پیشنهاد کریس کوک برای اقتصاد ایران:
ایران باید اقدام به ایجاد نسل جدیدی از «پتروریال» کند
کریس کوک، محقق اقتصادی و استاد دانشگاه لندن که ارتباطات نزدیکی با اقتصاد و مسئولان اقتصادی ایران دارد، در مطلبی با اشاره به تحریمهای کنونی ایران و وضعیت اقتصادی کشور در برخورد با معضلاتی چون عدم توان انتقال منابع حاصل از نفت به داخل، راهکاری برای ایران ارائه داده که در نوع خود بسیار جالب توجه است؛ راهکاری که به باور کوک، این اجازه را به اقتصاد ایران میدهد که دوباره قدرت ریال را بازگرداند.
کریس کوک، محقق اقتصادی و استاد دانشگاه لندن که ارتباطات نزدیکی با اقتصاد و مسئولان اقتصادی ایران دارد، در مطلبی با اشاره به تحریمهای کنونی ایران و وضعیت اقتصادی کشور در برخورد با معضلاتی چون عدم توان انتقال منابع حاصل از نفت به داخل، راهکاری برای ایران ارائه داده که در نوع خود بسیار جالب توجه است؛ راهکاری که به باور کوک، این اجازه را به اقتصاد ایران میدهد که دوباره قدرت ریال را بازگرداند.
کوک در این مطلب آورده است:
همه تلاش در اقتصاد این روزهای ایران برای ساختن اهرمهایی در راهاندازی اقتصاد داخلی، به ویژه از مسیر زیرساختها مورد آزمایش قرار گرفته، ولی نبود کارشناسی و کارکرد کارشناسانه در بازار مالی، باعث بروز مشکلات شده است.
انتشار اوراق قرضه نفتی (سلف در این مدت مورد بحث قرار گرفته و حتی ایجاد پولی جدید از سوی بانک مرکزی ایران ـ که از سیستم مبادلات دلاری بینالملل محروم شده ـ نیز مورد بحث قرار گرفته است. به تازگی پیرامون این مسائل از بنده پرسیده شده و نظر من را راجع به این سیاستها جویا شدهاند که دیدگاه من به شرح زیر است:
انتشار پول از سوی خزانه
هیمان مینسکی میگوید: هر کسی میتواند اقدام به انتشار و چاپ پول کند، اما مسأله اینجاست که این پول پذیرش قبول دیگران باشد.
همچنین در تحقیقاتم در دانشگاه لندن، پیرامون عملیاتهای تاریخی سیستم مالی انگلستان به تحقیقات پرداختم – زیرا پیش از تشکیل بانک انگلستان در ۱۶۹۴ بوده است – تا متوجه شوم که آیا در این سیستم درسی و تجربهای وجود دارد که بتواند منجر به انعطاف بیشتر سیستم مالی مدرن شود.
در واقع درسهایی برای فراگیری وجود داشت.
تا سال ۱۶۹۴ حاکمیت در انگلستان برای تأمین هزینههای خود به سادگی اقدام به انتشار ژتونهای اعتباری به مالیات دهندگان با روش تخفیفی مینمود. به عبارت دیگر، پرداخت کننده مالیات به این طریق میتوانست مالیات خود را با پرداخت معادل هشت پوند کالا و خدمات در ازای ده پوند مالیات به حاکمیت و خزانهداری پرداخت کند.
به این ترتب، اگر مالیاتپرداز بایستی در سال ده پوند مالیات میداد، با این طریق و با استفاده از ژتون اعتباری از دو پوند تخفیف یا ۲۵% تخفیف مالیاتی برخوردار میشد و اگر هشت پوند مالیات میپرداخت از ۱۲.۵ درصد تخفیف و به همین سان.
انتشار پول ناشی از فروش انرژی
در واقع نه بانک مرکزی و نه هیچ یک از بانکهای خصوصی در دنیا نمیتوانند اقدام به انتشار پول ناشی از فروش انرژی کنند، زیرا اساساً تولید کننده انرژی نیستند. اما بانک مرکزی ممکن است دارای نقش صلاحیت پولی باشد که از این مسیر انتشار پول را کنترل کند؛ برای نمونه، در هنگکنگ هیچ بانک مرکزی وجود ندارد و مرجع پولی هنگکنگ است که انتشار دلار از سوی بانکهای خصوصی را کنترل و نظارت میکند.
