در گفتگو با تابناک مطرح شد؛
اظهارنظر عجیب یک فعال اصلاح طلب: اسرائیل به تاسیسات هسته ای حمله هم بکند نباید از NPT خارج شویم!
یک فعال اصلاح طلب با اشاره به اینکه دیگر چیزی عملا از برجام باقی نمانده است، توصیه کرد حتی در صورت حمله به تاسیسات هسته ای نباید از NPT خارج شویم!


صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران و فعال سیاسی اصلاح طلب در گفتگو با خبرنگار تابناک در پاسخ به این سوال که تظر شما در مورد تهدیدهای اخیر نتانیاهو و ترامپ علیه تاسیسات هسته ای چیست گفت : من فکر میکنم که مسئلهی ما و اسرائیل — یعنی جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل — اصلاً موضوعی نیست که امروز یا با آمدن ترامپ شروع شده یا خطر آن جدیتر شده باشد.
مطلب اصلی این است که بعد از انقلاب، یعنی بعد از ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، یکی از شعارهای انقلاب و یکی از شعارهای جمهوری اسلامی این شد که باید اسرائیل نابود شود. این فقط بخشی از ایدئولوژی انقلاب بود که بر اساس آن معتقد بود وظیفهای و رسالتی دارد که باید اسرائیل را نابود کند.البته هیچوقت هم مسئولان به این سؤال پاسخ ندارند که چه کسی این مأموریت را بر عهده ما گذاشته، بعضاً که مورد سوال قرار میگرفتند و وقتی این سؤال خیلی جدی مطرح میشد، میگفتند: «نه، ما نگفتیم که اسرائیل را ما نابود خواهیم کرد، بلکه اسرائیل نابود خواهد شد.» و این اسرائیل، یک حکومت جعلی است، یک حکومت غاصب، یک حکومت مزدور و ظالم است که سرزمین فلسطین را غصب کرده و ما هم اگر این را از بین نبریم، خودش از بین خواهد رفت.
نکته دوم اینکه، بعضاً برخی از مسئولان ما میگفتند که اسرائیل قصد نابودی جمهوری اسلامی را دارد؛ اسرائیل میخواهد ایران را تجزیه کند. اسرائیل به لحاظ ملاحظات ژئوپولیتیکی اصلاً نمیتواند قدرتی به نام ایران را در منطقه خاورمیانه تحمل کند و ما نبودیم که این ایده را شروع کردیم، بلکه این اسرائیل است که میخواهد جمهوری اسلامی را نابود کند، میخواهد ایران را تجزیه کند و انقلاب اسلامی را سرنگون کند که البته من با این حرف ها هم موافق نیستم!
این نقطهای که ما الان رسیدهایم، در حقیقت نقطهای نیست که ظرف ۴ ماه گذشته شکل گرفته باشد یا از هفتم اکتبر شروع شده باشد یا از زمانی که نتانیاهو آمده سر کار اتفاق افتاده باشد. عملاً هم هیچکس به اسرائیل نگفته است که: «چرا شما ایران را یک تهدید میدانید؟ چرا شما میخواهید به تأسیسات هستهای ایران حمله کنید؟» هیچکس نگفته است، چون عملاً مشخص است که چرا میخواهند این کار را بکند. در حالی که پاکستان یک کشور اسلامی است و سلاح هستهای هم دارد، اما هیچوقت نشنیدهایم که اسرائیلیها بگویند که ما باید تکلیف خودمان را با پاکستان روشن کنیم.
البته آقای دکتر! رژیم اسرائیل تاسیسات هسته ای سوریه و عراق را در سالهای گذشته مورد حمله قرار داده است! با توجه به اینکه الان به هر حال این تهدیدها وجود دارد و در روزهای اخیر هم نتانیاهو گفت شانه به شانهی آمریکا کار ایران را تمام میکنیم چه باید بکنیم؟
بله، این موضوع را حتی یک بچه کلاس اول ابتدایی هم به شما خواهد گفت که آمریکا پشتیبان اسرائیل است. اسرائیلیها فقط امروز نیست که نگران ازصنایع هستهای ما، قصد حمله به ما را دارند. زمان اوباما هم اسرائیلیها میخواستند این کار را انجام دهند. وقتی مشخص شد که ما غنیسازی را به بالای سه و نیم درصد بردهایم و بعد به ۲۰ درصد و به ۶۰ درصد رساندهایم، وقتی برای اولین بار این موضوع روشن شد، اسرائیلیها خیلی جدی میخواستند به صنایع هستهای ما در فردو و در نطنز حمله کنند.
