سرنوشت پاکستان در انتظار ترکیه است
آنچه امروز در مرز ترکیه و سوریه میگذرد، سی سال پیش در مرز پاکستان و افغانستان میگذشت. ابتدا پول و سلاح اعراب نفتی آمد و بعد ایدئولوژی وحشتناک و مخرب آنها. حالا نه از حاکمیت دولت پاکستان بر سرزمین خود چیزی باقی مانده و نه برای آن اعتباری در داخل و خارج.


روزنامه تودی زمان ترکیه در مقالهای به قلم محمد ایوب، استاد برجسته روابط بینالملل در دانشگاه میشیگان به بررسی شباهتهای امروز ترکیه با پاکستان سی سال پیش پرداخته است.
به گزارش «تابناک»، دقیقا سی سال پیش بود که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، در مناطق مرزی پاکستان و افغانستان فعال بود و مجاهدین افغانی را که با نیروهای شوروی در افغانستان میجنگیدند، آموزش میداد و سلاح آنها را تأمین میکرد.این سلاحها که بیشتر آنها ساخت آمریکا بود، با پول پادشاهیهای عرب نفتی خریداری و از راه پاکستان به افغانستان قاچاق میشد. پاکستان تحت حکومت ژنرال ضیاءالحق، مشتاقانه در این سناریو بازی میکرد، چون هم به خاطر این کار از آمریکا و عربستان کمک مالی دریافت میکرد و هم بخشی از سلاحها سهم پاکستان میشد.
در همان زمان، گزارشهایی بود که با رضایت آمریکا و عربستان سعودی، گروهی از شبهنظامیان بسیار تندرو از دورترین نقاط جهان اسلام به سوی مرز پاکستان و افغانستان جذب شدهاند. حالا همان پول عربستان و ایدئولوژی افراطی سلفی جنگطلب تأثیری بسیار منفی بر پاکستان گذاشته است و از جمله باعث افزایش فرقهگرایی مذهبی بین شیعه و سنی و نیز گرایشهای تکفیری شده است که طرفداران این گرایش، هر کسی را که موافق آنها نباشد، کافر میدانند.
طالبان مسلح در بازاری در میرانشاه، مرکز وزیرستان شمالی که در کنترل طالبان است
شباهتهای سوریه و افغانستان
فرایندی که در دهه ۱۹۸۰ در پاکستان آغاز شد، اکنون این کشور را به یک دولت تقریبا از هم پاشیده و پایگاه انواع تروریستها تبدیل کرده است؛ گروههایی که توسط پاکستانیها ایجاد شد تا به افغانستان و بعدا هند حمله کنند، حال سلاح خود را به سوی دولت پاکستان گرفتهاند. مناطق قبایلی اکنون به منشأ تروریسم در افغانستان نیز تبدیل شده است. به همین دلیل است که آمریکا مجبور شده با هواپیماهای بدون سرنشین به این مناطق حمله کند. چنین حملاتی هم حاکمیت پاکستان بر سرزمین خود را از بین برده و هم باعث از بین رفتن اعتبار این دولت در داخل و خارج شده است.آنچه امروز در مرز سوریه و ترکیه میگذرد، به نحو ترسناکی شبیه چیزی است که در مرز پاکستان و افغانستان اتفاق افتاد.
بنا به گزارش نیویورکتایمز، عوامل سیا در انتقال سلاح و از جمله موشکهای ضدتانک به سوریه نقش دارند. پول خرید این سلاح را عربستان و قطر پرداختهاند و ترکیه واسطه انتقال آنها است. عوامل سیا در استخدام جنگجو برای جنگ با حکومت سوریه نیز دخیل هستند.
غیرممکن است، اگر گمان کنید ایدئولوژی عربستان در پی پول آن به مرز ترکیه و سوریه منتقل نمیشود، همان گونه که در دهه ۱۹۸۰ در مرز پاکستان و افغانستان اتفاق افتاد؛ افزون بر این، گزارشهایی هست که افراطیهای سوری و نیز گروههای وابسته به القاعده، روز به روز نقش پررنگتری در جنگ با حکومت سوریه بر عهده میگیرند.
