رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرعملکرد جوانان تیم ملی از نگاه قلعه‌نویی
10بازدید
۱۲

«نگاه شما»: حاجی فیروز ما و بابانوئل آنها

«نگاه شما»: حاجی فیروز ما و بابانوئل آنها
با نزدیک شدن به ایام نوروز، مسأله‌ای که توجه ما را در خیابان‌ها به خود جلب می‌کند، افراد سیاه چرده‌‌ای هستند که با دایره‌ای در دست در حال رقصیدن و البته بیشتر گدایی کردن هستند.

این افراد که به حاجی فیروز معروفند، همان‌هایی هستند که اگر چهره‌شان را بشناسید، حتما آنها را در حال اسپند دود کردن یا تمیز کردن شیشه ماشین‌ها در هفته‌های پیش دیده‌اید.


این است چهره سمبلیک امروز پیام‌آور نوروز؟!
 
اگر شما دقت کنید، امروزه در کشور‌های غربی،‌ پیام آور تحویل سالشان بابا نوئل است؛‌ بابانوئلی که بزرگتر‌ها بچه‌هایشان را به امید هدیه‌های او می‌خوابانند و بچه‌ها به امید دیدن جایزه‌های بابانوئل از خواب برمی‌خیزند‌.

در نزدیکی کریسمس در برخی میادین شهر و کنار پاساژ‌ها افرادی هستند به شکل بابا نوئل که هدیه می‌دهند. در صورتی که اینجا بیشتر یاد گرفته‌اند هر جا حاجی فیروز دیدند، از دور نگاه کنند که مبادا حاجی فیروز پولی از آنها بگیرد.

حالا بابانوئل کیست؟

بابا نوئل کشیشی به نام سن نیکلاس، اهل آناتولی بوده (قرن چهارم میلادی) که به دلیل هدیه دادن به فقرا شهرت  پیدا کرده است.
در صورتی که ما انسان‌های بزرگتر و بخشنده‌تری در تاریخ آریایی و چه در تاریخ اسلامی داریم که نام امثال آقای سن نیکلاس در این انبوه بخشندگان گم است.

ولی تفاوت ما چیست؟

تفاوت ما این است که چنین افرادی را مانند ولنتیان یا همین سن نیکلاس «بابا نوئل» به عنوان نماد و سمبل استفاده نکردیم، ‌چون ایران زمین آنقدر تمدن غنی و کهنی دارد که نیاز به سمبل سازی از افراد جامعه ندارد‌.

مانند همین حاجی فیروز که از افسانه‌های کهن ایران زمین می‌آید و از آن دسته اسطوره‌هایی هستند که سمبلیک زاده شده‌اند ‌که کشور‌هایی که امروز کباده تمدن یدک می‌کشند، آن زمان‌‌ها را در غارهایشان می‌گذراندند.

ریشه فیروز:

«ایشتر ایزد بانوی باروری و زایش در اساطیر بین النهرین، برای دیدن خواهر خود به جهان زیرین یا همان دنیای مردگان سفر می‌کند، ولی متوجه می‌شود که برای او دیگر بازگشتی نیست. پس از فرو شدن ایشتر، زایش و باروری بر زمین باز می‌ایستد، کنایه از آغاز زمستان و خدایان در صدد چاره‌جویی برمی‌آیند؛ سرانجام موفق می‌شوند آب زندگی را به دست آورند و بر ایشتر بپاشند. اما بنا بر قانون سرای مردگان، ایشتر باید جانشینی برگزیند تا او را به جای خود به جهان زیرین بفرستد. ایشتر شوهر نگون بخت خود «دو موزی» را که از بازگشت او ناخشنود بود، برمی‌گزیند. جامه سرخ به تن دوموزی می‌کنند، روغن خوشبو به تنش می‌مالند، نی لاجورد نشان به دستش می‌دهند و او را به جهان زیرین می‌کشانند. دوموزی ایزد نباتی است که با رفتنش به جهان زیرین گیاهان خشک می‌شوند. پس چاره چیست؟ خواهر دوموزی نیمی از سال را به جای برادرش در سرزمین مردگان به سر می‌برد تا برادرش به روی زمین بازآید و گیاهان جان بگیرند.‌..( دوموز همان فیروز است)».

به نظر زنده یاد مهرداد بهار، اسطوره شناس، حاجی فیروز بازمانده آیین ایزد شهید شونده است و مراسم سوگ سیاوش نیز نموداری از همین آیین است. چهره سیاه او نماد بازگشت از جهان مردگان و لباس سرخ او نیز نماد خون سرخ سیاوش و حیات دوباره ایزد شهید شونده و شادی او شادی زایش دوباره آنهاست که با خود رویش و برکت می‌آورند.‌

خوب اسطوره و نماد از این بهتر؟

جدا از اینکه افرادی که امروزه با لباس حاجی فیروز گدایی می‌کنند، ‌نیازمند هستند یا نه ‌ولی آیا رواست مسئولان دست روی دست بگذارند و بیننده له شدن بخشی از فرهنگ ایرانی باشند؟
یکی نیست شب عیدی به این نیازمندان (!) که لباس حاجی فیروزی می‌پوشند، پولی بدهند که دست‌کم این تاریخ تمدنی ایران به سخره گرفته نشود؟

که روزی نباشد حاجی فیروز ایرانی گدایی کند و بابا نوئل هدیه بدهد‌!

