سفید‌پوشانِ ناسوگوارِ تقوایی؛ منفی و مثبت‌های فرهنگ‌سازی به سبک اهالی فرهنگ
سفید پوشی مراسم یادبود مرحوم ناصر تقوایی، از جهت عمل به وصیت او ارزشمند بود، اما از نظر تلاش‌های عده‌ای، در جوسازی روی نمادهای عزاداری در ایران، از همان اشتباهات رایج در تقلاهای فرهنگی ماست.
سرویس اجتماعی تابناک_ چه در میان طیف‌های رنگارنگ باورها از ایدئولوژیک تا لائیک، چه در گستره‌ی عوام و خواص، فرقی نمی‌کند؛ هر نقش و هر کنشی که از ژرفای دل و جان برنخیزد و تنها به ادا و اطوار آراسته شود، شاید در لحظه‌ای چون گلی نو شکفته، برای آنی، چشم‌ها را خیره کند، اما چون شهابی در آسمان، زودگذر است و در یادها نمی‌ماند. چرا که رخنه در معرفت ندارد و عمیق نیست.
فرهنگ‌سازی تزریقی و نتیجه وارونه
این حکایت، قصه‌ای‌ست که بارها در گوشه و کنار زندگی دیده‌ایم، شنیده‌ایم و زیسته‌ایم؛ مثالش حکایتی از تلاش‌های بی‌ثمر نهادهایی که در پی کاشتن بذری دلخواهِ کاغذنوشته‌های اداری در خاک فرهنگ‌اند، اما به جای رویش، وارونگی درو می‌کنند. اساسا وقتی ورود می‌کنند چون از ژرفای اعتقاد نیست، برای نمایش است، فیلم است، پر کردن چک لیست است برای همین حتی برعکس نتیجه می‌دهد.
تصور کنید نهری آرام که سالیان دراز، بی‌هیاهو، در بستر خودجاری‌ست. مردم، بی‌حساسیت و بی‌هیچ اجباری، در کنارش گام برمی‌دارند و از زلالی‌اش بهره می‌گیرند. اما ناگاه، هنگامی که دستانی مداخله‌گر به نام پاسداری از فرهنگ نهرپروری و هر عنوان دیگر، به سوی این نهر دراز می‌شود و می‌کوشد مسیرش را به زور تغییر دهد یا بزور حفظ کند، همان نهر آرام، خروشان می‌شود و نهرهایی می‌شود که هر یک سویی می‌رود که هیچکس انتظارش را نداشت. مردم هم دیگر سمتش نمی‌آیند. این‌گونه است که نهادهای فرهنگی، با اصرار بر اموری چون نام‌گذاری‌های مذهبی یا ایرانی برای تازه‌متولدین، نه تنها به مقصود نمی‌رسند، بلکه مردم را به سوی مسیری وارونه و عکس شعارهای آنها سوق می‌دهند. گویی هرچه بیشتر بر چیزی پافشاری کنند، همان چیز در چشم مردم رنگ می‌بازد و به جای پذیرش، طرد می‌شود.
بسیاری از مردم چنین تحلیل‌ها و تزریقهایی را به سادگی پس می‌زنند. چیزی که درباور و در عمق ریشه داشته باشد، فراگیر هم می‌شود. و علاوه بر فراگیری _که گاه می‌تواند کوتاه مدت باشد_ این بار برای طولانی مدت در بین مردم جا باز می‌کند. لذا فراگیری هم با فراگیری فرق دارد و مثل محتوای سطحی اینستاگرامی قرار نیست کوتاه مدت به آن دل ببندیم. حرکتِ آهسته و پیوسته، عمیق‌تر نفوذ می‌کند.
این ماجرا در مراسم‌های عزاداری هم دیده می‌شود. گاهی بعضی‌ها به جای سادگی و احساس واقعی، مراسم را به یک نمایش پرزرق‌وبرق تبدیل می‌کنند. مثلاً رقص‌های عجیب و غریب در مراسم عزا، شاید لحظه‌ای توجه جلب کند، اما مثل آتشی است که زود خاموش می‌شود و اثری ماندگار ندارد.
