رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرتعطیلی برخی مدارس خوزستان برای فردا سه‌شنبه
92بازدید
۳۷

آیا بخاری مجهز به ODS مانع «مرگ خاموش» می‌شود؟

چند سالی است با آغاز فصل سرما، شاهد افزایش استفاده از بخاری‌هایی هستیم که «بدون دودکش» خوانده می‌شوند؛ بخاری‌هایی که حضورشان را با این اطمینان پذیرفته‌ایم که مجهز به سیستمی هستند و با کمبود اکسیژن در محیط، خاموش می‌شوند اما نمی‌دانیم این سطح ایمنی برای مقابله با «مرگ خاموش» کافی ا‌ست یا خیر؟!

آیا بخاری مجهز به ODS مانع «مرگ خاموش» می‌شود؟
بررسی نمودار شمار جان باختگان مرگ خاموش در دو سال گذشته، حکایت نگران کننده‌ای است؛ نموداری که در بهمن ماه به اوج رسیده و در ماه پایانی سال ـ که سرما می‌شکند ـ تنه به تنه سردترین ماه پاییز می‌زند تا هر چه نسبت به تکرار آن هشدار داده شود، کم به نظر برسد.

به گزارش «تابناک»، در سال‌های اخیر، مجهز بودن برخی بخاری‌ها به سیستم ODS (هشدار کمبود اکسیژن) تبدیل به موضوعی شده که به عنوان برتری برخی بخاری‌های گازی، به ویژه از نوع بدون دودکش مطرح شده و گاه به گونه‌ای تبلیغ و معرفی می‌شود که برخی گمان می‌کنند این وسیله، ایمنی کامل برای پیشگیری از مرگ خاموش ناشی از گاز منوکسیدکربن فراهم می‌آورد.

اینجاست که روز به روز استفاده از بخاری‌های بدون دودکش رایج‌تر شده و ‌گاه ایمنی کاذبی که در ذهن استفاده کنندگان از این وسایل نقش بسته، به «مرگ خاموش» گره می‌خورد، چراکه بر خلاف باور ایشان، بخاری‌ها مجهز به سامانه ODS به رغم ایمن‌تر بودن، هنوز وسیله گازسوزی هستند که در کنار گرما، منوکسید کربن هم تولید می‌کنند و پتانسیل مرگ آفرینی دارند.

اما راز این حقیقت هنگامی آشکار می‌شود که بدانیم سیستم ODS تنها نسبت به کاهش سطح اکسیژن حساس است و کاری به میزان منوکسید تولید شده در فرایند سوختن گاز ندارد؛ یعنی اگر سطح اکسیژن که در حالت معمول نزدیک ۲۱ درصد است، به کمتر از ۱۸ درصد برسد، ODS عمل کرده و با قطع جریان گاز ورودی، بخاری خاموش می‌شود؛ حال آنکه در پدیده گاز گرفتگی با گازی سمی روبه‌رو هستیم که در حجم بسیار بسیار پایین مرگ آور است.

ماجرا زمانی ملموس‌تر خواهد شد که بدانیم در شرایطی که برای نشان دادن سطح اکسیژن از «درصد» استفاده می‌کنیم، «درصد» برای نشان دادن میزان خطر آفرینی منوکسید کربن بسیار بسیار بزرگ بوده و برای نشان دادن سطح گاز منواکسید کربن (همان قاتل نامرئی) از ppm [یعنی یک در میلیون] بهره گرفته می‌شود؛ با این تناسب ریاضی که یک درصد برابر با ده هزار ppm خواهد بود.

به عبارتی بهتر، بهره‌گیری از این وسیله کارآمد، تنها هنگامی سودمند خواهد بود که به عنوان یک سیستم مکمل ایمنی بدان نگریسته شود که در این صورت کارآیی آن به هیچ وجه قابل چشم پوشی نیست؛ اما اینکه تصور کنیم این سامانه همچون فرشته نجات ظاهر شده و مانع از بروز گازگرفتگی و به دنبال آن، جان باختن ناشی از مسمومیت گاز منوکسید کربن خواهد شد، خطایی است نابخشودنی، چراکه شواهد و قرائن نشان داده در مواردی گازگرفتگی در جایی اتفاق افتاده که بخاری مجهز به این سیستم وجود داشته و ODS در زمان تعریف شده عمل کرده است، ولی در این فاصله یک یا چند نفر قربانی گاز CO شده‌اند. اینجاست که باید پرسید آیا سیستم ODS اشکال داشته و مقصر است یا خیر؟