یعنی شما معتقد هستید اوباما نگذاشت اسرائیل به تاسیسات ایران حمله کند؟
بله در حقیقت این اوباما بود که جلوی نتانیاهو را گرفت و گفت: "ما داریم مذاکره میکنیم. وزیر خارجهمان، آقای جان کری، با وزیر خارجه ایران، آقای ظریف، در حال مذاکره است. بگذارید اگر مذاکرات به شکست انجامید و به جایی نرسید، آن موقع به دنبال چه باید کرد نظامی برویم. "
همانطور که میدانید، بعد از ۲۱ ماه مذاکره، ما به برجام رسیدیم، به توافق هستهای رسیدیم. ما یک سری امتیازات دادیم و غربیها هم یک سری امتیازات دادند و در نهایت برجام شکل گرفت. در تیر ۱۳۹۴، برجام امضا شد. برجام به دلایل متعددی نتوانست موفق باشد. البته در داخل جریان تندرو میگویند که آمریکاییها بودند که زیر برجام زدند و غربیها به تعهدات خودشان عمل نکردند.
همانطور که میدانید، بعد از ۲۱ ماه مذاکره، ما به برجام رسیدیم، به توافق هستهای رسیدیم. ما یک سری امتیازات دادیم و غربیها هم یک سری امتیازات دادند و در نهایت برجام شکل گرفت. در تیر ۱۳۹۴، برجام امضا شد. برجام به دلایل متعددی نتوانست موفق باشد. البته در داخل جریان تندرو میگویند که آمریکاییها بودند که زیر برجام زدند و غربیها به تعهدات خودشان عمل نکردند.
ولی در واقعیت هم این آمریکا بود که از برجام رسما خارج شد، نه ایران! درست است؟
واقعیت این است که ترامپ در اردیبهشت نود و شش از برجام خارج شد، یعنی چیزی حدود دو سال بعد از برجام. در آن ۲ سال، تندروهای خودمان چیزی از برجام باقی نگذاشته بودند. برجام فضای جدیدی را بوجود آورد، برجام امیدواریهایی را در رابطه با جمهوری اسلامی ایران به وجود آورد. صدها شرکت غربی، حتی شرکتهای چندملیتی آمریکایی، ژاپنی، کرهای، شرکتهای نفتی فرانسوی، انگلیسی به ایران آمدند، همهی تصورات بر این بود که یک فضای دیگری در ایران بوجود آمده و ایران به سمت و سوی تنش زدایی با اسرائیل، با اروپا و با آمریکا پیش میرود. اما تندروها در داخل کشور نشان دادند که نه اشتباه میکنید. همان سیاستهای ایدئولوژیک همچنان ادامه پیدا خواهد کرد.
بنابراین، بعد از یک سال، تمام آن شرکتهایی که با امید تغییر در ایران پس از برجام وارد کشور شده بودند، متوجه شدند که هیچ تغییری در ایران بوجود نیامده و رفتند. من این موضوع را بارها گفتهام: درست است که ترامپ از برجام خارج شد، اما واقعیت این است که عملا ترامپ تیر خلاص را شیک کرده بود و و عملا چیز زیادی از برجام باقی نمانده بود.مجموعهی اینها باعث شد که اگر اسرائیل به ایران حمله کند این حمله یقیناً با تایید و موافقت واشنگتن خواهد بود؛ و من هرطور که به صورت مسئله و به این وضعیت نگاه میکنم، حتی از سوی اروپاییها صدای اعتراض یا مخالفتی نخواهم شنید. حتی از کشورهای عرب منطقه هم صدای مخالفت نخواهم شنید. من حتی از ترکیه هم صدای مخالفت نخواهم شنید. یعنی اگر اسرائیل و آمریکا وارد یک درگیری نظامی جدی با ایران شوند هیچ کس نیست نه اینکه به کمک ما بیاید، بلکه لااقل حمله به ایران را محکوم کند.
فکر می کنید موضع روسیه و چین در قبال حمله احتمالی به تاسیسات هسته ای ایران چه باشد؟
من معتقدم که به واسطهی اوکراین و امتیازاتی که ترامپ بخاطر اوکراین به پوتین میدهد روسیه نیز بر حسب ظاهر شاید چند قطره اشک تمساح برای ما بریزد و بگوید هر دو طرف باید خویشتن داری نشان بدهند، ولی روسها یک گام هم برای ما برنخواهند داشت. ایضا چین، که مجموع تجارت آن با ایران حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار در سال است، کافی است نگاه کنید که چین با کشورهایی مثل عربستان سعودی، امارات و حتی اسرائیل چقدر تجارت میکند. من فکر نمیکنم چین آماده باشد تا مصالح و منابع ملی خود را فدای پشتیبانی از جمهوری اسلامی ایران کند. بنابراین، اگر یک درگیری اتفاق بیفتد، من واقعاً هیچ کسی را نمیبینم، هیچ کشوری یا قدرتی را نمیبینم که حتی بیاید و حمله به ایران را محکوم کند.
