رفتن به محتوای اصلی 
آخرین خبرفال روزانه ماه تولد - شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
4بازدید
۱۲۴

کوشکی در گفت‌و‌گو با «تابناک»؛

مشکلات اقتصادی به انقلاب، احمدی نژاد و روحانی ربطی ندارد

در جامعه ما فرهنگ کار، فرهنگ غالبی نیست. فرهنگ سودجویی، راحت‌طلبی یک فرهنگ غالب است. در جامعه ما مصرف در حکم یک ارزش مطرح است. میزان مصرف جایگاه افراد را مشخص می‌کند. کیفیت در فرهنگ اجتماعی ما روز به روز در حال‌ ضعیف شدن است.

مشکلات اقتصادی به انقلاب، احمدی نژاد و روحانی ربطی ندارد
مشکلات اقتصادی به انقلاب، احمدی نژاد و روحانی ربطی ندارد
‌مقام معظم رهبری امسال را سال اقتصاد و فرهنگ، عزم ملی و مدیریت جهادی نامگذاری کرده‌اند. با نگاهی به نام‌های سال‌ها ـ دست‌کم هشت، نه سال اخیر ـ متوجه عمق حساسیت رهبر معظم انقلاب به مسائل اقتصادی می‌شویم؛ حساسیتی که در سال‌های اخیر، رنگ هشدار به خود گرفته و‌ همه ملت به نوعی آن را با همه وجود درک می‌کنند.

برای همه اهالی فن و کار‌شناسان اقتصادی،‌ ظرفیت‌های بالقوه اقتصاد ایران «اظهر من الشمس» است. تک تک مردم کوچه و بازار نیز به نوعی به این موضع نمایان اذعان دارند. اما باید اعتراف کرد این ظرفیت‌های بالقوه، هرگز نتوانسته ‌آن گونه که شایسته این کشور است، ‌بالفعل شده و دغدغه‌های اقتصادی را رفع کنند.

اقتصادی که با بالا و پایین شدن دلار زیر و رو، با افزایش و کاهش نرخ طلا کن فیکون شود و با افزایش قیمت حامل‌های انرژی بی‌ثبات شود، تورم و بیکاری روزافزون آن جلو‌ هرگونه برنامه‌ریزی مالی و تجاری را بگیرد، دلالی و واسطه‌گری پر رونق و تولید و کشاورزی پر دردسر باشد، به بهانه کاهش قیمت دچار رکود و رشد منفی شود، هزینه‌های بالای تولید امکان رقابت با محصولات خارجی را بگیرد، کیفیت تولیدات داخلی در حد استانداردهای جهانی نباشد، ‌‌نقطه ضعف بزرگی دارد و در آینده نه چندان دور برای ما ‌به چشم اسفندیار تبدیل خواهد شد.

از سوی دیگر، بی‌گمان استفاده از تعبیر فرهنگ در کنار اقتصاد، نشانه وجود مشکلات بزرگ و عدیده‌ای در این حوزه است. در واقع علت بسیاری از مشکلات اقتصادی کشور ما ریشه در فرهنگ دارد.

در همین زمینه، «تابناک» در گفت‌و‌گو با محمدصادق کوشکی، استاد دانشگاه تهران و کار‌شناس مسائل فرهنگی، علل فرهنگی مشکلات اقتصادی ایران را ‌بررسی کرده است.

* آقای دکتر به نظر شما چه مشکلات فرهنگی در اقتصاد کشورمان وجود دارد؟


شاید بتوانیم بخش اعظم مشکلات کلی اقتصاد را با توجه به زیر‌ساخت‌های فرهنگی توضیح دهیم. مثلا اینکه در جامعه ما فرهنگ کار، فرهنگ غالبی نیست. فرهنگ سودجویی، راحت طلبی یک فرهنگ غالب است. در جامعه ما مصرف ‌یک ارزش ‌است، به گونه‌ای که میزان مصرف جایگاه افراد را مشخص می‌کند. کیفیت در فرهنگ اجتماعی ما روز به روز در حال ضعیف شدن ‌است؛ این‌ها همه زیرساخت‌های فرهنگی است.

