۸۵ دستگاه ۲۰۷ برای ۸۰ میلیون نفر؟ / هر کلیک، صد میلیون سود برای دلال!

 ایران‌خودرو دوباره با وعده عرضه مستقیم بازگشته است، اما این بار با ابزارهایی که هر کسی با کمی دقت، بوی رانت و دلال‌بازی می‌دهد. حذف شرط پلاک فعال، سهمیه‌های تک‌رقمی و جایگزینی قرعه‌کشی با سرعت اینترنت، یعنی میدان بازی دوباره برای ربات‌ها و دلالان مهیا شده است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک ، طرح جدید فروش مستقیم ایران‌خودرو که از ۲۳ تیرماه آغاز می‌شود، در نگاه اول فرصت به نظر می‌رسد، اما بررسی جزئیات جدول عرضه و شرایط ثبت‌نام، نشان‌دهنده یک استراتژی خطرناک است. حذف کنترل پلاک فعال و تکیه بر سرعت ثبت‌نام در ظرفیت‌های بسیار محدود، عملاً شانس مردم عادی را سلب کرده و مسیر را برای نفوذ دلالان هموار نموده است.

شرکت ایران‌خودرو از روز سه‌شنبه ۲۳ تیرماه ۱۴۰۵، طرح فروش مستقیم ۹ محصول خود را به صورت فروش فوری و فوق‌العاده آغاز می‌کند که در این مرحله، برخی از محصولات ایران‌خودرو بدون قرعه‌کشی و بدون کنترل پلاک فعال به متقاضیان واجد شرایط عرضه خواهد شد وهمچنین قیمت خودروها بر اساس نرخ مصوب در زمان ثبت‌نام محاسبه می‌شود.

ثبت‌نام از ساعت ۱۲ ظهر روز سه‌شنبه ۲۳ تیرماه ۱۴۰۵ آغاز شده و تا ساعت ۱۲ ظهر روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت؛ البته در صورت تکمیل ظرفیت، فرآیند ثبت‌نام زودتر از موعد مقرر متوقف خواهد شد و جزئیات شرایط فروش و فهرست محصولات مشمول این طرح از سوی ایران‌خودرو به شرح جدول زیر منتشر شده است.

سهمیه‌های خنده‌آور؛ قطره‌چکانی به معنای واقعی

با نگاهی به جدول ارائه شده تعداد قابل عرضه، اعداد بسیار ناامیدکننده هستند؛ برای مثال پژو ۲۰۷ دستی سقف فلزی تنها ۸۵ دستگاه برای کل کشور است و یا تارا اتوماتیک V4 تنها ۹۵ دستگاه که این اعداد برای شرکتی که ادعای تولید انبوه دارد و میلیون‌ها متقاضی در صف هستند، بیشتر شبیه به یک شوخی یا یک نمایش تبلیغاتی است تا طرحی برای تنظیم بازار.

ازسویی دیگر، یکی از عجیب‌ترین بندهای این طرح، عدم کنترل پلاک فعال است و این یعنی کسانی که پارکینگ‌هایشان پر از خودرو است، می‌توانند دوباره ثبت‌نام کنند که این اقدام مستقیماً برخلاف شعار «رساندن خودرو به دست مصرف‌کننده واقعی است آن هم در شرایطی که بسیاری از خانواده‌ها حتی یک خودرو ندارند.

وقتی قرعه‌کشی حذف می‌شود و ملاک زمان ثبت‌نام قرار می‌گیرد، عملاً شانس از مردم عادی سلب می‌شود و در چنین طرح‌هایی، کسانی برنده هستند که از ربات‌های ثبت‌نامی استفاده می‌کنند و یا دسترسی به اینترنت‌های پرسرعت دارند و یا اینکه در مراکز کافی‌نت مجهز مستقر هستند این درحالی است که مردم عادی که با گوشی موبایل یا اینترنت خانگی قصد ثبت‌نام دارند، معمولاً با خطای کندی سیستم مواجه شده و تا به صفحه پرداخت برسند، ظرفیت‌های ۸۰ یا ۹۰ تایی که در چشم برهم‌زدنی تمام می‌شود تکمیل شده است.

تأمین نقدینگی به قیمت تعهدات جدید

ایران‌خودرو در حالی طرح فروش فوری ۳۰ روزه و ۹۰ روزه گذاشته که هنوز با کوهی از تعهدات معوق از دوره‌های قبل روبروست. این شائبه به وجود می‌آید که شرکت برای حل مشکل نقدینگی فوری خود مثلاً برای تسویه با قطعه‌سازانی مثل کروز که حالا صاحب قدرت در هیئت مدیره هستند که اقدام به پیش‌فروش خودروهایی کرده که شاید هنوز قطعات کامل آن‌ها را در انبار نداشته باشد.

البته بازه زمانی ۲۴ ساعته که از ۱۲ ظهر سه‌شنبه تا ۱۲ ظهر چهارشنبه تعیین شده و تأکید بر این شده است که« در صورت تکمیل ظرفیت، فرآیند متوقف می‌شود»، نوعی استرس و فشار روانی به بازار تزریق می‌کند که منجر به هجوم کاربران به سایت و از دسترس خارج شدن آن می‌شود؛ اتفاقی که معمولاً راه را برای نفوذ ربات‌ها هموارتر می‌کند.

به نظر می رسد این طرح بیش از آنکه یک برنامه عرضه مستقیم کالا باشد، به یک قرعه‌کشی پنهان سیستمی شبیه است که برنده آن نه بر اساس شانس، بلکه بر اساس سرعت اینترنت و قدرت ربات‌ها انتخاب می‌شود و حذف محدودیت پلاک فعال در کنار ظرفیت بسیار ناچیز عرضه، این شائبه را تقویت می‌کند که ایران‌خودرو صرفاً به دنبال جمع‌آوری سریع نقدینگی است و عدالت در توزیع، اولویت آخر این شرکت قرار دارد.