که آنها از یک آدم معمولی بابانوئل و افسانه‌ها می‌سازند، ‌آنگاه ما افسانه‌هایمان را به باتلاق سخره و فراموشی می‌کشانیم.

نویسنده و فرستنده: محسن موسوی

«تابناک» مطالب اختصاصی و گردآوری شده توسط خوانندگان محترم را در قالب جدیدی با عنوان «نگاه شما» منتشر خواهد کرد.

مخاطبان محترم می توانند مطالب دلخواه خود را در موضوعات مختلف، به آدرس negaheshoma@tabnak.ir ارسال نمایند.

مخاطبان محترم برای ارسال مطالب خود باید چند نکته  را در نظر داشته باشند:

1. این قالب جدید برای ارائه و معرفی «نگاه بییندگان به تمام موضوعات» می باشد.

2.مطالب اختصاصی یا گردآوری شده می تواند در قالب: ایده ، فیلم، عکس، گزارش تحلیلی، گزارش خبری، کاریکاتور و... باشد.

3. مطالب ارسال شده حتی الامکان با ذکر نام و نام خانوادگی فرستنده باشد.

4. موارد ارسالی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین جاری نداشته باشد.

5. مطالب ارسالی به زبان و فونت فارسی باشد.

6.مطالب ارسال شده حتی الامکان حاوی اطلاعات دقیق باشد.

مشخصات فنی

1. از ارسال تصاویر در متن فایلهای word خودداری شود.

2. حجم فایل تصویری ارسالی( به صورت gif یا jpg ) بیشتر از 5 مگابایت نباشد.

3. حداکثر حجم فایل صوتی یا ویدیو پنجاه مگابایت باشد. (نوع فایل: wmv,  flv, wav, mp3, wma)

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۱۲
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ح م ع

دراین که بابا نوئل چیز بدی نیست حرفی ندارم ودر این که سنت حاجی فیروز به تکدی گری تبدیل شده حرفی ندارم اما از مقایسه کردن خوشم نمیاد اگر کارمان اشکال داره بررسی کنیم چرا انهار ا مبنا قرار می دهیم این امر تسزی پیدا می کنه ودر هر زمینه ای چشم وگوش بسته انهارا تقلید می کنیم ضمنا ما هم یک عمو نوروز داریم منتهی مثل اینکه حاجی فیروز پرروتر بوده وجا برای اون نگذاشته سال نو همگی مبارک

ناشناس

درهرصورت من بابا نوئل را ترجیح میدهم چون کارش خیلی دزسته! درضمن بچه ترسان هم نیست !

ناشناس

حاجی فیروز ما گدایی میکتد ولی بابانویل کادو میدهد

ناشناس

خیلی‌ چرت بود، اتفاقا اینجا هم بابا نوئل از ملت پول میگیره تا با بچه‌هاشون عکس بندازه. اینجا هیچکس کنار خیابون کادوی مفت و مجانی به کسی‌ نمیده، شما هم تو تخیلات خودتون نسبت به خارج از ایران غرق باشین.

ناشناس

"حاجي فيروز " همان " داموزي و يا دوموزي " سومريان است كه اين رسم در 2000 الي 4000 سال پيش از ميلاد در بين آنها برگزار مي شده است پارسيان بعد از مهاجرت به ايران آنرا از بوميان ياد گرفتند و گرامي داشتند

ناشناس

حاجی فیروز درست نیست، میر نوروزی درست است. حرکتی بسیار نمادین و درخشان.

ناشناس

سلام
از شما به خاطر این مقاله تشکر می کنم.
ولی افسوس . . . . . .

محمد رضا

اینها افراد سودجویی هستند که به فکر منافع خود هستند وگرنه فن سیاه بازی ریشه ی عمیقی در فرهنگ و هنر ما ایرانیان دارد .

ناشناس

اولا" در فرهنگ ما بابا نوروز وجود دارد که احتمالا" همان بابا نوئل آنها است که نمی دانم چرا هیچکس به آن اشاره نمی کند و ریشه یابی نمی کند و ثانیا" نمی توانم ارتباطی بین اسطوره دو موز و حاجی فیروز بیایم ضمن آنکه کلمه حاجی یک کلمه عربی است و بنابراین نمی توان ریشه حاجی فیروز را آنقدر ها هم باستانی دانست.

مهدی

باریکلا...عالی بود....ولی کو گوش شنوا

ناشناس

به واقع نوشته زیبایی بود ......

ناشناس

از ماست که بر ماست

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.