اقتصادی

هرچند باراک اوباما به ظاهر در سخنرانی دور دوم ریاست جمهوری خود در مقابل افکار عمومی سخنانی زیبا از آینده روشن برای مردم آمریکا بر زبان آورد، از دیدگاه استیو هانکه، این سخنان زیبا، تنها یک سفسطه‌گری و مغالطه از سوی رئیس‌جمهور آمریکا برای توجیه اقدامات اقتصادی و دخالت‌های اقتصادی دولت در زندگی افراد است.

براستی مردم چه گناهی کرده‌اند که باید قربانی تصمیم، سخن و کارکرد چند مسئول شوند؟ چرا برخی مقامات برای تبرئه خود از گناهان و ناکارآمدی احتمالی، هزینه را بر دوش مردم و مملکت بار می‌کنند؟

کردار و پندار بانک مرکزی و رئیس کل آن را باید در زمینه آن سنجید و ارزیابی کرد. نباید توقعات بی‌جا از بانکی داشت که هیچ اختیار عملی از خود ندارد و نمی‌تواند داشته باشد. این همه انتقاد شایسته کسی و نهادی است که در عمل خود مختار یا حداقلی از اختیار را برای خود متصور باشد؛ این‌ها همه چیزی است که بانک مرکزی ایران از آن بی‌بهره است.

در حالی که به تازگی موضوع اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها به مبحثی چالشی میان دولت و مجلس تبدیل شده بود، در روزهای اخیر، نشست‌های شبانه و غیرعلنی میان دولت و مجلس برقرار شده که گویا خروجی‌ها آن، به مرور زمان به دست افکار عمومی می‌رسد. آخرین اخبار حاکی از آن است که فاز دوم هدفمندی عملاً در دست اجراست.

آغاز بهمن ماه، گویا برای مدیر کل بانک مرکزی کشور، شروعی توفانی بوده است و با گذشت دو روز از ماه بهمن، اخباری ضد و نقیض از وضعیت محمود بهمنی در بانک مرکزی به گوش می‌رسد. پس از جریان بازنشستگی وی و تحقیق و تفحص از بانک مرکزی ـ که درویشی آن را گروکشی نمایندگان خوانده ـ اکنون از صدور حکم انفصال از خدمت بهمنی از سوی دیوان محاسبات خبر می‌رسد.

امروز اخباری مبنی بر تقاضای بازنشستگی محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی بر خروجی رسانه‌ها قرار گرفت. بنا بر آخرین اخبار، گویا محمود بهمنی، دو هفته پیش، تقاضای بازنشستگی داده و این تقاضا از سوی دولت پذیرفته شده است، حال آن که امروز در مجلس تقاضای تحقیق و تفحص از بانک مرکزی به تصویب رسیده است. رئیس کل بانک مرکزی از چه می‌گریزد؟

روز به روز مباحث پیرامون هدفمندی یارانه‌ها و اجرای آن در فاز دوم بالا می‌گیرد و در این میان، گویا مجلس و دولت هر کدام بر موضع خود برای نحوه و ملزومات اجرای هدفمندی پافشاری می‌کنند. بن‌بست هدفمندی یارانه‌ها این روز‌ها گذر ناپذیر می‌نماید؛ اما نشانه‌هایی از تلاش برای اجرای هدفمندی در ماه‌های آتی دیده می‌شود؛ نشانه‌هایی که نشست‌های شبانه دولت و مجلس یکی از آن‌هاست.

شرکت دولتی واردات خودروی عراق اعلام کرده است، از این پس، واردات خودروهای ایرانی ممنوع خواهد بود و به جای آن قرار است این کشور به واردات خودروهای کره‌ای و ژاپنی همچون هیوندای و تویوتا روی بیاورد. دلیل این امر از سوی این شرکت تصادفات وحشتناک و عدم تطابق سوختی خودروهای ایرانی با نیاز عراق عنوان شده است.