با توجه به این شرایط، اگر حملهای به ایران صورت بگیرد ایران چه تمهیداتی باید داشته باشد؟
یعنی اگر این اتفاق بیفتد و ما در این شرایط قرار بگیریم، به نظر من باید این سؤال را از خودمان بپرسیم: آیا «محور مقاومت» بهعنوان یک ایدئولوژی و بهعنوان یک راهبرد برای سیاست خارجی ما درست بوده؟ آیا اینکه ما از هستهای برای چانهزنی و استفاده در سیاست خارجی استفاده کردیم، صحیح بود؟ بیش از سه دهه از جنگ گذشته است، و ما پس از جنگ به دنبال توسعه هستهای رفتیم؛ اما تا به امروز، حتی یک نیروگاه هستهای نساختیم.
شما با استفاده صلح آمیز ایران از توانمندی هسته ای موافقید آقای دکتر؟
جواب شما را اینطور می دهم، من به خوبی به یاد میآورم که آقای دکتر علیاکبر صالحی، که سالها رئیس سازمان انرژی اتمی بود، هنگامی که این داستانها حدودا اواخر دههی هشتاد و اوایل دههی نود شروع شد، یعنی دوران آقای احمدی نژاد که تحریمها شروع شد و زمانی که به انرژی هستهای حالتی ملیگرایانه و میهندوستانه داده شد و شعار " هستهای حق مسلم ماست" و اینکه غربیها خودشان دارای تسلیحات هستهای هستند، اما نمیخواهند ما آن را داشته باشیم، خودشان بمب اتم دارند، اما اجازهی غنی سازی به ما نمیدهند، من همان زمان گفتم که هستهای برای ما هیچ ثمره و سودی ندارد. آقای صالحی در یک مناظرهای که با یکدیگر داشتیم گفتند که ما تا آخر دهه ۹۰ (آن موقع اواسط دهه ۹۰ بود) ۵ نیروگاه تولید برق هستهای خواهیم داشت که هر کدام به ظرفیت بوشهر هستند. خب ببینید ما الان اواخر ۱۴۰۳ هستیم یعنی ۴ سال از وعدهای که آقای دکتر علی اکبر صالحی داده بود گذشته و هستهای ۱ کیلووات برق هم بعد از ۳۰ سال برای ایران تولید نکرده است.
من فکر میکنم اینکه ما از NPT خارج شویم یا اینکه سیاست خارجی خود را رادیکالتر و انقلابیتر کنیم یا به زعم تندروها قهرمانانهتر کنیم، اینها فقط مسئله را یچیدهتر و بدتر می کند!
بالاخره چه باید کرد آقای دکتر؟ راه حل حروج از بحران چیست؟
راه حل خروج از این بحران این است که ما در واقع نگاه دیگری به سیاست خارجی انقلابی و تهاجمی خود داشته باشیم. باید از دشمنی با غرب دست برداریم!
آقای دکتر، لطفا به طور صریح بفرمایید که اگر این اتفاق بیفتد — اگر به تاسیسات ایران حمله بشود — ایران باید چه کند؟ آیا ساخت سلاح هستهای و خروج از NPT یک راهحل مناسب است؟ آن را مثبت میدانید یا فکر میکنید اصلاً انجام پذیر است یا خیر؟
به هیچ وجه؛ من فکر میکنم اینکه ما از NPT خارج شویم یا اینکه سیاست خارجی خود را رادیکالتر و انقلابیتر کنیم یا به زعم تندروها قهرمانانهتر کنیم، اینها فقط مسئله را یپچیدهتر و بدتر می کند!
سؤال این است که اگر چنین وضعیتی رخ دهد، چه راهبردی باید اتخاذ شود؟ یا صرفا باید تماشا کنیم؟!
به نظر من ایران یک مقداری تلاش خواهد کرد که مقابله به مثل کند؛ اگر نخواهد تغییری در سیاست خارجی و شعارهایش به عمل بیاورد کمی مقاومت خواهد کرد، تعدادی موشک به این کشور و آن کشور پرتاب خواهد کرد. به کشورهای حوزهی خلیج فارس، حتی به عربستان ممکن است صدماتی وارد کند. قطعاً ما این تواناییها را داریم، اما آخر این مسیر چیست؟
نظر شما چیست؟ با نظر دکتر زیباکلام موافقید؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
خیلی برا خودم متاسفم که الان متوجه شدم این دسته افراد هستند که زندگیم رو تباه کردند .