نکته مهم و قابل توجه در اینجاست که پول و درآمد ناشی از فروش انرژی برای آن که در مبادلات قابل قبول باشد، بایستی به شکل عمومی قابل بازگشت باشد... برای نمونه، خود نفت به شکل عمومی برای افراد قابل استفاده نیست زیرا تنها در پالایشگاه کاربرد دارد. در نتیجه اقدام ایران برای فروش اوراق نفت و سرمایهگذاری روی بشکه نفت، به نظر چندان با استقبال عمومی روبهرو نخواهد شد.
اما مبنا قرار دادن این پول بر روی سوختهای کربنی همچون گاز طبیعی، گازوئیل، بنزین و نفت کوره مسألهای متفاوت است.
«پترو ریال»
توصیه من انتشار و اعتبار دهی با نسل جدید از پتروریال از طریق تولید کنندگان سوخت کربنی است (به ویژه تولید کنندگان دولتی) که در قبال میزان مشخصی از گاز طبیعی در پرداخت قابل بازگشت است (در واقع منظور کریس کوک آن است که در قبال فروش میزان مشخصی از گاز طبیعی از سوی تولید کنندگان، به انتشار پول یا همان پترو ریال در کشور از سوی فروشندگان اقدام شود).
اهمیت و نکته جالب این روش در این است که به این طریق، بهای سوختهای کربنی در ایران شاید دوباره به سطح بهای جهانی نزدیک و در قبال آن یارانهها از طریق «پترو ریال» به افراد پرداخت شود و نه به طریق تورمزایی که اکنون بانک مرکزی از طریق شناخته انجام میدهد.
این امر از سویی میتواند به شکلی اساسی رفتار ایرانیان را به سمت صیانت و حفاظت از انرژی، سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر و پروژههای حفاظت از انرژی بکشاند.
طبیعتاً در این روش واحد پول انرژی بایستی کاملاً شفاف بوده و مرجع پولی کشور همکاری نزدیکی با تولید کنندگان در خصوص اعتبار دهی داشته باشد. این روش بر مبنای این واقعیت است که یک واحد انرژی تنها واحد مطلق است.
این پول حاصل از انرژی در نتیجه میتواند به عنوان استانداردی ملی، منطقهای و حتی جهانی برای ثبات مالی در نظر آورده شود.
همان گونه که سال پیش به اعضای اتاق بازرگانی تهران گفتم، ایرانیان بایستی از آمریکا برای قطع دسترسی آنها به سیستم دلار متشکر باشند، زیرا اکنون این احتمال هست که یک سیستم با ثبات و ممتاز به کار گرفته شود؛ سیستمی که اساساً و به شکلی محکم بر مبنای ارزشهای اعتقادی بنا میشود.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
چه عجیب! کاش بجای این حرفا کمی دلار میومد توی این جیب :دی
سلام من معنی پتروریال نفهمیدم میشه توضیح بدی؟
در ضمن با پتروریال ایران میشه در سیستم ملی جهان مبادلات مالی انجام داد؟
ارزش این پول بر اساس تولیدات کربنی وابسته به ذخایر نفت هست که پایانپذیرند که با این روش پیشنهادی پول و پشتوانه آن در یک حلقه به صورت چرخشی به گردش درمیان ولی این جای سوال هست این ذخایر همیشگی هستند
طوری که کوک پیشنهاد داده انگار ارزش ریال از دلار می زنه بالا مثلا یک پتروریال معادل 1لیتر بنزین هست و این پولو می شه در دنیا گسترش داد ولی این کارو آمریکا 50سال پیش انجام داد و قرار شد برای اولین بار عربستان نفت خودشو با دلار بفروشه و بعد به تبع اون همه کشورهای خاورمیانه این کارو کردن ولی این فقط کافی نیست یک اقتصاد قوی هم می خواد تا در کنارش انو ساپورت کنه و این باید چند سال روش کار بشه و این یعنی تغییر واحد پولی و تغییر پشتوانه پول ولی ما الان یک روش 1ساله می خوایم که سریع جواب بده
دولتی های ما گوش میکنن؟
ظاهراً آقای کریس کوک سالها پیش در زمینه مطالعات بورس نفت قراردادی با شرکت نفت داشته که به دلایلی از پرداخت حق الزحمه ایشان جلوگیری شده و نوشته های مکرر و دلسوزی ایشان برای زنده کردن آن دلارهاست و نه خلق یک پول جدید به نام «پترو ریال» یا سابقاً به نام «اکو» . متاسفانه یک واسطه ایرانی سابقاً مسئول ، به دنبال برگزاری جلسات سخنرانی برای ایشان و به بهانه های مختلف و حمایت از طرح انگلیسی ایشان در خلق پول جدید به هر قیمت است و با اندک پرس و جو از کارشناسان موسسه مطالعات انرژی میتوان به حقایق پشت پرده بیشتری دست یافت.