* چرا پس از انقلاب با اینکه بسیاری از مشکلات را حل کرده‌ایم، ‌هنوز نتوانستیم مشکل اقتصاد را حل کنیم؟


این بیماری اقتصادی ما ‌پیشینه‌ای ‌چهار قرنی دارد؛ یعنی پس از دوران صفویه هر‌ قدر به امروز نزدیک می‌شویم، زیر‌ساخت‌های فرهنگی که اقتصاد ما روی آن‌ها بنا شده و می‌شود، دچار فساد و نابودی در روند‌ فرهنگ شده‌اند که نتایجش در حوزه اقتصاد، خود را نشان می‌دهد.

* تا چه میزان این بیماری فرهنگی را ناشی از دعوای جبهه‌ها و دعوا‌های حزبی با همدیگر را می‌دانید؟


دلایل بسیار عمیق‌تر از اینهاست. این مسائل ربطی به این جناح و آن جناح ندارد. آنهایی که ‌اوایل انقلاب دیدگاه عدالت‌گرا ‌داشتند، به شدت به دنبال تقسیم ثروت‌ و نیز دولتی کردن اقتصاد بودند؛ الان کجا هستند و چه می‌کنند؟ جز این است که هم‌اکنون همه آن‌ها به طرفداران سرمایه‌داری تبدیل شدند! جالب اینکه بیشترین حوزه و گرایش این افراد در جناح ‌چپ بود؛ حال آنکه این مسأله ربطی به چپ و راست ندارد. در واقع این نوع نوعی سطحی نگری است که بگویم مشکلات اقتصادی به این جناح و آن جناح ربط دارد.

‌هر گروه و جناحی برای خود، ‌اندیشه‌ای اقتصادی دارد و در صورتی که قدرت را به دست بگیرد، به سمت سیاست‌های خود پیش می‌رود و این باعث چند تکه‌ای شدن جامعه می‌شود.

هنگامی که فرهنگ کار ‌در جامعه وجود ندارد و افراد دوست دارند یک شبه پولدار شوند و با مصرف بیشتر خود را به رخ بقیه بکشند، ربطی به جناح‌ها ندارد. این موضوعات به چهار قرن پیش بر‌می‌گردد. این جناح و آن جناح ندارد. این مشکلات در دولت پهلوی، قاجار و در عصر زندیه نیز وجود داشت.

* عده‌ای مشکلات اقتصادی را در انقلاب اسلامی می‌دانند؛ نظر شما چیست؟


فرض کنید ما انقلاب نمی‌کردیم، باز هم این مشکل بود. شما ببینید محمد رضا پهلوی در اوج دوران پهلوی در سال ۵۵ با روزنامه اطلاعات مصاحبه می‌کند و دقیقا گلایه‌هایی از اقتصاد کشور دارد که هم‌اکنون شما یا من یا هر کس دیگری انجام می‌دهد. من اصرار دارم که بگویم مشکلات اقتصادی هیج ربطی به انقلاب ندارد. بیماری اقتصاد ایران چهارصد سال طول کشیده است. بعضی‌ها طوری صحبت می‌کنند که در دوران پهلوی وضع اقتصادی ما خوب بوده است. در حالی که شاه در آن مصاحبه از بیماری هلندی و تورم و موارد دیگر در آن مصاحبه گلایه می‌کند.

* چرا در این ۳۵ سال پس از انقلاب، کاری برای از بین بردن این فرهنگ نشده است؟


فقط ۳۵ سال! اگر ۳۵۰۰ ساله دیگر هم بگذرد تا اینکه بیماری را نشناسیم درمان نخواهد شد. با گذشت زمان بیماری‌های فرهنگی علاج نمی‌شود. برای شناسایی و معالجه بیماری اجتماعی، نخست باید بیماری را دقیق بشناسیم و راه علاجش را علمی و کار‌شناسی پیدا کنیم؛ یعنی گذشت زمان مسأله فرهنگی را حل نمی‌کند.