همیشه فکر میکردم کسایی که درس خونده و دانشگاهی هستند ، نه دزدی میکنند و نه با آبروی کسی بازی می کنند
شما از همین الان بدبختیتون شروع شده ، مردم علمشون زیادشده نسبت به قبل .
نگاه نکنید الان بکسری ها رفتن سرکار حرفت ،،،مردم ما عادتشون هستش که تو هر مسئله ای کارشناسی میکنند و احساس لحظه ایشون رو میگن .
اما در آخر تصمیم درسته رو میگیرن
اينكه راه سومي نداريم و يا مذاكره يا جنگ به ظاهر درست است ولي در لحظات آخر يكي از طرفين كاري مي كند و برگي را روي ميز قرار مي دهد كه طرف مقابل مات و مبهوت مي شودكه منظورم طرفهاي مقابل ماست . فقط ايران يك حركت هوشمندانه و همه تحت تاثير . گفتن مثال جالب نيست و قبلا انجام شده . خواهيد ديد
زمانی که ما دانشجو بودیم اساتیدی که معلوماتشون از دانشجوها هم کمتر بود وفقط یه جزوه میدادن و..... رو بهشون میگفتن اسسسسستاد با تشدید روی حرف سین ایشون هم از همونا هستن اسسسسسستاد .
ایشون خیلی ساده تشریف دارن
زیبا کلام با اکثریت اصلاح طلب ها اختلاف دیدگاه داره
عبرت ها زیاد ولی عبرت گیرندگان کم.
تاریخ دائم تکرار میشه
انسان نباید خیلی ساده باشه.
جالب تر اینکه مدرک دکتری داشته باشی و استاد دانشگاه.
از تابناک بعید بود خواهشا نظر رو دستکاری نکنیداین از انصاف دور هست
قضیه هسته ای کلا سیاسی کاری است .
خدایا یه مالی به ما وسلامتی عاجل به مسوولان عنایت بفرما
تندروی هیچ جای تاریخ برای هیچ کشوری سودی نداشته...
دیگه همه می دانند که آمریکا بدعهدی کرد و از برجام خارج شد، چرا تقصیر داخلی ها می اندازی دکتر؟ مغلطه نکن.
نه نظرم نبابد وارد جنگی شد که کیان ایران از بین برود . در هر صورت اگر ما در جنگ بازنده شویم مخرب خواهد بود و اگر هم شکست نخوریم باز هم آنقدر زیرساختهای ما آنفدر آسیب خواهد دید که جبران آن ممکن نخواهد بود. به هر صورتی که هست نباید وارد درگیری و جنگ شد. بعد از جنگ عراق علیه ایران تا الان هم بسیاری از خرابی های جنگ در خوزستان درست نشده است فقط لازم است نگاهی به شهر خرمشهر بیندازیم. عقل سلیم که اینگونه حکم می کند.
چیزی که مسلمه اینه که هزینههایی که ایران بابت پرونده هستهای پرداخت کرد با هیچ عقل سلیمی قابل توجیه نیست. الان هم بنظر من در صورت بروز جنگ، نیروهای امریکا در منطقه و سرزمینهای اشغالی آسیب خواهند دید اما آسسب به ایران در حد نابودی خواهد بود. بهترین راهکار هم اینه که با توجه به اختلافات ترامپ با اروپا و چین، ایران در مذاکرات با اروپا داوطلبانه غنیسازی بالای ۵ درصد را برای مدت معلومی متوقف کند و اولتیماتوم دهد در صورت عدم اقدام موثر اروپا در جبران خسارتهای تحریم ایران مجاز به غنیسازی ۶۰ درصدی خواهد بود و این باید توسط اروپا به رسمیت شناخته شود.
چه کسی از زیباکلام نطر خواست؟ اصلا ایشان کجای سیاست هستند؟ بیایند تاسیسات تو را بزنند و تو هم هیچ کاری نکنی؟ مگه داریم اینقدر ترسو
شما که شجاعی بسم ا... تا الان کجا بودی؟!
زیبا کلام یک استاد رشته علوم سیاسی است پس باید نظر بدهد.
فرض کنیم در تقابل با اسرائیل، همان سیاست پاکستان را در پیش می گرفتیم ، و در مورد صنعت اتمی نیز سرعت توسعه را کمتر می کردیم و تمرکز خود را روی نفت و گاز ، نیروگاه های سیکل ترکیبی ، نیروگاههای خورشیدی و توسعه حمل و نقل ریلی قرار می دادیم ، به احتمال زیاد اکنون اقتصاد ایران دوبرابر اکنون بود و حداقل پاکستان عراق و افغانستان و ترکیه بصورت حیاتی به انرژی ایران وابسته بودند .