"به کار گرفتن یک سیستم با ثبات و ممتاز بر مبنای ارزش های اعتقادی" مورد نظر ایشان غیر از ضربه بیشتر زدن به ارزش ریال نیست مخصوصاً در بحث «پرداخت یارانه ها» و وابسته کردن افزون تر اقتصادکشور به درآمد ناشی از فروش انرژی ، هر چند که این طرح در قالب زیبای «حفظ ارزش واقعی قیمت انرژی» و یا «بازگرداندن قدرت ریال» یا مشابه آن مطرح گردیده باشد. امیدوارم که این موضوع توسط کارشناسان اقتصادی متعهد به حفظ ارزش پول ملی بررسی بیشتری گردد تا منافع و مخاطرات نشر و تبلیغ چند ساله و مکرر «خلق پول جدید» و انگیزه اصلی بانیان دلسوز انگلیسی و شرکای ایرانی آن بهتر مشخص گردد.
من که نفهمیدم چی گفت میشه کسی در حد زیر دیپلم بگه که ما هم متوجه بشیم لطفا؟
یک مدیر قوی یک چالش بزرگ را به یک فرصت عالی تبدیل میکند سعی شود در انتخابات اتی رییس جمهوری انتخاب شود که خود یک نظریه پرداز بزگ اقتصادی باشد و یا وزیر اقتصادش به معنی واقعی یک اقتصاد دان نظریه پرداز باشدیک کشتی گیر برود رییس فدراسیون کشتی شود نه وزیری که همیشه خاک شود
کاش گوش مسئولین به این توصیه ها بدهکار باشه. البته باید برای اونا هم در این کار نفعی در نظر گرفته بشه
ما که چیزی نفهمیدیم .اگر واقعاً دوستان مطالعه نمودند و متوجه شدند به طور خلاصه برای ما که سواد اقتصادی نداریم شرح دهند.
جالب است تا حرف از انتقاد از بانکها به عنوان یکی از عوامل دادن رانت می شود نظریه پردازان اقتصادی ، بخصوص انگلیسی دست به دادن راه کاری می شوند که دوباره وجه از دست رفته بانکها را برگردانند .
همیشه تو کشور ما این قانون پا برجاست :
نوش دارو بعد از مرگ سهراب
چشم
اقتصاد ما به مثال خری ماند که در باتلاق افتاده و بانک مرکزی هم به مانند آتش نشانی ماند که برای نجات خر میخواهد با تزریق آب جهت رقیق کردن باتلاق " خر را برهاند...!!!!
این امر قبل از انقلاب و سالها بعد از انقلاب اجرا میشد بدینصورت که بودجه ریالی و بودجه ارزی جدا بودند و درآمد حاصله از نفت بصورت ریال به اقتصاد داخلی تزریق نمی شد.
بعد ها گفتند بودجه را ریالی کنیم و محدودیتی برای انتشار ریال قائل نشدند و بر مبنای قیمت واهی معادل دلار نفتی، ریال چاپ کردند.راه حل آقای کوک راه حل مناسبی است که پول نفتی و پول منتشره بر مبنای تولید ناخالص ملی را از هم جدا کنیم .
هاااااااااا؟!!! چی میگه!!
ایرانیان بایستی از آمریکا برای قطع دسترسی آنها به سیستم دلار متشکر باشند زیرا اکنون این احتمال وجود دارد که یک سیستم با ثبات و ممتاز به کار گرفته شود،
کاملا داره چرند می گه . شما هم با بین الملل کار کردنتون . مدام چرت وپرت های یک مشت آدم .... رو بلغور می کنید ....
دنیای مدیریت مالی هم عجب چیزیه واقعا
کو گوش شنوا؟! کو اقتصاددان توانا؟
اینطوری که گاز می سوزه و از بین میره اما پتروریال تولید میشه و زیاد و زیاد تر میشه. از طرف دیگه اگر تولید کننده خودش پتروریال چاپ کنه مصرف کننده چطور بها رو پرداخت میکنه؟ رایگان تحویل میگیره؟ یا ریال رو میگیره پتروریال چاپ می کنه؟ در اینصورت ریال ها رو چیکار میکنه؟ معدومشون میکنه؟ یا اینکه نقدینگی دو برابر میشه؟
پیشنهاد جالبیه ولی اعتماد ما ایرانی ها با توجه به دزدی های امثال خاوری مرد ! خدایش بیامرزد
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.