چرا ترامپ از مذاکرات ایران برای احیای پیمان ابراهیم استفاده می‌کند؟

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، مقامات فعلی و سابق آمریکایی و عربی به میدل ایست آی گفتند که وارد کردن پیمان ابراهیم توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به مذاکرات با ایران، نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی در میز مذاکره بر آمریکا برتری یافته و ترامپ سعی دارد توجه را از این موضوع منحرف کند.

آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده پیشین خاورمیانه، به میدل ایست آی گفت: «ترامپ می‌داند که توافقی را به دست می‌آورد که تمام اهداف جنگی‌اش را از ۲۸ فوریه به بعد تضعیف می‌کند. بنابراین، او سعی دارد یک توافق بزرگ‌تر ایجاد کند.»

میلر، که اکنون محقق ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بین‌الملل است، افزود: «این یک حقه معمولی ترامپ است.»

توافق مورد بحث، آتش‌بس سست کنونی را به مدت ۶۰ روز تمدید می‌کند. در ازای دریافت معافیت از تحریم‌ها برای فروش نفت، ایران تنگه هرمز را بازگشایی می‌کند، جایی که آمریکا نیز محاصره دریایی رقیبی در آن دارد. این توافق به زرادخانه موشک‌های بالستیک ایران نمی‌پردازد؛ نیویورک تایمز گزارش داده که این زرادخانه در سطح ۷۰ درصد قبل از جنگ است.

ترامپ توجیهات متفاوتی برای تصمیم خود برای آغاز جنگ علیه ایران، همراه با اسرائیل، در فوریه ارائه کرد و گاهی گفت هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است. او همچنین گفت آمریکا قصد دارد توانایی‌های نظامی متعارف ایران را نابود کند، و در مواقع دیگر نیزاعلام کرد که تغییر رژیم هدف نهایی است.

در پستی جداگانه در شبکه‌های اجتماعی در روز دوشنبه، ترامپ گفت اورانیوم غنی‌شده ایران به آمریکا تحویل و نابود شود، یا در هماهنگی با ایران در «مکانی قابل قبول» برچیده شود. برخی ناظران اظهارات اخیر را به عنوان امتیازی از سوی آمریکا تفسیر کردند که احتمالاً چین یا روسیه در آن نقش دارند.

علیرغم ادعای آمریکا مبنی بر نزدیک بودن توافق، آتش‌بس فعلی بین دو کشور روز سه‌شنبه به نظر می‌رسید متشنج باشد. ایران آمریکا را به نقض «فاحش» آتش‌بس متهم کرد و پس از آنکه آمریکا حملات هوایی علیه پرتابگر‌های موشکی و قایق‌های ایران انجام داد، تهدید به تلافی کرد.

خوانش اشتباه از خلیج فارس

یک مقام ارشد سابق آمریکایی به «میدل ایست آی» گفت به نظر می‌رسد ترامپ انتظار «پرداخت» از سوی کشور‌های حاشیه خلیج فارس برای پایان دادن به جنگ علیه ایران را دارد.

این مقام ارشد سابق آمریکایی گفت: «حرف ترامپ درباره پیمان ابراهیم مبتنی بر این تصور اشتباه است که کشور‌هایی که او آنها را به جنگی کشاند که منجر به بمباران شهر‌ها و زیرساخت‌های حیاتی‌شان شد، برای پایان دادن به جنگ به او لطف دارند.»

ترامپ از چندین کشور که روابط دیپلماتیک با اسرائیل ندارند، از جمله عربستان سعودی، قطر و پاکستان، خواستار عادی‌سازی روابط شد. درخواست او بلافاصله پس از آن صورت گرفت که با رهبران این کشور‌ها و سپس در تماسی جداگانه با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفت‌و‌گو کرد.

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، پادشاهان عرب حاشیه خلیج فارس را که برای امنیت خود به آمریکا وابسته هستند، به لرزه انداخته است. امارات، عربستان و قطر از آمریکا لابی کردند که به ایران حمله نکند، اما بار سنگین تلافی‌های تهران را متحمل شدند، به طوری که هزاران موشک و پهپاد ایرانی به شهرها، زیرساخت‌های انرژی و پایگاه‌های نظامی آمریکا در این کشور‌ها اصابت کرد.

کشور‌های حاشیه خلیج فارس عموماً با دادن دسترسی بیشتر به پایگاه‌های خود و مجوز پرواز به جنگ پاسخ دادند. به گزارش رویترز، برخی مانند عربستان و امارات حتی در حملات به ایران مشارکت کردند.

اما همگی تا حدی از واشنگتن ناامید هستند. ابوظبی گاهی خواستار پاسخ تهاجمی‌تر شده، در حالی که عربستان و قطر طرفدار میانجیگری بوده‌اند.

