لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی
کلیات قانون سازمان ملی مهاجرت در روز یکشنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۱ به تصویب نمایندگان مجلس رسیده است. جزئیات آن هنوز نهایی نشده است. میتوان گفت قانون مصوب سال ۱۳۹۸ اقدامی برای ایرانیشدن فرزندان مادر ایرانی بود، اما قانون سازمان ملی مهاجرت با وضعیت فعلی اقدامی برای بیگانهسازی فرزندان مادر ایرانی است.

به گزارش تابناک، روزنامه شرق در مطلبی با عنوان« دیگر فرزند ایران نخواهند بود» به لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی اشاره و اینگونه آورده است:
قانون سازمان ملی مهاجرت ایران بالاخره پس از کش و قوسهای فراوان در روز یکشنبه ۲۲ آبان ماه ۱۴۰۱ به تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی رسید. زمزمههای تشکیل این سازمان از سال ۱۳۹۷ در دولت شروع شد. لایحه ۱۷ مادهای تشکیل «سازمان مهاجران اتباع خارجی» در سال ۱۳۹۹ از دولت به مجلس ارسال شد. لایحهای که وظایف و مأموریتهای تعریفشدهاش برای سازمان مهاجرت همانهایی بود که اداره امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور در حال اجرایشان است. تنها تفاوت این بود که آن اداره قرار بود به سازمان تبدیل شود. همین امر باعث شد تا نمایندگان طرح ۳۵ مادهای «تشکیل سازمان ملی اقامت» را در سال ۱۴۰۰ مطرح کنند. عدم توجه مطلق به ایرانیان خارج از کشور به عنوان مهاجران ایرانی در هر دو پیشنهاد مشهود بود. به هر حال، قانونی که در روزهای گذشته به تصویب نمایندگان مجلس رسید، ترکیبی از لایحه دولت و طرح نمایندگان بود. قانونی با ۴۲ ماده که تمرکزش فقط بر مهاجران ورودی به ایران است.
در یک نگاه ظاهری به نظر میرسد این قانون با ارائه اقامتهای سهساله و پنجساله و هفتساله نظامی امتیازمحور را برای پذیرش مهاجران در ایران مطرح کرده است. اما با مطالعه دقیقتر مواد و تبصرهها متوجه میشویم که این اقامتهای مدتدار شامل حال درصد بسیار اندکی از مهاجران ورودی به ایران خواهد شد. در حقیقت خروجی نهایی این قانون تغییر چندانی در وضعیت اقامت و ورود مهاجران ایجاد نخواهد کرد. نظام ساماندهی و کنترل مهاجران در این قانون، همان نظامی است که در حالت فعلی اجرا میشود: تلاش برای شناسایی مهاجرانی که به انحای گوناگون غیرقانونی هستند، رد مرز آنها و سپس ورود غیرقانونی آنها و تکرار چرخه ورود، دستگیری، رد مرز، ورود. در حقیقت این قانون با افزایش دایره مجرمانگاری مهاجران و نیز ایرانیان در نهایت باعث تقویت این چرخه باطل و پرهزینه خواهد شد. تعریف شماره شناسایی ۱۰رقمی برای همه مهاجران قانونی از نکات برجسته و قابل قدردانی این قانون است که البته با توجه به تعارضات بین دستگاهی موجود باز هم اجرائیشدنش در هالهای از ابهام قرار دارد. حتی از منظر سازمانی هم این قانون تغییر چندانی ایجاد نخواهد کرد. قبلا «اداره امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور» زیرمجموعه معاونت امنیتی و انتظامی این وزارتخانه قرار داشت: حال طبق این قانون، «سازمان ملی مهاجرت» زیر نظر وزارت کشور خواهد بود: یک پله ارتقای دستگاهی آن هم به خاطر اینکه نام سازمان به میان آمده و ردیفهای بودجهای در نظر گرفته شده باید مبنای دستگاهی داشته باشد. قبلا زمزمههایی بود که این سازمان زیر نظر رئیسجمهور باشد که این اتفاق نیفتاد.