مراسم مرحوم تقوایی
به یادبود مراسم درگذشت ناصر تقوایی، فیلم‌ساز بزرگ، نگاه کنید: عده‌ای با لباس‌های سفید یکدست و حرکاتی سعی کردند یاد او را گرامی بدارند، اما این کار _غیر از جنبه عمل به وصیت_ مثل شعری است که چند روز در شبکه‌های اجتماعی سر زبان‌ها می‌افتد و بعد فراموش می‌شود.
اما همین اقدام از زاویه توجه به وصیت آن مرحوم دارای ارزش است و اتفاقاً در فرهنگ ایرانی توجه به وصیت در گذشته یکی از آداب و ارزش‌های قابل احترام به شمار می‌رود؛ چرا که دلی و کاملاً از ژرفای جان نسبت به انجام آن اقدام می‌شود. این بخش از کار، هرچند کوچک و صادقانه، اما برخاسته از دل، خیلی بیشتر از صدها حرکت نمایشی و بی‌روح اثر می‌گذارد.
چنین عملی، از آن‌رو که از دل برمی‌آید، به دل می‌نشیند و در خاطر مردم حک می‌شود. شاید حتی الهام‌بخش تغییراتی در شیوه‌های جاری نیز شود، چنان‌که موجی کوچک، دریا را به تلاطم وا می‌دارد.
رنگ علیه رنگ
باری اشتباه از آنجا شروع می‌شود که علیه یک رنگ، رنگ دیگری را علم کنیم. سیاه‌پوشی در عزای ایرانیان، نه صرفاً رنگی برای مرگ، که نمادی‌ست ریشه‌دار در تاریخ و فرهنگ. اما چه بسا روزی، رنگی دیگر، شاید سفید یا هر رنگ دیگری، جای آن را بگیرد، به شرطی که از دل مردمان برخیزد و در جان‌شان ریشه دواند. همانند دین زرتشتی. وگرنه، هر نمایش و ادایی که از عمق وجود برنخیزد، چون فیلمی‌ست که بازیگرانش نقش خود را باور ندارند؛ زیبا شاید، اما بی‌جان و بی‌ماندگار. فرهنگ، چون رودی‌ست که مسیر خود را از قلب مردم می‌یابد، نه از اجبار و تقلید و ادا و اطوار.
هر رنگ دیگری به جای سیاه اگر سالیان سال تبدیل به نماد عزا و سوگواری باشد طبیعتاً ممکن است در بین بعضی‌ها دلزدگی نیز ایجاد کند. سیاه پوشیدن در جامعه امروز ایرانی نماد سوگوار بودن است و تلاش برای تغییر آن رنگ، دوباره سرنوشتی مشابه برای رنگ جدید رقم خواهد زد. انگار تقلای بیهوده ای‌است. تغییری اگر قرار است رخ دهد، در پروسه زمانی و در رود جاری مردم رخ خواهد داد، نه در ادا در آوردن و یا تزریق مستقیم ایده و عقیده به دیگری....
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
شماخودتو ناراحت نکن،مردم نون ندارن بخورن، یه عده ازخدابی خبر،تنبل برای اینکه نون مفت گیرشون بیاد به همه چی گیر میدن
حالا چون مشکی نپوشیدن یعنی رخنه در معرفت ایرانی اسلامی نداره!؟...این چیزا رو از کجا تون در میارید...دست بردارید توروخدا...
من جای تابناک بودم از بانک آینده و اختلاسی که شد مطلب میذاشتم حالا سیاه یا سفید پوشیدن به خودشون مربوطه برای مردم چه فرقی میکنه
عجب
این رقص وزدن وکوبیدن برسر مزار وبی حجابی چی بود،رنگ سفید که تو سرشون بخوره
چرا برای ایشان نماز میت نخواندن ؟؟
تلقین هم انجام نشد
باسلام. یعنی چی هنر شده انحصاری برخی راه باز کنید برای همه. این ثروت تقسیم بشه. باید 1000 فیلم ساخته بشه با این ثروت فیلم سازی
مرحوم وصیتی داشته و بازماندگان هم در حد امکان، وصیت را اجرا کرده‌اند. اینهمه جبهه گرفتن و داستان‌سرائی هم لازم نیست.
