واقعیت پشت ملی کردن حوزه آتی چیست؟

این هفته وزیران انرژیِ و نفت کشورهای عضو اوپک برای دومین بار در سال میلادی جاری گرد هم می‌آیند تا درباره تعیین سقف تولید و دبیر کل جدید این کارتل تصمیم‌گیری کنند. آنچه در این میان بسیار بااهمیت است، کاهش بهای نفت در پی کاهش تقاضای جهانی است، که چشم‌انداز تولید این سازمان بزرگ را کمی پیچیده کرده است.

به تازگی گزارشی در مؤسسه حمایت از صلح بین‌الملل کارنگی منتشر شده که سروصدای بسیاری در رسانه‌های خارجی به پا کرد. این گزارش که به امضای چهل تن از مقامات ارشد آمریکایی رسیده، تأکید کرده است که هر گونه توافق هسته‌ای با ایران در دور جدید مذاکرات، بسته به برداشته شدن یا لحاظ کردن تخفیف در تحریم‌هاست؛ اما به باور برخی صاحب‌نظران در این گزارش، این اروپاست که باید گام در این راه بگذارد.

در هفته گذشته، بهای طلا در پی وخامت اوضاع بحران مالی در ایالت متحده کاهش داشت تا در کنار بازارهای سرمایه در این کشور و ضعف دلار، طلا نیز روند نزولی در پی بگیرد. این در حالی است که رخدادهای هفته آینده، می‌تواند تأثیری اساسی در بهای طلا داشته باشد که مهمترین آنها، نشست کمیته بازار آزاد فدرال است.

آنچه بیشتر لطمه زده، این است که یک وزیر تعیین می‌شود و سپس می‌گویند، معاون را ما تعیین می‌کنیم. اگر این ‌گونه نباشد، معاون دیگر معاون وزیر نیست. این از مواردی است که اکنون در وزارتخانه‌ها به یک معضل تبدیل شده؛ مثلاً وزیر حکم برکناری یک معاون را صادر می‌کند، ولی معاون سرپیچی کرده و از اتاقش بیرون نمی‌رود، یا مثلاً دو نفر برای تصدی یک پست می‌آیند که یکی از وزیر حکم دارد و دیگری از جای دیگر؛ این یک فاجعه در سطح مدیریت است.

دست‌کم این را می‌توان گفت که اکنون نیاز ارزی کشور نیز به عنوان اطلاعات طبقه‌بندی شده و محرمانه دانسته می‌شود؛ این چیزی است که شمس‌الدین حسینی به آن اشاره کرد. از سویی، محمدرضا رحیمی گفته با دلار ۱۵۰۰ تومان هم می‌توان صادرات کرد. این در حالی است که هوشنگ فاخر، نقطه تعادلی بهای ارز در ایران را سه هزار تومان می‌داند.

تحریم دارویی ایران، موضوعی است که همواره از سوی کشورهای تحریم کننده ایران انکار شده است؛ تحریمی که خود آنان آن را مغایر با موازین انسان دوستانه می‌دانند.

بسته جدید تحریمی علیه ایران ـ‌ که روز جمعه در سنای آمریکا بدون رأی مخالف تصویب شد و اکنون منتظر امضای اوباما برای تبدیل به قانون است ـ به رغم سر و صداهای فراوانی که بر اثر مخالفت کاخ سفید با این طرح به راه انداخته، مستقیم دوستان ایالات متحده در منطقه را نیز در معرض خطر اقتصادی می‌‌گذارد. این امر که با نگاهی دقیق به جزییات تجاری مشخص می‌شود، شاید یکی از دلایل مخالفت کاخ سفید با این بسته جدید تحریم است.

محمود بهمنی، از لزوم کنترل نقدینگی در جامعه خبر می‌دهد و به همراه آن پیشنهادی برای جایگزینی ارز محلی به جای دلار و یورو دارد. از سویی، خبر حضور دلالان موبایل در بازار گوشت بسیار جلب توجه می‌کند که البته تعجبی از آن نیست و در پایان قرار است کار سارقان گاز کمی با مشکل روبه‌رو شود؛ البته اگر دولت طرح تجمیع بیکاران سرگردان را جدا پیگیری کند!

روز گذشته، سنای آمریکا با قاطعیت آرا ـ یعنی ۹۴ رأی موافق و بدون رأی مخالف ـ تحریم‌های جدید علیه ایران و تنبیهات برای افراد، بانک‌ها و شرکت‌هایی را که در بخش انرژی بنادر، کشتیرانی و کشتی‌سازی و تجارت فلزات گرانبها با ایران همکاری کنند، به تصویب رساند؛ این در حالی بود که کاخ سفید، مخالف این تحریم‌ها بود و تصویب آن را منجر به عقب‌گردی در کنترل مناقشه هسته‌ای با ایران می‌دانست.

«استیو هانکه»، از نظریه‌پردازان اقتصاد عملی که به تازگی مباحث، محاسبات و مطالبی پیرامون بروز پدیده تورم حاد در ایران به رشته تحریر درآورده، در آخرین نوشته خود، به میزان عرضه پول در اقتصاد ایران و تأثیر آن بر بروز پدیده تورم حاد اشاره کرده است. وی اقدام مسئولان در پنهان کردن آمار تورم و میزان عرضه پول را گام گذاشتن در راهی می‌داند که زیمبابوه پیش از این آن را پیموده بود.

جامعه ایرانی یا دولت در ایران، نباید به شنیدن تخلف در سازمان‌ها و ادارات عادت کند؛ عادتی که وقوع تخلف را عادی نشان می‌دهد و صاحب منصبان را از رسیدگی به آن برحذر می‌دارد؛ آن هم تخلفی که با جان مردم سروکار دارد. آیا درباره این تخلف خاص، آقای وزیر رسیدگی خواهد کرد؟ یا رئیس جمهور و یا نهادهای نظارتی؟