قانون سازمان ملی مهاجرت چندان تغییری در نحوه مدیریت مهاجران در ایران ایجاد نخواهد کرد: اما یک تغییر بزرگ در یکی دیگر از قوانین کشور را منجر خواهد شد: لغو قانون تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی. میتوان حتی گفت مصوبه روز یکشنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۱ نمایندگان مجلس شورای اسلامی لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی در پوشش تأسیس سازمان ملی مهاجرت بوده است.
ماده ۴۱ قانون سازمان ملی مهاجرت بیان میدارد که: «قانون اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب 2/7/1398 از زمان لازمالاجراشدن این قانون به استثنای افرادی که در سامانه مذکور ثبتنام کردهاند لغو میگردد».
این قانون در سال ۱۳۹۸ به تصویب نمایندگان مجلس پیشین رسید. طبق آخرین آمارها از بین حدود ۱۰۵ هزار متقاضی تنها ۱۴ هزار نفر توانستهاند بر اساس این قانون به شناسنامه دست پیدا کنند. درحالیکه میزان اجرائیشدن این قانون به ۵۰ درصد هم نرسیده، قانون سازمان ملی مهاجرت به صورت خیلی بیسروصدایی آن را لغو کرده است. البته که در این ماده نوشته شده به استثنای افرادی که در سامانه مذکور ثبتنام کردهاند. باز هم در اینجا ما با ظاهری شکیل روبهرو هستیم. تمام کسانی که از طریق سامانههای وزارت کشور برای استفاده از قانون سال ۱۳۹۸ ثبتنام کردند اظهار داشتهاند که این سامانهها هیچگاه کد پیگیری صادر نمیکردند. کسانی هم که به شناسنامه دست پیدا کردهاند اظهار داشتهاند که در تمامی مراحل تنها خود مجریان قانون امکان تماس داشتند و آنها امکان پیگیری و اطلاع از وضعیت پرونده نداشتهاند. بنابراین قسمت دوم این ماده به مانند بسیاری دیگر از مواد این قانون ضمانت اجرائی ندارد. از طرف دیگر سؤالی که مطرح میشود این است که چرا باید با تأسیس سازمان ملی مهاجرت، قانون تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی لغو شود؟ مگر میشود موضوعی با این درجه از اهمیت که به نوعی از ارکان قانون تابعیت است یکشبه بدون هیچ جایگزینی حذف شود؟ در دهههای گذشته همواره برای تعیین تکلیف تابعیت فرزندان مادر ایرانی قانون مرجعی وجود داشته است. پیش از دهه ۸۰، تفسیر اولی از بند ۴ ماده ۹۷۶ قانون مدنی مرجع قرار میگرفت و به این فرزندان شناسنامه داده میشد. در سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۸ مادهواحده تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی مرجع بود و از سال ۱۳۹۸ تا به امروز قانون مصوب سال ۱۳۹۸. در همه این سالها اجرای قانون با مسائل متعددی روبهرو بوده است. اما مسئله این بوده که قانونی وجود داشته است که مبنای اعطای تابعیت به این فرزندان باشد. حال در ماده ۴۱ قانون تأسیس سازمان ملی مهاجرت قانون مرجع موجود لغو شده است. پدیدهای که دیگر نمیتوان آن را حتی بازگشت به گذشته نامید.
اما واقعا وضعیت تابعیت فرزندان مادر ایرانی چه خواهد شد؟
برای پاسخ به این سؤال باید به ماده ۲۱ قانون سازمان ملی مهاجرت مراجعه کرد. پاسخ در آنجاست. این ماده اعلام میکند که «اتباع خارجی» که مشمول یکی از عناوین زیر باشند و خانواده آنها، به شرط داشتن سابقه اقامت موقت در ایران به مدت حداقل شش ماه، میتوانند درخواست اقامت مدتدار [اقامتهای سه و هفت و ۱۰ ساله] داشته باشند: الف) ایثارگران غیرایرانی ب) نوابغ و نخبگان علمی و حوزوی ج) اشخاصی که دستاوردهای برجسته فرهنگی، هنری و ورزشی داشته باشند. د) فعالان مؤثر اقتصادی که در ایران سرمایهگذاری میکنند. ه) همسر و فرزندان زنان ایرانی، مشروط به وجود شرایط مندرج در بخش پنجم این قانون.