دکتر جواد نوفرستی، رئیس کارگروه پیشگیری از مرگ‌های خاموش ناشی از گاز CO در شورای سیاستگذاری جامعه ایمن در این باره می‌گوید: پاسخ به چنین پرسشی، مستلزم یک محاسبه ساده ریاضی است. به این صورت که اگر سطح اکسیژن خانه (مغازه یا...) تنها ۱ درصد کاهش یافته و از ۲۱% به ۲۰% رسیده و مثلا به دلیل عدم استفاده درست و ایمن از وسایل گرمایشی، غیر استاندارد بودن دودکش یا جدا شدن آن از وسیله گازسوز یا دیوار، عدم کارکرد صحیح دودکش و... قاتل نامرئی جای این یک درصد اکسیژن را بگیرد، با ده هزار ppm منوکسید کربن روبه‌رو خواهیم بود که می‌تواند در چند دقیقه، ساکنان اتاقی را قربانی کند؛ با این یادآوری که بدیهی است کاهش یک درصدی اکسیژن محیط منجر به عمل کردن سیستم ODS نشده است.

وی می‌افزاید: به زبان ساده، از آنجایی که سیستم ODS نسبت به انتشار گاز منواکسید کربن حساس نیست، نمی‌توان وجود آن در یک وسیله گازسوز را مترادف با دور کردن خطر قاتل نامرئی دانست. برای همین، از یکی دو سال گذشته، بنا بر استانداردهای جدید، به‌کارگیری سیستمی با نام سنسور کلاهک تعدیل در همه بخاری‌ها و آبگرمکن‌ها الزامی شده است تا اگر دودکش خوب کار نکرد یا دود یا محصولات احتراق به داخل محصول پس زد، دمای کلاهک تعدیل بالا رفته و سنسور، فرمان قطع جریان گاز و خاموش کردن وسیله گازسوز را بدهد.

این استاد دانشگاه می‌افزاید: البته جای تأسف است که به علت اشکال اساسی دودکش‌های ساختمان‌ها، برخی از مردم یا سرویس کاران غیر مجاز، این سنسور را قطع می‌کنند. این در حالی است که خاموش شدن وسیله گازسوز توسط این سیستم یا سنسور حرارتی، هشداری برای آنهاست که دودکش وسیله گازسوز (رابط‌های درون ساختمان یا داخل دیوار یا بخش بیرونی ساختمان و یا کلاهک بالای پشت بام) اشکال دارد، مکش مناسب ندارد یا مکش آن مختل شده و در کل، جان ساکنین آن محل در خطر مرگ است.

نوفرستی در ادامه با اشاره به راهکارهای مقابله با خطر گازگرفتی می‌گوید: باید در نظر داشته باشیم که حتی اگر وسیله گازسوز علاوه بر سیستم ODS، به سیستم سنسور دود یا کلاهک تعدیل نیز مجهز باشد، باز نباید خیالمان از بابت گازگرفتگی راحت باشد، چون اگر دود یا محصولات احتراق از محل اتصالات دودکش درون ساختمان به محیط خانه انتشار یابد، این سنسور‌ها نجات بخش نخواهند بود؛ بنابراین، توصیه تکمیلی این است که از سیستم‌های هشدار دهنده و حتی قطع کننده جریان گاز (CO Detector) از نوع استاندارد استفاده کنیم تا ضریب ایمنی افزایش یابد؛ هر چند هنوز استاندارد بودن این ابزار‌ها به دلیل نبود بستر آزمون محقق نشده است.