تقلید کور کورانه است و به قول دوستمون که گفتند بیشتر مخالفت با فرهنگ ماست تا عمل به وصیت متوفی ..
من به شخصه از لباس سیاه متنفرم شما یه میوه طبیعی یا یک گل طبیعی کاملا سیاه پیدا کنید ؟؟؟
دیگه تقوایی دوست داشت با کف و دست و جیغ و هورا و لخت شدن برخی سلبریدی ها و مسخره بازی بره اون دنیا که رفت
الان سر چی دعوا می کنید؟
این به اصطلاح سلبریتی ها یه جوری می خوان خودشون را مطرح کنند ، فکر می کنن از بقیه افراد جامعه بیشتر حالیشونه . برا هر موضوعی یک تز جدید میدن ، مخالف دین هستن البته نه همشون آدم های مقید ومتدین هم زیاد توشون هست
همه نظرات نژاد پرستانه س
غم و اندوه در زمان عزاداری باعث بالا رفتن سودا میشه
توصیه کردن در زمان عزاداری سیاه بپوشید تا اثر سودا کم بشه
در ضمن کسانی که در اروپا هستند مگه سفید می پوشند اونا هم در مرگ عزیزشون سیاه‌پوش هستند
یارو تو فقط میتونی بمیری ودین بشی چرا فرهنگ جامعه رو عوض میکنی برای مردنت هم کارگردانی میکنی دلقک ها حوصله شون سر میره برای خودشون تئاتر در میارن
چه وصیت مسخره ایی
نماد ایرانی اگر هست ک همون سفید
حالا خدا بیامرز خدا رحمتش کنه دم رفتن یه چیزی گفته یه تعارفی کرده ، شنونده باید عاقل باشه
لباس سیاه وسفیدبهانست ماشاءالله سلبریتی های ما همیشه یه بهانه ای برای خودنمایی قانون‌شکنی بدآموزی تواجتماع جورمیکنن وگرنه چیکار سفید بودن ونبودن لباسش دارم ایناهنجارشکنن ومتاسفانه بدآموزی دارن برای جوان ها
آدم هنگامی که میمیرد لباس سفید بدون دکمه تنش می کنند از نوک انگشت پا تا فرق سر لکن آنان که از عم از دست دادنش در سوگ نشسته اند عرف است لباس عزا به تن نمایند و رنگ این لباس مشکی است..
سلام
چرا به همه چی گیر میدید و به همه چیز نظر میدید؟؟؟؟؟
چرا وصیت نکرد مثل هندو ها یسوزونندش،بعد این زنش خاکسترش با خودش حمل می‌کرد مثل کایو در سریال اوشین،یک /
شما سایت تقریبا محترم تلاش بیهوده برای سفید شویی نکن ، این جماعت چون کارشون نمایش است ، فقط برای دیده شدن ، این ادا ها رو در می آورند ،
متاسفانه ،،بین جوانان در خیابانها و محلات ومحافل عمومی مرسوم شده وبیشترمشکی می پوشند ،که اشتباه است،،،قدیما کسی مشکی می پوشید می گفتن خدای نکرده کسی به رحمت خدا رفته ،،،هیچکس مشکی جزعزا ومحرم نمی پوشید
حالا شما چرا بهتون بر خورده کلا به ماچه
دقت کردید بخش اعظمی از رفتارهای نابهنجار از این طیف به اصطلاح هنری در میاد
وصیت مرده باید انجام میشد اما نه با رقص و پایکوبی . هنرمندان هم که عقده گشایی کردند و مجلس مد و لباس راه انداخته بودند.عزاداری نبود بیشتر شبیه فشن شو بود .
اولا اینا هنرمند نیستن بازیگر هستن و نمیشه اینا رو بعنوان الگو توی جامعه معرفی کرد و نباید طوطی وار از اینها الگو گرفت باید به ریشه و اصالت خود بازگشت
در فرهنگ ایران باستان و در آیین خاکسپاری برای شادی روان کسی که از جهان رخت بر بست ، پوشاک سفید می پوشیدند.