* چرا همین مشکل را ریشه‌ای حل نمی‌کنند؟

مثلا دولت کنونی گمان ‌می‌کند که اگر با کدخدا ببندد، مشکلات اقتصادی حل می‌شود. خوب مگر ما زمان پهلوی با کدخدا نبسته بودیم. اگر بسته بودیم، ‌چرا آن زمان بیماری هلندی و تورم به اوجش می‌رسد؟ بنا به گفته محمد رضا پهلوی قاچاق در کشور بی‌داد می‌کند و کالاهایی که قیمت دولتی دارند با ده برابر قیمت به فروش می‌رسند. این‌ها عین سخنان محمدرضا در سال ۵۵ است. در آن زمان ما که با کد‌خدا خوب بودیم.

آقای احمدی‌نژاد فکر می‌کرد با گذاشتن پول در جیب مردم مشکل حل می‌شود. هر کسی به یک شکلی فکر می‌کرد. هیچ کدام از این بزرگواران نخواستند مشکلات را ‌‌کاملا علمی حل کنند.

به هر حال باید پذیرفت در اقتصاد ما به غیر از مشکلات فرهنگی مشکلات صرفا اقتصادی وجود دارد. مثلا در اقتصاد ما شفافیت وجود ندارد.

نبود شفافیت و وجود فساد به روحیه پول دوستی ایرانیان بر‌می‌گردد. افراد دوست دارند سریع پولدار شوند. چون پول را حلال مشکلات می‌دانند؛ بنابراین، می‌کوشند به هر شیوه‌ای و مکانیسمی پولدار شوند. این فساد می‌شود.

چرا در جامعه ما همه دوست دارند پولدار شوند؟ چون می‌خواهند با پولشان برای خودشان موقعیت اجتماعی و سیاسی فراهم بکنند و فخر بفروشند و توجهات را به سمت خود بکشند و لذت ببرند. حالا اگر مبنای تفاخر و لذت عوض شود. یعنی اگر ماشین میلیاردی سوار شد ‌و یا کت و شلوار چند میلیونی پوشید، همه مسخره‌اش کنند، توجه نکنند. بلکه توجه کنند چه کسی ثروت ایجاد می‌کند. چه کسی تولید می‌کند. چه کسی شغلی که زاینده و مولد است ایجاد می‌کند. آن وقت مردم به او قبطه بخورند و ‌به سراغ او بروند. مردم برای امضا گرفتن از او سر و دست بشکنند. کسی رغبت به فساد اقتصادی نمی‌کند، بلکه به جای اینکه مسابقه سر پول جمع کردن باشد، به تولید ثروت می‌پردازد.

* چه راهکارهایی برای حل ریشه‌ای وجود دارد؟

اگر‌ فرض کنیم که چند ‌اصل در جامعه ما احیا شود، مشکلات حل می‌شود؛ یعنی مردم باور کنند که کار محور زندگی است نه پول. کار حلال مشکل است، نه پول. اینکه باید شب‌ها به امید کار مفید‌تر خوابید و نه به امید پولدار شدن. به مردم به جای میلیون‌ها تومان جایزه‌های مالی دادن، امکان کار، جایزه بدهیم. امکان کار نه اینکه شغل دولتی و یا کارخانه دولتی ایجاد شود. نه کار کردن ارزش شود.

آدم‌ها به خاطر کار مفید و تولید با کیفیتی که می‌کنند به هم فخر بفروشند و نه ‌سوار شدن در ماشین‌های میلیاردی‌. اگر این‌ها به تدریج در جامعه رواج پیدا کند، موفق خواهیم شد.

