چشم انداز ایران 1404 در اندیشه رهبری

بر اساس اعلام روابط عمومی مركز پژوهش‌ها، در این گزارش كه توسط معاونت پژوهشی این مركز تدوین شده آمده است: از زمان ابلاغ سند چشم‌انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 13/8/1382 هفت سال و از اجرای آن پنج سال می‌گذرد. سندی كه به موجب آن "ایران در افق چشم‌انداز، كشوری است توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه با هویت اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بین‌الملل".

چشم‌انداز تصویری مطلوب و قابل دستیابی در افق معین مبتنی بر نیازها، آرمان‌ها، نیات، ارزش‌ها و شرایط پویای محیطی هر كشور و یا سازمانی است كه در مراحل طراحی آن از رویكرد، تفكر، نگاه و برنامه‌ریزی رو به جلو استفاده می‌شود.

چشم‌انداز ملی نیز عبارت است از تصویر مطلوب و آرمان دست‌یافتنی كه منظر و دورنمایی در افق بلندمدت فراروی مدیریت جامعه قرار می‌دهد و از ویژگی‌هایی چون جامع‌نگری، آینده‌نگری، ارزش گرایی و واقع گرایی برخوردار است. چشم‌انداز ملی با هدف دستیابی به منابع ملی و اجرای قانون اساسی، به دنبال ایجاد انگیزه در میان آحاد ملت اعم از پیر و جوان، شهری و روستایی و اقشار و گروه‌های مختلف جامعه است و ایجاد فرهنگ سازگار و مثبت‌اندیش با حفظ وحدت اجتماعی و یكپارچگی ملی از پیامدهای آن محسوب می‌شود.

چشم‌انداز با در نظر گرفتن امكان تحقق در یك دوره بلندمدت و با توجه به شناخت محیط ملی (درونی) و بررسی نقاط قوت و ضعف تعیین می‌شود. همچنین نگاهی دقیق به رخدادهای جهانی و روند تحولات محیط بین‌المللی (بیرونی) دارد تا فرصت‌ها و تهدیدات احتمالی را بشناسد و نحوه تعامل محیط بیرونی و درونی را روشن سازد و با توجه به سه عامل كلیدی تعیین كننده كه شامل "نیات استراتژیك"، "قابلیت‌ها و شایستگی‌های اصلی یك ملت" و "آرمان‌ها، آرزوها و منافع جامعه و سرزمین در سطح ملی" است، طراحی می‌شود.

مقام معظم رهبری با درك صحیح، عمیق و هوشمندانه از نقاط ضعف و قوت داخلی و تهدیدها و فرصت‌های محیط منطقه‌ای و بین‌المللی و نیز آینده روشن فرا راه انقلاب اسلامی، نظام جمهوری اسلامی، كشور و مردم، در سال 1381 از مجمع تشخیص مصلحت نظام خواستند تا سند چشم‌انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران را تهیه و تدوین كند. این تلاش‌ها در سال 1382 به ثمر نشست و سند نهایی چشم‌انداز 1404 جمهوری اسلامی ایران در آبان‌ماه 1382 ابلاغ شد و از سال 1384 به مرحله اجرا در آمد.

مركز پژوهش‌ها در ادامه این گزارش با نگاهی به ضرورت اهمیت و ثمرات سند چشم‌انداز بیست‌ساله از نگاه مقام معظم رهبری، راهبردهایی را برای تحقق آن از منظر ایشان ارائه كرده است.