بیا فرض کنیم امریکا از برجام خارج نشده بود و کل تعهداتشو انجام میداد امروز کل ناوگان هوایی ما نوسازی شده بود و بدون تحریم و احتمالا کلی سرمایه گذاری خارجی در بخش نفت و گاز بودیم آلودگی هوا هم نداشتیم و شاهد مهاجرت معکوس ایرانیان بودیم
در این حالت احتمالا الان جمعیت ایران ۲۰ میلیون بیشتر از جمعیت فعلی بود قیمت دلار ۱۵ هزار تومان بود و مشکل مسکن به این شدت نبود
تابی عزیز هم که فقط نظرات یک طرف را منعکس می کنه
دمت گرم به آزادی بیان !
تیتر درستی نزدین باید تیتر میزدین "اگر اسرائیل و آمریکا وارد یک درگیری نظامی جدی با ایران شوند هیچ کس نیست نه اینکه به کمک ما بیاید"
شما تشریف ببر سایت هسته ای خارج هم نشو رفقات هم ببر با خودت !
سالها درگیری در موضوع هسته ای نشان داد که هیچ سود تجاری در این صنعت برای کشور متصور نیست و فقط باید هزینه سیاسی بدهیم.
این آدم مشکوکه الکی رفت تو دنیا گفت مردم ایران عاشق نتانیاهو هستن از اون روز لحن نتانیاهو عوض شد و جری شده باز
تعصب نداشته باشیم. ایشون واقع بین اند.
الان اورانیوم ما از سقف برجام تخطی کرده و اثر بازدارنده
ای هم نداشت.
خب اگه از برجام تخطی نمیکردیم میشد روسیاه کردن طرف مقابل و مظلوم نمایی ما و اینکه تا اکتبر 2025 پرونده ایران عادی میشد.
آره نتانیاهو فقط منتظره ببینه زیباکلام چی می گه تا بر اساس اون رفتار کنه!!!!
کاش فقط میگفتی کدوم بخش ار حرفاش غلطه!
نظرت چیه وقتی به تاسیسات هسته ای حمله میکنن شما تو تاسیسات هسته ای باشه پرچم سفید نشونشون بدی گل پرت کنن واست پایین استاد ؟
از نیمه راه ضرر هم برگردیم سود کرده ایم.
بهترین فکره
جنگ جنگ تا پیروزی
شاه سلطان حسین دوم. چقدر بعضی ها ترسو و حقیر هستند.
چرا این افراد باید صاحب تریبون باشند!؟
ترسو نیست از اونور بوم افتاده
زیبا کلام ترسو نیست
موضوع ایران و انرژی هسته ای بسیار شبیه است به موضوع اوکراین و تمایل برای عضویت در ناتو. هر دو ، اینها را حق مسلم خود می دانند ولی بخاطر اصرار بیهوده فقط متحمل خسارت شده اند!!
بحث ترس نیست بحث عقلانیت است!
ایران که یکبار توافق کرده بود اونها توافق رو پاره کردن و الان هم فشار حداکثری وارد میکنن گناه ما چیست ؟ سازمان انرژی اتمی در اون سالهای برجام همیشه تایید کرده بود که اقدامات ایران در چهارچوب برجام بوده به نظر من در صورت حمله به تاسیسات اتمی ایران خروج از NPT حداقل کاریست که ایران باید انجام دهد
من موندم این فرد چجور استاد دانشگاه شده.
دکتر کاملا درست گفته انرژی پرهزینه هسته ای هیچ قدرت بازدارنده ای برای ما ندارد و ما مجبوریم بخاطر معیشت مردم که در حال انفجار می باشد مذاکره کنیم چون مردم مستضعف نمیخوان بیشتر از این تاوان بدن
سخنان دکتر کاملا مستدل است.
شماها که بیشتر از ترامپ از برجام ناراحت بودید ترامپ کاری را انجام داد که شماها آرزوی آن را داشتید
دیگه به قول خودش هر بچه دبستانی میدونه آمریکا از برجام خارج شد. اروپایی ها در همان زمان بارها و بارها حداقل به زبان اینو می گفتن
شما فقط خروج امریکا از برجام رو مطرح می کنید اما هیچوقت دنبال چرایی موضوع نرفته اید
یا خود خدا، این آدم با این تفکراتش و سطح پائین استدلال، دانشجوی دکتری هم زیردستش بوده، واویلا
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.