مقامات سابق آمریکایی و تحلیلگران منطقه خلیج فارس می‌گویند این جنگ بحث‌های عمیقی را در مورد اینکه آیا کشور‌های حاشیه خلیج فارس می‌توانند بر تضمین‌های امنیتی آمریکا حساب کنند، برانگیخته است، اما به نظر می‌رسد ترامپ نسبت به این نگرانی‌ها مصون است.

ترامپ در آغاز جنگ گفت: محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، «فکر نمی‌کرد این اتفاق بیفتد... فکر نمی‌کرد مجبور باشد التماسم کند... فکر می‌کرد فقط یک رئیس‌جمهور آمریکایی دیگر است که بازنده است...، اما اکنون باید با من مهربان باشد.»

این مقام ارشد سابق آمریکایی افزود: «ناراحت‌کننده‌ترین بخش رویکرد ترامپ این است که او واقعاً فکر می‌کند اگر جنگ را پایان دهد، این کشور‌ها به او لطف دارند.»

رضایت نتانیاهو و جنگ‌طلبان ایران

یک دیپلمات عرب به «میدل ایست آی» گفت ممکن است ترامپ پیمان ابراهیم را به عنوان امتیازی برای نتانیاهو مطرح کرده باشد. تحلیلگران می‌گویند نتانیاهو مخالف پایان جنگ علیه ایران است. انتظار می‌رود اسرائیل در پاییز وارد انتخابات شود و توجیه پایان جنگ با گسترش پیمان ابراهیم می‌تواند به آن در صندوق‌های رای کمک کند.

ترامپ همچنین ممکن است مجبور باشد متحدان جمهوری‌خواه در کنگره را که همسو با نتانیاهو هستند، راضی کند.

لیندسی گراهام، سناتور آمریکایی، پس از آنکه ترامپ اعلام کرد توافق برای پایان جنگ نزدیک است، در ایکس نوشت: «اگر در منطقه چنین تلقی شود که توافق با ایران به رژیم اجازه می‌دهد زنده بماند و در طول زمان قدرتمندتر شود، بنزین بر آتش درگیری‌های لبنان و عراق ریخته‌ایم.»

تد کروز، سناتور آمریکایی، توافق صلح را «اشتباهی فاجعه‌بار» خواند.

امارات، بحرین و مراکش در سال ۲۰۲۰ روابط خود را با اسرائیل تحت پیمان ابراهیم عادی کردند؛ پیمانی که ترامپ آن را دستاورد مهم سیاست خارجی خود می‌داند.

نتانیاهو نیز زمانی که اسرائیل در صحنه جهانی منزوی به نظر می‌رسد، به ظاهر پیمان ابراهیم حساس بوده است. دفتر او اوایل این ماه اعلام کرد که نخست‌وزیر اسرائیل در زمان جنگ از امارات بازدید کرده است، علیرغم اینکه ابوظبی مجبور شد به شکلی ناراحت‌کننده آن را تکذیب کند.

شکاف در شورای همکاری خلیج فارس

جنگ علیه ایران شکاف‌های درون شورای همکاری خلیج فارس را بر سر اسرائیل و ایران تشدید کرده است. امارات با نزدیک شدن به اسرائیل، به دنبال یک شریک امنیتی جدید است.

اسرائیل باتری‌های پدافند هوایی گنبد آهنین و پرسنلی را برای کار با آنها در طول جنگ به امارات اعزام کرد. فاش شده که دو طرف همچنین یک صندوق برای خرید و توسعه مشترک سیستم‌های تسلیحاتی جدید تأسیس کرده‌اند.

اما عربستان سعودی، که ترامپ از زمان اولین دوره ریاست‌جمهوری خود بدون نتیجه از آن لابی کرده تا روابط خود را با اسرائیل عادی کند، در نتیجه اینکه حتی مشکوک‌تر به اسرائیل شده است. این کشور از قبل با امارات رقابت داشت و از آن زمان به سمت تعمیق روابط دفاعی با ترکیه، پاکستان و مصر چرخش کرده است.

میلر گفت: «رقابت بین امارات و عربستان به این معناست که عربستان سعودی اکنون به پیمان ابراهیم نخواهد پیوست. اگر عادی‌سازی کنند، با نام دیگری خواهد بود.»

او افزود: «امارات قبلاً سرمایه‌گذاری خود را [روی اسرائیل]دوچندان کرده است. اما چرا هر کشور حاشیه خلیج فارس خود را به تندروترین دولت راست‌گرا در تاریخ اسرائیل که در حال ضمیمه کردن کرانه باختری و اشغال لبنان است، گره بزند؟»