متن کامل گفت‌‌و‌گو را اینجا بخوانید

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۱۲۴
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
کارمندیان

سال 66 در شرکت ... 300 میلیون دلار اختلاس شد که چند
مهندس سرشناس که در کمیسیون معاملات به عناوین مختلف
از کمپانیهای بین المللی رشوه می گرفتند منفصل خدمت و برای
تغییر آب و هوا به اوین فرستادند! بعد از چند سال یکی از آنان
میگفت به هر کس اعتقاد داری من هیچکاره بودم و فقط برای
گرفتن 60 هزار تومان ناقابل آبرو و سابقه 27 ساله ام رفت .
اما مقصر واقعی را هیچوقت نگرفتند!

ناشناس

تابی جون اگه اینونزاری واقعا گزینشی عمل میکنی.
اگریکطرف این قضیه بقول دکترمردم باشند.طرف دیگرقضیه مدیران رده بالاهستندکه بیشترین سهم رادربه وجودآمدن این وضع دارند
1- مادر34کشورکمیته امدادداریم وبه این امرافتخارمیکنیم(به نقل ازمسئول کمیته امداددریکی ازروزنامه ها درپاییز1388) آیاازجیب خودتان میدهیدیا ازبیت المال؟آیا خودمان اضافی داریم که بقیه اش رابه آنهابدهیم؟یاخودمان درفلاکت که مقام دوم رادرجهان داریم هستیم وبرای ژست سیاسی داریم بیت المال راآتیش میزنیم؟
2- این همه هزینه که برای خارج ازکشورمیکنید البته بعضیها خودشان خوب میدانندچی میگم آیا نابودکردن ثروت کشوربه بهای فقرمردم نیست؟که صدالبته نسبت به هزینه ایکه میکنیم دستاوردچندانی هم نداریم
3- اگرعده ای دردشمن تراشی درجهان ازیکدیگرسبقت نگیرندتاهزینه آن رامردم وازبیت المال بپردازند.آیاوضع ما بهترازاین نبود؟
4- اینهمه دشمن تراشی درجهان چه نتیجه ی مثبتی برای ماداشت ؟به جز ایجادرانت خواری ونابودی اقتصادکشوروبیکاری وتورم وخوراک تبلیغاتی رسانه های بیگانه علیه ما؟
5- وقتی در5سال پیش مسئول برنامه وبودجه درروزنامه علنن میگه 34درصدبودجه معلوم نیست کجا میره وکسی پاسخگونیست شما چه انتظاری ازمردم دارید؟
6-وقتی به ده ها بنیادخیریه که نه شناسنامه دارند نه معلوم است درکجا وکدام کشورقراردارندومعلوم هم نیست چیکارمیکنند.ردیف بودجه اختصاص میدیم وکسی هم صداش درنمیادوعلنی نمیکنند .آیابا این کاربه ارکان اقتصادی کشورضربه نمیزنیم؟
تابی جون دست رودلم نزارکه حرف زیاده گوش شنوا کم

نادر آذربایجانی

با این همه هی نگید یکی از بافرهنگ ترین کشور های جهان هستیم
هی نگید هوش متوسط ما از بقییه ممالک بالاتر است
این فرهنگ ما است
این تولید ماست
در رمضان در ترکیه بودم مرد فقیر ترکیه چون روزه نبود حاضر نشد به مهمانی افطار رایگان بیاید
ولی یک از هموطنان میلیارد ما به شجاعت تما م به دروغ گفت من روزه ام و افطار خورد
با توجیه و دروغ نه تنها افطار ماه مبارک که کل درآمد نفت ایران را هم میشود خورد

ناشناس

و در اخر نظر هایی که فقط خودمان گفتیم و خودمان هم شنیدیم.