وی در پایان با تأکید بر رعایت اصول ایمنی در استفاده از وسایل گازسوز، می‌گوید: افزون بر هشدار دهنده‌های گوناگون، باید گفت که بر پایه مباحث ۱۷ و ۱۴ مقررات ملی ساختمان، بهتر آن است که ـ به ویژه در واحدهای مسکونی کوچک (با مساحت کمتر از ۶۰ متر مربع) و حتی ساختمان‌های عمومی بالای ده واحد ـ از سیستم‌های گرمایشی دارای دودکش دوجداره و با محفظه احتراق بسته (یا روم سیلد که تخلیه دود و مکش هوا در آن‌ها از طریق یک دودکش دوجداره صورت گرفته و غالبا به یک فن جهت تسریع در این امر مجهز هستند) استفاده کنیم تا هوای خانه توسط وسیله گازسوز مصرف نشود، ولی توصیه اکید این است که همچنان همه جوانب ایمنی در استفاده از وسایل گاز سوز بررسی شود.
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۳۷
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
مانی

سلام‌-ببخشید بخاری دودکش دام ک هرازگاهی بدون دلیل ک من نمیدونم جریانش چی هست خاموش میشه -وقتی خابیم خاموش بشه خطر ی داره ؟

علی

سلام
خدا بگم چه کارش کنه ،اونی که بجای آوردن برق با قیمت ارزان به منازل ،لوله کشی گاز را پیشنهاد داد .
با برق هوای خانه ها تمیز ،آشپزی آسان ،مرگ بر اثر گاز هم وجود نداشت.
سرمایه گذاری روی لوله کشی گاز منازل باید در صنعت برق انجام می شد و برق ارزان می شد.

امید

بخاری ما سیستم oDsداره چند تا از فامیلها هم از این مدل این بخاری بعد یه سا عت خود به خود خاموش میشه یا شعله را کم کنی خاموش میشه راه حلی هست یا باید سیستم پیلوت را عوض کرد لطفا راهنمایی کنید

ص.ج.

باسلام خدمت دوستان عزیز. من دو سال است که از بخاری های بدون دودکش استفاده میکنم حتی در اتاق خواب و هیچ مشکلی هم نداشتم البته مسیر ورود هوا به اتاق کاملا مسدود نیست و هوا جریان دارد. نکته قابل توجه اینجاست که بخاری های بدون دودکش بازهم از بخاری های دودکش دار داخلی امنیتشان بیشتر است به دلیل اینکه ساخت کشوری است که در دنیا از هیچ محصولی که ساخته نمیشود ایراد گرفت و برای جان انسانها ارزش قایل است و اعتبار خود را برای کسب در آمد از بین نمیبرد. قدر مسلم هر انسان عاقلی با کمی اندیشیدن به نتیجه مرسد چرا که در عمل بخاری های بدون دودکش کیفیت خود را به اثبات رسانده در همه ی محیط ها و خانه ها. بخاری های دود کش دار تولید داخلی سنسور کمبود اکسیژن ندارد و فقط سنسوری روی قسمت خروجی دود کش نصب است که حرارتی است یعنی وقتی دودکش مسدود باشد حرارت و گاز منو اکسید به پشت بام انتقال پیدا نمیکند و خروجی بیشتر از حد داغ میشود که این داغ شدن باعث میشود سنسور عمل کند و بخاری خاموش شود که خرابی این سنسورها بسیار دیده شده به دلیل حرارتی بودن. ولی بخاری های بدون دود کش سنسور کمبود اکسیژن دارند که خیلی بهتر و دقیق تر از سنسورهای حرارتی عمل مستند. به امید صداقت نه سیاست برای کسب در آمد

ناشناس

قابل توجه همه دوستانی که نظر دادن .
خدمت شما عرض کنم ، گاز مونواکسید کربن که از وسایل گرمایشی متصاعد میشه صرفا منجر به مرگ نمیشه بلکه مینونه با توجه به میزانی که تولید میشه عملکرد اندامهای حیاتی بدن رو مختل کنه و درصدی از بافتهای مغز رو به مرور از بین ببره و در دراز مدت اثر نامطلوب خودش رو بزاره و این اثرات نامطلوب برای ردههای سنی مختلف ، متفاوت است مثلا برای خردسالان و پیران خطرناکتر هست .... پس بهتره که در مکانهای مسکونی از این وسایل استفاده نشود

ناشناس

من خودم تو ی شرکت معتبر تولید این نوع بخاری ها کار میکنم و اطلاعات کاملی دارم.جواب سوال با قاطعیت خیر

علی

سلام
بهترین کار باز گذاشتن لبه پنجره ها و درز درها به اندازه ای است که هوای سوخته شده از طریق دود کش تخلیه و هوای سرد بیرون جایگزین بشه.