«همان ‌گونه که مردم با قیمت بنزین که از ۱۰۰ تومان به ۴۰۰ و ۷۰۰ تومان رسید و قیمت نان که از ۱۰۰ تومان به ۵۰۰ تومان رسید، کنار آمدند، با قیمت‌های جدید خودرو نیز کنار می‌آیند»؛ این سخنان نجفی منش، رئیس انجمن قطعه سازان خودروست که امروز در یک مصاحبه خبری گفته است؛ سخنی که دو جنبه دارد: فشار و آسیبی که افراد اکنون در جامعه در کلیت حوزه اقتصاد باید تحمل کنند و دوم آن که مصرف کننده چاره‌ای جز کنار آمدن با خواست دولت و فشار تولید کننده ندارد.

اخباری مبنی بر آن که هند، یکی از بزرگ‌ترین وارد کنندگان طلای جهانی، احتمال افزایش واردات طلا در سال جاری میلادی تا ۶ درصد را داده، منجر به افزایش تقاضای جهانی برای این فلز و در نتیجه افزایش بهای آن است.

کریس کوک، محقق اقتصادی و استاد دانشگاه لندن که ارتباطات نزدیکی با اقتصاد و مسئولان اقتصادی ایران دارد، در مطلبی با اشاره به تحریم‌های کنونی ایران و وضعیت اقتصادی کشور در برخورد با معضلاتی چون عدم توان انتقال منابع حاصل از نفت به داخل، راهکاری برای ایران ارائه داده که در نوع خود بسیار جالب توجه است؛ راهکاری که به باور کوک، این اجازه را به اقتصاد ایران می‌دهد که دوباره قدرت ریال را بازگرداند.

وقتی رئیس جمهور دائما از تلاش برای افزایش پرداخت یارانه به مردم سخن می گوید، نگرانی افزایش تورم تار و پود وجود ایرانیان به ویژه اقشار ضعیف را می لرزاند. اما راه هایی هم هست که یارانه بیشتری به مردم پرداخته شود و تورم هم افزایش نیابد.

روش اجرای هدفمندی یارانه‌ها، افزایش نرخ ارز، افزایش نقدینگی و انتظارات تورمی، گزینه‌هایی بود که در نظرسنجی «تابناک» راجع به افزایش گرانی و نرخ تورم در سال جاری از سوی مخاطبان ارزیابی شد. مردم با اکثریت آرا، افزایش نرخ ارز در یک سال اخیر را مقصر اصلی در بروز گرانی و افزایش نرخ تورم دانستند؛ اما چرا نرخ ارز؟

حتماً شما نیز روزهایی را به یاد می‌آورید که برای دیدن برنامه‌ یا سریالی در رسانه ملی، باید تبلیغات متعدد و پیاپی را تحمل می‌کردید؛ روزهایی که تعدد تبلیغات در رسانه ملی به اندازه‌ای بود که گاهی آزردگی خاطر را به همراه داشت و از آن به عنوان ضد تبلیغ یاد می‌شد؛ اما راستی، این حجم از تبلیغات تجاری چه شد و چرا دیگر خبری از آن نیست؟

تلاش بی‌وقفه خودروسازان و فشارهای آنها بر بازار (کاهش تولید و عرضه نکردن) به تدریج به بار نشست و امروز اعلام شد که با موافقت شخص رئیس‌جمهور، مبنای قیمت‌گذاری خودرو بر پایه نرخ ارز مبادلاتی تعیین شد؛ کاری که به افزایش دوباره بهای خودرو منجر می‌شود. اکنون باید گفت از این همه حمایت بی‌دریغی که از این صنعت می‌شود، ما مصرف‌کنندگان ناچار، شرمنده‌ایم؛ اما خودروسازان را نمی‌دانیم!

سخنان محمود احمدی‌نژاد در مجلس ایراد شد و‌‌ همان گونه که گمان می‌رفت، احمدی‌نژاد بدون شنیدن سخنان نمایندگان صحن مجلس را ترک کرد؛ موضوعی که البته چندان اهمیتی ندارد، بلکه مهمترین موضوعات مواردی است که رئیس جمهور در بعد اقتصادی به آن‌ها اشاره کرد و راهکارهایی که ارائه داد و مواردی که از آن‌ها گذشت و اشاره‌ای نکرد.