کار جالبی نبود بیشتر جنبه خودنمایی وجلو توجه داشت
ادم‌باید‌وقتی‌میره‌اون‌دنیا اعمالش‌خوب‌باشه این‌چیزا‌فایده‌ای نداره
ازاین پس لباس عروس رامشکی انتخاب کنیدفرقی نمی کند. هرکسی مسول اعمال خودشه
یاد اون جوک افتادم که میگه مرحوم سفارش کرده سیاه نپوشید، گفتن مرحوم غلط کرده ما به احترامش سیاه میپوشیم?
شاید هندی بودن چون هندیا رسمشونه تو عزاداراریهاشون سفید بپوشن
جناب نگارنده نوشتی که این کارها زود گذر و زود فراموش می شود پس شما نگران نباش خودت در متن جواب تشویش خاطرت را داده‌ای وهرکس دوست دارد به رسم و فکر خودش عزا داری کند و قانون نیست که آن را زیر پا گذاشته باشد
سلام دوستان یک نفر بگه که در مراسم عزا سیاه پوشیدن یا هر رنگ دیگه و یا شیون یاشادی چقدر به زنده شدن شخص فوت شده کمک می کنه ویا در حفظ آبروش چقدر تاثیر میذاره ویا چقدر به باز مانده ها دلداری میده اصلا چه چیزی رو بهتر میکنه ،خوبه آدما فقط به همین موضوع فکر کنن اونوقت میتونن بفهمن چی بهتره یا درست تره
انشاالله صاحبان عزا توعروساشون بالباس سیاه وخرما وحلوا جبران کننداخخه هردین ومذهبی آیین خودشو داره چه ربطی داره مراسمات مردم ایران به کره؟
لباس سیاه پوشیدن برای عزاداری و احترام به سیدالشهدا امام حسین علیه‌السلام و تمام امامان شهید و حضرت خانم فاطمه الزهرا سلام الله علیهم روحی فدا می‌باشد .
و باینکه پوشیدن لباس سیاه در مراسم رحلت اشخاص دیگر.
. واقعا لیاقت می خواد که به هر کس ندهند بغیر از رهروان و مریدان امامان شیعه
مگر صدا و سیما برنامه های خوب و مورد تایید پخش نمی کند ؟ صدا و سیما خودش سریال های کره ای را که در سوگواری سفید می پوشند نشان می دهد حتما خوب است و ما باید تبعیت کنیم .
سلام
واقعا ایرانیها جنازه ی عزیزانشون رو دفن نمیکردن؟؟؟
طبق شرع اسلام۰ وقانون کشور بایدباشند
پوشیدن سیاه و سفید هیچ امری تایید شده ای نیست و فقط یک نوع عادته مهم همراهی همدری با بازماندگان وتسلی دادن برای غم و اندوهشان است
اگر من مردم چه اهميتي داره ت و لون چه رنگي بپوشن اصل خاك سپاري اينه كه ادم ياد مرگ بيفته و يادش باشه لا بقيه مهربون باشه اگر هم ثواب
هنر پیشگان ما نه هنر مندان دوست دارند دیده بشن و اون هم به هر قیمتی کلی از نابهنجاری‌های فرهنگی در جامعه نتیجه این اعمال ناپسند هست که مسبب آن هنر پیشگان خالی از تعهد هستند
فرهنگی ما؟!!
ما یعنی کی؟؟
عده ای از مردم دوست دارن با فرهنگ گذشته خودشون کاراشونا انجام بدن و به کسی ربطی نداره
بابا اینها هنر پیشه هستند .یعنی هیچ کارشون واقعی نیست عادت کردند به فیلم بازی کردن .ترک عادت موجب مرض است ..چه براتون مهمه ؟نگه کی هستند پدر جامعه چند نفرند اینقدر بزرگشون نکینین
سفید پوشیدن در مراسم عزا سنت پیامبر است آقای عقل کل و بدان از دید اسلام زاری برای میت و پوشیدن سیاه برای او ملامت شده
زن متوفی چنان کل می کشید و حرکات موزون و غیر موزون انجام میداد که می اونه جای مداحان را بگیره از فردا هستند کسانی که بخواهند به شیوه ناصر تقوایی به اون دنیا بدرقه بشن
پس ایشان بهایی لودن و مردم خبر نداشتن پس بگو ؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!!
شهوت دیده شدن یا نیاز اقتصادی به دیده شدن؟
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.