منابع ارزی ایران در عراق چند میلیارد دلار است؟ / پیش‌بینی قیمت دلار با آزادسازی منابع ارزی هنوز زود است

محمدرضا مقامی فرد| در روزهای اخیر موضوع آزادسازی منابع ارزی بلوکه‌شده ایران در برخی کشورها بار دیگر به یکی از محورهای مهم گفت‌وگوها و مذاکرات میان ایران و ایالات متحده تبدیل شده است. این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که دسترسی ایران به این منابع می‌تواند بر وضعیت بازار ارز و فضای کلی اقتصاد کشور اثرگذار باشد. در همین حال، اظهارنظرهای مختلفی درباره میزان این منابع و آثار احتمالی آزادسازی آن‌ها مطرح شده است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ بر اساس اعلام برخی مسئولان دولتی و همچنین مقامات بانک مرکزی، مجموع منابع ارزی بلوکه‌شده ایران در خارج از کشور حدود ۲۴ میلیارد دلار برآورد می‌شود. به گفته مسئولان، از این رقم، ۶ میلیارد دلار در کشور قطر قرار دارد که گفته می‌شود در قالب یک حساب بانکی در آلمان نگهداری می‌شود. علاوه بر این، بخش دیگری از منابع ارزی ایران در کشورهایی مانند عراق و امارات قرار دارد که به دلیل محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، دسترسی به آن‌ها با دشواری‌هایی همراه بوده است.

در همین زمینه، در روزهای اخیر ادعایی درباره وجود حدود ۷ میلیارد دلار منابع ارزی بلوکه‌شده ایران در عراق مطرح شده است. یحیی آل‌اسحاق، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و عراق، در واکنش به این ادعا توضیح می‌دهد که چنین رقمی در مقاطعی مطرح بوده، اما بخشی از آن در طول زمان تسویه شده است. آل اسحاق در گفتگو با تابناک بیان داشت: نمی‌توان با قطعیت رقم فعلی منابع ارزی بلوکه‌شده ایران در عراق را اعلام کرد و تعیین دقیق این عدد بر عهده نهادهای رسمی همچون بانک مرکزی است.

آل‌اسحاق تأکید کرد: برای اطلاع از رقم دقیق منابع ارزی ایران در عراق باید به بانک مرکزی مراجعه کرد. او گفت: اطلاعات دقیق و به‌روز در این زمینه در اختیار بانک مرکزی قرار دارد و این نهاد باید به طور شفاف اعلام کند چه میزان منابع ارزی ایران در عراق باقی مانده یا همچنان در وضعیت بلوکه قرار دارد.

به گفته رئیس اتاق بازرگانی ایران و عراق، یکی از دلایل دشواری در اعلام رقم دقیق این منابع، ماهیت بدهی عراق به ایران است. بخش عمده این بدهی مربوط به صادرات برق و گاز ایران به عراق است و از آنجا که صادرات انرژی به این کشور به طور مستمر ادامه دارد، میزان بدهی نیز دائماً در حال تغییر است. در نتیجه، رقم مطالبات ارزی ایران از عراق عددی ثابت نیست و با توجه به حجم صادرات و نحوه تسویه‌حساب‌ها تغییر می‌کند.

او در این باره توضیح داد که برای ارائه آمار دقیق، علاوه بر بانک مرکزی، وزارت نیرو نیز می‌تواند اطلاعات مهمی در اختیار داشته باشد؛ چرا که صادرات برق و گاز از سوی این وزارتخانه مدیریت می‌شود. به همین دلیل، اعلام دقیق و رسمی میزان بدهی ارزی عراق به ایران نیازمند ارائه آمارهای به‌روز از سوی این نهادهاست.

تاثیر آزادسازی منابع ارزی بر اقتصاد ایران

آل‌اسحاق در ادامه درباره آثار احتمالی آزادسازی منابع ارزی ایران در صورت دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا نیز توضیح داد: اگر این منابع آزاد شوند و بانک مرکزی برنامه مشخصی برای مدیریت آن‌ها داشته باشد، می‌توان انتظار داشت که این مسئله بر اقتصاد کشور تأثیر قابل توجهی بگذارد.

به گفته او، یکی از عوامل مهم در تعیین وضعیت بازار ارز، میزان عرضه ارز و نحوه توزیع آن در اقتصاد است. در صورتی که منابع ارزی آزاد شده به شکل هدفمند و با مدیریت صحیح وارد چرخه اقتصادی شوند، می‌توانند در ایجاد ثبات در بازار ارز نقش داشته باشند.

با این حال، آل‌اسحاق معتقد است هنوز برای پیش‌بینی دقیق تأثیر آزادسازی منابع ارزی بر قیمت دلار زود است. زیرا هنوز مشخص نیست این منابع با چه سازوکاری آزاد خواهند شد، چه میزان از آن در اختیار ایران قرار می‌گیرد و زمان‌بندی دسترسی به آن‌ها چگونه خواهد بود. به همین دلیل نمی‌توان در حال حاضر ارزیابی دقیقی از میزان اثرگذاری آن بر بازار ارز ارائه داد.

او در پایان تأکید کرد: آزادسازی منابع ارزی علاوه بر آثار واقعی اقتصادی، می‌تواند اثرات روانی نیز بر بازار داشته باشد. انتشار اخبار مربوط به دسترسی ایران به منابع ارزی ممکن است در کوتاه‌مدت بر انتظارات فعالان اقتصادی اثر بگذارد، اما اثر واقعی و پایدار آن به میزان منابع آزادشده، زمان ورود آن‌ها به اقتصاد و نحوه مدیریت و توزیع آن از سوی بانک مرکزی بستگی خواهد داشت.