قانون سازمان ملی مهاجرت اقامتهای بلندمدت را فقط برای این پنج گروه تعریف کرده است. این اقامتها به هیچ وجه به معنای کسب تابعیت ایرانی نیستند. کسانی که این اقامتها را به دست میآورند تنها حق حضور در ایران و استفاده از خدمات شهروندی را خواهند داشت. یکی از گروههای تعریفشده برای این کار همسران زنان ایرانی و فرزندان مادر ایرانی هستند.
وقتی مواد ۲۱ و ۴۱ این قانون را کنار هم میگذاریم متوجه میشویم که بعد از تصویب، فرزندان مادر ایرانی هرگز امکان ایرانیشدن نخواهند داشت. آنها از این به بعد همچون سایر اتباع خارجی در ایران تنها میتوانند اقامتهای کوتاهمدت و حداکثر ۱۰ساله کسب کنند. اقامتهایی که کسب آنها باز هم هیچ تضمینی ندارد. چراکه تمام جرمانگاریهای تعریفشده در قانون برای اتباع خارجی شامل حال آنان هم میشود. اگر این قانون نهایی شود، فرزندان مادر ایرانی که سابقه کیفری یا تعقیب قضائی یا حتی قرار مجرمیت (جلب به دادرسی) داشته باشند و حتی اگر بیگناهیشان اثبات شود باز هم هرگز نخواهند توانست اقامت مدتدار دریافت کنند و تنها راهی که برای آنان باقی میماند، اخراج از کشور است. در جهان فقط شش کشور هستند که به هیچ وجه حق انتقال تابعیت از زن به فرزند را به رسمیت نمیشناسند. این کشورها عبارتند از: سومالی، اسواتینی (سوازیلند سابق)، برونئی دارالاسلام، کویت، لبنان و قطر. ایران نیز تا چند سال پیش کشور هفتم از این دسته بود. اما پس از تصویب قانون سال ۱۳۹۸ از این فهرست خارج شده بود. در صورتی که لایحه سازمان ملی مهاجرت به تصویب نهایی برسد ایران بار دیگر به این فهرست بازمیگردد. مجموع جمعیت شش کشور دیگر این فهرست با یکچهارم جمعیت کشور ایران برابری نمیکند. کشورهایی مثل برونئی فقط حدود ۴۴۰ هزار نفر و اسواتینی حدود یک میلیون نفر جمعیت دارند. اما سبک مواجهه با مسئله ایران با بیش از ۸۵ میلیون جمعیت با این کشورها برابر خواهد شد. نکته این است که با وضعیتی که این قانون برای فرزندان مادر ایرانی در نظر گرفته است، ایران در قعر این فهرست قرار میگیرد. چون کشورهایی مثل قطر و کویت هرچند به فرزندان مادر قطری و مادر کویتی تابعیت نمیدهند، اما بدون قید و شرط اقامت دائم را برایشان فراهم میکنند. در حالیکه در ایران با نهاییشدن این قانون تعداد زیادی از فرزندان مادر ایرانی در آستانه اخراج از ایران قرار خواهند گرفت.