احتمالا مهمترین مسأله این است که حمایت فعالانه ترکیه از شورش علیه دولت سوریه، شکافهای قومی را در درون ترکیه و بین اکثریت سنی طرفدار مخالفین دولت سوریه و اقلیت علوی همدل با حکومت اسد افزایش داده است. هرچند بین علویهای سوریه و ترکیه تفاوتهای اعتقادی فراوانی وجود دارد، این حقیقت در شرایط موجود، کمتر مورد توجه علویهای ترکیه قرار میگیرد. به علاوه درد علویون ترکیه در مقابل اکثریت سنی ترکیه مشابه علویهای سوریه است.
وجود عامل سعودی در مناطق آماده اشتعال جنوب غربی ترکیه که در آن علویها در نزدیکی مرز سوریه متمرکزند، میتواند به آسانی به تنش بر سر سیاستهای ترکیه نسبت به سوریه تبدیل شود و در این صورت وضعیت مشابه پاکستان خواهد شد که در آن شیعیان بسیاری تحت تأثیر ایدئولوژی سعودی کشته شدند. ترکیه که گرفتار مشکل «پکک» است، نمیتواند پیامدهای یک مشکل امنیتی بزرگ دیگر را در جنوب غربی خود تحمل کند.
برای عربستان سعودی بهتر است که درگیریهای سوریه را در قالب دعوای شیعه و سنی قرار دهد تا طرفدارانش علیه محور شیعه و ایرانی در منطقه متحد شوند. خطر در این است که ترکیه هم مانند پاکستان سه دهه پیش، میدان نبردهای نیابتی شود و این بر روابط ایران و ترکیه هم تأثیر منفی خواهد داشت که رابطه خوب بین آنها برای تضمین ثبات در خاورمیانه و به حداقل رساندن دخالتهای خارجی ضروری است.
اردوغان و داود اوغلو انسانهای باهوشی هستند و به طور خاص، دومی تاریخ را میفهمد. آنها پیش از اینکه بسیار دیر شود، باید بدانند که آنچه در دهه ۸۰ در پاکستان رخ داد، ممکن است بر سر آنها هم بیاید، مگر اینکه به سرعت بر دخالت خود در سوریه لگام بزنند و اجازه ندهند خصومت شخصی آنها با اسد اصلیترین عامل تعیینکننده سیاست ترکیه در قبال سوریه شود.
سرانجام آمریکاییها و سعودیها منطقه را ترک میکنند و ترکیه باید اوضاع را جمع کند. اما آنها به احتمال زیاد پشت سر خود آشوب باقی خواهند گذاشت، همانگونه که در افغانستان این کار را کردند و ترکیه خواهد بود که هزینه آن را خواهد پرداخت. نمیشود انتظار داشت ترکیه کاملا از صحنه سوریه خارج شود، ولی این کشور باید از پیامدهای خطرناک ناشی از نقش بازی کردن در بازی پیچیدهای که نه تنها بازیگران منطقهای بلکه قدرتهای جهانی در آن نقش دارند، آگاه باشد.
عربستان سعودی نه برای حمایت از دمکراسی بلکه برای تضعیف ایران در سوریه دخالت میکند. آمریکاییها میخواهند اسرائیل را بر خاورمیانه مسلط سازند و روسها به این آسانی از آخرین پایگاه خود در خارج از شوروی سابق در بندر طرطوس سوریه دست نخواهند شست. هیچ الزامی نیست که این اهداف متفاوت با منافع ملی ترکیه در یک راستا باشند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
بله اما آمریکا ترکیه قوی را دوست نداره همین چند روز پیش یه کارشناس آمریکایی در یورونیوز از بهار کردها در ترکیه حرف میزد
ترکیه با اقتصادی که روی دوبخش عمده خدمات و کشاورزی استوار هست و تعادل فعلی اون هم بسختی بدست آمده که شکننده هم هست . و حالا حالا ها باید کار کنند تا به ثبات پایدار برسند و معضلات قومی و اقتصادی و اجتماعیشون رو حل کنند .
با این شرایط کسانی که ترکیه رو بازیگر سناریو انگلیس و آمریکا و اسرائیل می کنند یا احمق هستند و یا خائن به منافع ملی خودشون .
مطلب بسیار جالبی بود. من با نظر آقا/خانم واقع بین مخالفم. یادم میاد سال 2000 ترکیه ای های سلفی جذب طالبان شده بودند و به پاکستان میرفتند تا با سلاح و پول سعودی در افغانستان بجنگند. .... و حالا سلفی ها از پاکستان و کشورهای عربی به ترکیه میروند تا در سوریه بجنگند. اینها بخشی از واقعیت دنیای ما است که با چشم دیده میشود.