علی

آیا آقای کوشکی کارشناس اقتصاداست؟

ناشناس

افرین تابناک خیلی عالی بود ... به نظر من از همین نظرات که داده شده نسخه دوم و سوم گزارش رو ادامه بده انشاله شاهد این باشیم که همین نقطه نظرات در بخش پژوهش محور مجلس طرح و پیگیری بشه ..
افرین بر تو تابناک

مخبی

شاید به نوعی درست است اما ماکشور را به اینها سپردیم ، توی این مملکت نظارت نیست ، برای من سوال بود بعضی از وزراء ومسئولین که از انها سوال می شود که درامد ماهیانه شما چقدر است می گویند حقوقی است که از دانشگاه می گیرم هیت علمی دانشگاه هستم کسی نپرسید که این ثروت مملکت کجا صرف می شود مگر یک شهردار در شیراز سال گذشته شصد میلیون پاداش نگرفته بود چرا به مردم دروغ می گویید ومردم را دور میزنید چرا یک نفر نمی پرسد کشاورز بیچاره که یکسال زحمت وبا جان کندن به اقتصاد مملکت کمک می کند وکوجه فرنگی را به دلیل نیاز باید کیلویی 200 تومان به دلال بفروشد که مخارج خود را وکارگران خود را در بیاورد حمایت نمی کنند . این هم تولید !!! اگر کشاورز بیجاره محصولات خود را که اینها هر چی را به نرخ دلار به خورد مردم می دهند حساب کنند وا مصیبتا گندم را از کشاورز کیلویی هزارو پنجاه تومان می خرند انوقت از اجنبی کیلوی نزدیک دو هزار تومان وارد می کنند !؟ چی گوید برادر من تا توکار بعضی کلک نباشد نباشد این اقایون ثروتشان به هشصد میلیارد وهزار میلیارد نمی رسید تقوی نیست ، بعضی از مردم متظا هر ، متقلب ، متشرع نما و عوام فریبند . خدا عاقبت مارا ختم به خیر کنه .

ناشناس

اتفاقا مشکلات اقتصادی دقیقا به احمدی نژاد ربط داشت

بی نام

لطفا درراستای گردش ازاداطلاعات نظربنده روهم منعکس کنین.اقای دکترهمه ی مردم جهان ارزوی یک شبه پولدارشدن را دارن ومخصوص سرزمینمانیست..همه ارزوی دکترشدن اسان و بی زحمت رو دارن ومخصوص ایرانی نیست...اما جاهای خوب دنیا قانونی هست که انعطاف سرش نمیشه و وزیر ورییس و...رعیت وکارگرنمیشناسه...ازنگاهش دزدی واختلاس جرمه وقهرمان دورزدن تحریمش هم دزد باشه رودروایستی نداره...ضمنا جاهای خوب دنیا دکترسهمیه ای نداره وبرای دکترشدن زحمت درس خواندن از ادماش طلب میکنه...و دکتراش هم چون دکترن نظریه میدن نه فلسفه بافی خاله ز نکی...

ناشناس
در پاسخ به بی نام

احسنت

ناشناس

باورکردنی نیست اما واقعیت دارد که زمانی با حقوق هزار تومان در ماه می شد در همین مملکت زندگی کرد خانه ساخت تغذیه مناسب داشت مسافرت رفت ماشین خرید از سلامت خود و خانواده مراقبت کرد هزینه تحصیلات بچه ها را تامین کرد ...اصلا با هزار تومان حقوق می شد امیدوار بود به زندگی و خوشحال بود.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

بفرمایید بگید آقای خاوری کارمند کجا بودند؟

مهدی

آقای کوشکی دوران انقلاب و جنگ رو یادشون رفته مردم چکاری باید میکردند که نکردند ظاهرا قفله ایشان از مردم جداست و به دور و بر خودشون نگاه میکنند

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

هر چی نه.
خیلی از مشکلات

سمندر

من يك ماشين تويوتا مدل 73 دارم كرولا هست مي فروشمش اگر كشي مشتري است لطفا با من تماس بگيره متشكرم
فقط تراختور

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

افرين

کریمی

انکار تاثیر محوری حاکمیت در اصلاح فرهنگ ملی و توفیق در توسعه فرهنگی و اقتصادی جامعه خلاف واقعیات مسلم علمی است. به نقش مهاتیر در رنسانس مالزی بنگرید. یکبار هم ماندلا و موگابه را مقایسه کنید.