کلیات قانون سازمان ملی مهاجرت در روز یکشنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۱ به تصویب نمایندگان مجلس رسیده است. جزئیات آن هنوز نهایی نشده است. میتوان گفت قانون مصوب سال ۱۳۹۸ اقدامی برای ایرانیشدن فرزندان مادر ایرانی بود، اما قانون سازمان ملی مهاجرت با وضعیت فعلی اقدامی برای بیگانهسازی فرزندان مادر ایرانی است.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
کاملا برعکس هست بنده فوق لیسانس معماری هستم همسرم یک افغانی ولی با مدرک تحصیلی دکتری عمران هستن از یکی از بهترین دانشگاه های کشور با پرداخت یورو نه مجانی و با استفاده از حقوق دولتی - بنده با دید کاملا منطقی و بدون مشکل اقتصادی با ایشان ازداوج کردم - این چه نگرشی هست که نسبت به افغانی ها دارین آیا برای زنی که با تبعه آلمانی ازداوج کرد هم همین دید را دارید
مسئله امتیاز به یک کشور نیست مسئله عدم برابری زن و مرد در ایران است اگر یک مرد با یک افغانی ازدواج نماید فرزندان انها تبعه ایران می شوند ولی وقتی یک زن ایرانی با یک نفر چه افغانی چه کانادایی و یا هر کشوری ازدواج کند یک خارجی محسوب می شود مثل مریم میزاخانی که یک زن ایرانی است ولی فرزند وی خارجی محسوب می شود
لطفا از دید اینکه قانون عدم برابری زن و مرد را در قانون ایران نشان می دهد نگاه نمایید
هرچی هم بگین افقانی ها اول هم از ما بهترن دوم اونا آوارن گناه دارن یه روزی ماهم اینجوری میشیم هرکس به یه کشور متفاوت میرع
هرچند که مرا ایرانی ندانید من فرزند ایران و ایران کشور مادری من خون ایرانی در رگهای من هست * چطور مرد ایرانی با زن خارجی ازدواج کنه( حتی اکه افغانی باشه) نتنها برای فرزندانش بلکه برای زنش هم شناسنامه میگیره اون مشکل امنیتی نداره؛ اینطوری نا جوانمردانه نکید فردا باید در پیشگاه خداوند جوابگو باشید
اونهایی که مخالف تابعیت به این فرزندان هستید لحظ ای خودتان را جای مادران دلسوخته که نگران آینده فرزندانشان هستند بگذارید و خودتان را جای فرزندانی تصورکنید که پدرانشان عمری در ایران زیسته اند و آبرمنداندانه و قانونی در این کشور زندگی کرده اند آیا گرفتن تابعیت حق شان نیست؟ کجای دنیا با کودک بیگناه چنین رفتاری میشه؟ متاسفم برای دوستانی که خودشان را دور از این مشکلات میبینن به امید لحظه ای تفکر
این بی انصافی است انسان مختار است با هر کس ازدواج کند وقانون کشورش هم موظف است ازش حمایت کند
آفرین به این مجلس
چطور هیچ ایرانی نمی تواند به همین راحتی وارد کشورهای دیگربشود تنها کشور بی دروپیکر دردنیا ایران است بخصوص این افغانها که چیزی بالای ۵میلیون نفر غیرمجاز به خاطر آن دولتهای بی کفایت .طالبان وحشی به ایران سرازیر میشوند آنهم کشوری که از سی تا پیازش تحریم ومردمش هزاران مصیبت وبدبختی اقتصادی وسیاسی دچار شده اند اینها هم بدتر از همه قوز بالا قوز بوده و هستند
افغانی ها را تشویق به اخدن نکنید!
چرا زن ایرانی باید همسر غیر ایرانی بشه
با سلام نفوذ درسطح عالی کشور از طرف اتباع خارجی بسیار بالاست وهمین روال ادامه دارد بخصوص خارجیان که همسایه ما هستند.