کاظم

با سلام, با توجه به نقاط ضعف و اشکالاتی که هر دو نوع بخاری دارد, به نظر من بایستی بخاری طوری طراحی شود که ورودی هوا به بخاری و دودکش از اطاق ایزوله شود, و حرارت از طریق هدایتی به اطاق منتقل شود,
یعنی اکسیژن از بیرون بگیرد و گاز حاصل از سوخت هم به بیرو هدایت شود. در این صورت هیچ خطری نخواهد داشت.

مرتضی نظری

خیلی جالب بود.فقط نمی دانم چرا درکشورهای خارجی این اتفاق نمی افتد

اسماعیل

با سلام خدمت همه دوستان. ما در اطاق کودک 4 ساله مان، از بخاری استفاده می کنیم که مجهز به سیستم ODS می باشد. امشب که خواستم بخاری را روشن کنم چند بار خاموش شد که با جستجو در اینترنت متوجه شدم که سیستم ODS بخاری فعال شده و بعد از بررسی فهمیدم که لوله دودکش سرد است که علت ان مسدود بودن مسیر دودکش می باشد.در نهایت خداوند را سپاس گذارم که همین سیستم ODS فرزندم را از مرگ حتمی نجات داد.

ابوالفضل

سلام
بهترین سیستم استفاده از دودکش دوجداره است و یا سیستم دولوله ای و این را بگویم کسانی که گاز گرفتگی داشته اند، الان نیستند که بگویند ......... دقت فراوان داشته باشید

انیس

خیلی عالی بودش ممنون ازتون

mikrob
در پاسخ به بيننده

دوست عزیز بهترین راه حل این است که تمام منافظ هوا را نبندیم و با داشتن هر نوع بخاری حتا استاندارد و دارای یورو 2013 باز هم اجازه دهیم هوا جریان داشته باشد
من خودم با اینکه از بهترین نوع بخاری با بهترین نوع دودکش که همان کلاهک H است

ناشناس

منو از شورای سیاستگزاری جامعه ایمن مطلع کنید.


ایمل یا تلفن


با تشکر

علی

آقایون من از این بخاری استفاده کردم به هیچ عنوان نمیشه تو اتاق خواب ازش استفاده کرد

ناشناس

برای بررسی میزان تلفات باید به آمارها توجه داشت و باید دید که چند درصد مرگ ومیر ها گربوط به این نوع بخاری ها بوده است فکر می کنه هنوز مرگی به دلیل این بخاری ها اتفاق نیفتاده است چون بازده گرمایی این بخاری بالا است و دود کش ندارد استفاده کنندگان معمولا تمام منافذ را نمی بندند و با باز بودن لای در یا پنجره نیز گرمای کافی بدست می آید

behrooz
در پاسخ به ناشناس

آقای محترم شاید گربه یا باد یا یک نفر از بی حواسی پنجره نورگیرت رو بست...!!!! ریسک نکن، اتفاق یک بار هم که اتفاق بیفتد کار تمام است.

ناشناس

اوناییم که ناراضیند الان بین ما نیستن !خوب دیگه احساساتی نشو جاشون سبد گل میذاریم.

نوفرستي
در پاسخ به ع ق قم مقدسه

دقت داشته باشيد كه استاندارد تعيين كرده و توليدكنندگان هم روي محصول شفاف كرده اند كه اين بخاري استاندارد كه در دنيا هم رايج است، داراي راندمان بسيار ابلا، مخصوص جاهايي است كه جريان مستمر هوا وجود دارد مانند فروشگاه و مغازه
مشكل اينجاست كه ما تصور كنيم اين دستگاه بواسطه داشتن ODS ما را از مرگ خاموش نجات مي دهد و با اين تصور غلط، اين بخاري استاندارد را در اتاق خواب يا فضاي بسته استفاده كنيم. اين اشتباه در استفاده است نه مزخرف بودن آن. با تشكر، نوفرستي

مجتبی
در پاسخ به منصور

چشم... حتما... نوشابه چه رنگی میل دارید؟

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.