مقاله جالبی بود
فقط یه نقدی به نظرات داشتم. آقایان سیاست مدار، اون از وضع همسایگان شرقی و عراق، تو جنوب با عربا خوب نیستیم. آذربایجان هم خطر داره. این وسط یه همسایه قدرتمند مونده که اونم دعا می کنین مثل افغانستان بشه.
فراموش نکنین همین ترکیه ای که ازش انگد بد میگین یه زمان متحد و دوست خوب ایران تو منطقه بود،زمانی که تو شورای امنیت حتی سوریه ای که الان دارین طرفداریشو میکنین رای ممتنه داد ترکیه و برزیل بودن که بر خلاف میل غرب رای مخالف دادن
دوست ناشناس ،تا اینجائی که من فهمیدم بر خلاف تصور در جامعه آمریکا سانسور نسبت به وقایع جهانی شدید است و ملت آمریکا تقیریبا از بسیاری از وقایع بی اطلاع هستند و همچنین ملت آمریکا در بین ملل باستلاحالح
اوضاع سوریه تنهابه ضررترکیه نیست به ضررایران هم هست مخصوصااگربشارازبین برود
همه باید توجه داشت که تروریسم خوب و تروریسم بد وجود ندارد. کسانی که فکر می کنند القاعده خوب و القاعده بد وجود دارد، دچار خطای محاسباتی شده اند. چه کن همیشه ته چاه است.
اتفاقا به نظر من برخی از این تفاوتهایی که ذکر کردید، به بدتر شدن اوضاع در شرایط کنونی می انجامد، مثلا:
- در ان زمان شوروی دشمن مشترک شیعه و سنی بود و در ابتدا همه با اون مبارزه می کردند، اما در اینجا از همان ابتدا اختلاف بین شیعه و سنی هویداست!
-در ترکیه هم، که میراث دار امپراتوری عثمانی است، هیچ کسی نیست که مبارزات اون رو در طول سده های قبل، با شیعیان و ارامنه (اقلیت ها) انکار کنه. هر چند طی چند دهه قبل صحبت شما درسته و این موضوع به شدت کاهش پیدا کرد، اما در دولت حاضر که به وضوح به دنبال زنده کردن امپراتوری عثمانیه، این اختلافات دوباره زنده شدند. میتونید اظهارات هفته قبل اردوغان درباره عبادتگاههای علویان و همچنین تظاهرات اعتراض آمیز علویان در ماههای قبل رو به سادگی در خبرها پیدا کنید.
---
در نهایت به نظر میرسه تحلیلگر ترکی که این تحلیل رو نوشته، از شما اشراف بیشتری نسبت به مسایل کشورش داشته و منطقی تر به نظر میاد.
به این کلیپهای سر بریدن نگاه نکنید. برای سلامتی شدیدا مضره. جدی میگم.
هر وقت که دنیای غرب با بحران مالی روبرومی شود آتش جنگ در یک نقطه عالم روشن می شود ، تا چند سال آینده وقتی همه کشور های منطقه خاورمیانه نفت خیز که توان تحمل هزینه های جنگ را دارند تمام زیر ساختهای خود را با دست خود با سلاحهای خریداری شده از غرب نابود کردند انوقت افتصاد غرب به جهت بازسازی خرابی های ناشی از جنگ رونق می گیرد وانها کیفش را می کنند وما کشورهای منطقه همجنان عقب مانده می مانیم .
اگر کمی به سیاست های ترکیه توجه کنیم این کشورهمیشه به دنبال منافع اقتصادی خود بوده و هست و سیاست آن کشور در خدمت اقتصادشان هست ... یک روز به طرف کشورهای اسلامی سوق پیدا میکنه و روزبعد به طرف آمریکا و حتی رژیم صهیونیستی ... ما آنقدر که فکر میکنیم تر ک ها احمق نیستند چون درآمد آن کشور صرفا از طریق تجارت و توریسم میباشد.