اين هم از ندانم كاري مسئولان ومديران اين شاخه اداري خيلي مهم است در حاليكه ادعا داريم كه اسلام ايران مرز نمي شناسد (افراط)وبه تبع ان بايستي ١-به تمام حوزه فرهنگي جغرافياي ايران از پارسيان هندگرفته تا تمام سرزمين هاي افغانستان و ماورا النهر و قفقاز چه اراني چه گرجي چه ارمني وحتي دياربكري و عراق و كشور هاي حوزه خليج فارس بامنشا ايراني
٢-كليه شيعه هاي جهان حتي امريكايي كه شرايط مهاجرت وفق قانون را رعايت كرده باشند با در نظر گرفتن مسايل امنيتي وهمچنين اقتصادي بودن بايد از دادن ويزاي حين سفر تا اقامه كوتاه مدت تا طولاني مدت و با شرط يادگيري زبان فارسي (زبان اداري و حوزه فرهنگي ايرانشهري )داده شود
هیج کشوری مثل ایران مرزهای کشورش راول نمیکند که هرکس وارد شود مهمان نوازی بس است آینهها را بیرون کنید تا خودشان را جمع کنند اگر افغانها به ایران حمله کنند مطمن باشید یک تروای دیگر شکل خواهد گرفت هر کس را که خدمت کرده را ارج نهید بقیه رابااحترام برگردانید
الان به عنوان زن ایرانی من نمیتونم تابعیتم رو به فرزند آینده ام انتقال بدم ؟
خب الان من چه دلبستگی ای میتونم به این مملکت داشته باشم؟
اگه پدر ایرانی باشه میشه؟ جدا؟ بعد سرزمین مادری و زبان مادری یعنی چی؟ مگه بچه رو مخصوصا تو ابن مملکت مادرش بزرگ نمیکنه؟ موقع تابعیت که میشه تابعیت از پدره؟
باشه
بهره مندی از یارانه پنهان/ فرهنگ داعش مسلک/ تکدی گری/ فساد/ تسخیر اشتغال به جای جوانان ایران/مسبب بخشی از مشکلات فعلی کشور/ حقا بایستی اخراجشان کنند و اصلا صبحت اعطای تابعیت به فرزندان انان حتی از همسر ایرانی دیگه مستقیم تیشه به ریشه نژاد ایران زده خواهد شد / آخه کدوم ایرانی اصلا جرات داره یک شب برود مرز افعانستان بماند که متاسفانه می خواهید می خواهید زن وزندگی هم برایشان در ایران فراهم شود وا مصیبتا
در صورت اعطا تابعیت به فرزندان اتباع یقینا مورد توطئه وسو استفاده وهابیت عربستان قرار می گرفت که از این مسیر با هدفمندی وحمایت مالی و گسیل هم کیشان خود به مرزهای ایرلن وبا تطمیع ( پول) با عنایت به فقر اقتصادی موجود وازدواج با دختران ایرانی و تشویق وترویج زاد ولد تا چند سال دیگر نسل ایرانی جماعت بر می انداختند چه بسا هم اکنون اقدامات مشابهی در جریان است و بدون خونریزی ایران را تسخیر می کردند
ینی منی ک ۳۳ سال سن دارم و در ایران بدنیا امدم و مادرمم ایرانی هست باید برم کشوری ک هیچکسو نمیشناسم؟ینی منی ک ۳۳ سال تو کشور مادرم زندگی و تلاش و کار کردم تحصیل کردم بازم ایرانی محسوب نمیشم؟خدایش ظلم نیست چون پدرم افغانیه باید برم افغانستان؟۳۰ سال بی مدرک زندگی کردم و در حسرت کارت شناسایی ایرانی بودم تا قانونش تصویب شد حالا دوباره لغو کردید؟دیگه نمیدونم باید چکار کنم میترسم زمانی بهم شناسنامه بدن ک دیگه لازمم نشه
خدا کنه نهایی نشده همه انسانیم چطوری تونستن همچین کاری کنن من خودم یک مادر ایرانی هستم از پنج شنبه که من این خبر شنیدم جز خون جگر خوردن و گریه کردن کار دیگه ای از دستم بر نمیاد شما خودتون بزارید جای من وقتی بچتون هویت نداشته باشه چه زجری میکشید من شب روزم زجر کشیدنه
یک هزارم جنایتهایی که افغانیها در ایران انجام می دن هیچ جایی ثبت نمی شه و از ترس عکس العمل مردم بازگو نمیشه
دقیقا همین طوره جمعیت افغانیها از ایرانیها داره میزنه بالا توروخدا فکری بکنید
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.