بسیار تحلیل جالبی بود.اما تعریف منافع ملی ترکیه در راستای منافع غرب باید موشکافی بشه.هر چند بازی ترکیه در سوریه بازی باخت_باخت باشه...امتیازی که ترکیه از غرب میگیره چیه؟و چی شد که ترکیه در سیاست خارجی خود که مشکلات رو با همسایه هاش میخواست به صفر برسونه تغییر کرد و از میانجیگری در خاورمیانه الان به تهدید نظامی در سوریه رسیده!و چرا جمعیت 20 میلیونی کرد را در داخل ترکیه نادیده گرفته ایا نمیترسه در منطقه حمام خون راه بیوفته..استقلال خواهی کردهای سوریه در بحران سوریه به دنبالش مطالبات و در گیری های کردهای ترکیه و ایران رو هم به دنبال داره.....باهوش در مورد سوریه باید سکوت میکرد
مار ! خطرناک تر از این حرفاست
تصورش بکنین بعد چند سال این طالبان بیفته به جون ملت ترکیه اولین چیزی که بهش حساس میشه حجاب هست اونم در ترکیه ای که وضع حجاب اصلا قابل قیاس با پاکستان و افغانستان نیست بعد حذف زنان از صحنه های جامعه بعد مردای ترکیه با قیافه های عحیب و غریب تازه از اون افتضاح تر اینکه ترکیه دنبال اروپایی شدن هم باشه
تازه اروپا بعدش میفهمه که چه اشتباهی کرده و این دومینو ادامه پیدا میکنه
بیشتر مردم ترکیه و منطقه مسلمانانی هستند که مثل من و شما فکر نمیکنند آنها مخالف اسراییل و حتی طرفدار حکومت ایرانند و این چیزیه که دولتهای ترکیه آمریکا عربستان قطر و القاعده زودتر از ما فهمیده اند لذا آنها را متحد کرده تا قبل از این که مطالباتی شروع شود افکار آنها را به مسایل دیگری مثل قومیت و مذهب ماطوف کنند واین همان راز اتحاد نانوشته آنها است.
پیشهاد میکنم از تمام کشورهای درگیر شامل ترکیه عربستان سوریه در تهران دعوت به عمل آید.
به طور جدی مشکل را از طریق گفتگو حل کنید.
آمریکاییها بدون هیچ هزینه ای بدجوری همرو به جون هم انداختن.
بیشتر فکر کنید.سوریه داره از دست میره.بعدش نوبت خودمونه.از الان جلوشو بگیرید.
با بزرگترین رسانه های دنیا مردم رو عین موم تو دست خودشون دارن. همین الانش ما 30 درصد با حمله به ایران مخالفن بقیه یا مهم نیست یا میگن حمله کنید
ببخشید هزار سال پیش کجا این تفکر وجود داشت؟ برچه اساسی می گویی اسلام گرایان تندرو سنی و ضدشیعه از هزار سال پیش در پاکستان حضور داشتند؟تفکر تندرو ضدشیعی که هم اکنون در پاکستان و افغانستان و .. وجود دارد محصول تفکر سلفی های عربستان است که طی صدسال گذشته و با روی کار آمدن خاندان سعودی و ایجاد فرقه وهابیت قدرت و نفوذ پیدا کرده اند .
ببخشید به مقام شامخ ترکیه جسارت شد . ترکیه ای که چندساله به خاطر اینکه برچسب اروپایی رو پیشونیش بزنن حاضر شده هر کاری برای اربابای اروپایی و امریکاییش بکنه نیروهای نظامی ناتو رو تو کشور مستقر کنه حالا هم به جان مسلمانان سوریه بیفته . من ترکیه را با روشنفکرای 100 سال قبل خودمون مقایسه می کنم که فکر می کردند برای پیشرفت باید اروپایی شد باید لباس اروپایی پوشید باید بی دین شد مثل اروپایی ها باید خط و زبان را تغییر داد باید از همه کارهای اروپایی ها تقلید کرد . ما به خودمون آمدیم و فهمیدیم که پیشرفت و ترقی مساوی تقلید از رفتار اروپایی ها نیست و هویت خودمون رو ادامه دادیم ولی ترکیه به همون راهش ادامه میده به نظر من از این نظر اگه مقایسه کنی ترکیه حتی در حد کشور پاکستان که چه عرض کنم افغانستان هم نیست چرا که افغانستان را به زور جنگ و خونریزی گرفتند و دارند فرهنگشان را ترویج می دهند و ملت افغانستان مقابله می کنند ولی ترکیه با التماس و تمنا فرهنگ و خط و دین و مذهب و تاریخ خود را دو دستی تقدیم اروپا و امریکا کرد.
لامصب این مرغ هم داره دوباره ارزون میشه ، از این به بعد باید بگیم " از قیمت پژو چه خبر ؟ "
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.