دخو
در پاسخ به ناشناس

برادر جان تا زمانی که دعوا٬ فساد٬ دروغ٬ بی اخلاقی٬ دورویی و و و هست تورم هست. تورم زاییده بدخلاقی مردم هست. من ۲۵ سال هست که در استرالیا زندگی میکنم هیچ سالی تورم بالاتر از ۲ تا %۳ (که یک نرخ عادی هست) نبوده چون یا بد اخلاقی نیست و یا با هرگونه بد اخلاقی بشدت مبارزه میشه٬ نمونه اش اینکه فرماندار نیو ساوت ولز (سیدنی) بخاطر گذارش نکردن دریافت یک بطری شراب مجبور به استعفا شد وگرنه به اتهام دریافت رشوه دادگاهی میشد.

ايراني

با اصل مطلب كه مشكل فرهنگي است موافقم واما در مورد حل موضوع ، مرقوم فرموديد كه مردم مي خواهند از هرراهي پولدار شوند . اينكه بخواهند پولدار شوند خصلت خوبي است ، اما راه صحيح را حاكميت با عمل وقوانين اش بايد ارائه دهد واينجا است كه در هردو بخش كشور به شدت بد عمل كرده . كدام فعال اقتصادي (حتي باربر و كارگر روزمزد ) مي تواند بدون تخلف از قوانين موجود ، درآمدي كسب نمايد ؟ . قوانين بيمه وماليات وكار وگمرك وبانك وشهرداري وثبت اسناد و رسيدگي قضائي و... چه مقدار با فرهنگ ونياز جامعه تطايق دارد ؟ آيا يكي از عوامل مهم عقب ماندگي اقتصادي كشورمان همين قوانين نيست ؟ . عمل دولت در ساختار اداري اش متبلور است ، كدام مراجعه كننده به ادارات به شدت متورم وزايد و موازي كار ، با تحقير وتكذيب مواجه نيست ؟ در كدام اداره با فساد ، آنهم بعضا به حدي شايع كه علنا از مراجعه كننده طلب رشوه مي كنند وكاركنان صادق نه تنها نمي توانند كاري كنند ، بلكه براي ادامه شغلشان بايد سكوت كنند . بنابراين اينكه توقع داشته باشيم دولت ومجلس وقوه قضائيه معلول سيستم فاسد بتواند راه كاري ، ولو جزئي در اصلاح امور ارائه دهند ، خيال باطلي مي باشد . بايد گروهي فرهيخته وخارج از مسئوليت اداري وبا بودجه اي مستقل ، نسبت يه طراحي سيستم اداري وقوانين وبرنامه نحوه وزمان بندي تحول وضع موجود به وضع مطلوب ، را ارائه دهند .

اشنا

ما در گذشته قبل از انقلاب همه چی داشتیم بعد از دگرگونی همه چیز ما نیز دگرگون شد انچه که در ان زمانارزش بو مانند راستگویی صداقت کار نان حلال خوردن چشم باک ولی با انقلاب همه چیز از بین رفت چون تمام مسولین ما دورغگو رانت خوار مفت خور بودنند اتا کنون شما کی دیده یا شنیده اید یک اخوند کار کند کسی که با خمس ومفت خوری ارتزاق کند این فرهنگ را رواج می دهد فرهنگ رانت خوری دزدی بیکاری در اسلام می باشد وبایه اساس اسلام بر مفت خوری استوار چرا یک اخوند ملیاردها خمس بگیره وبه جبیب بزنه

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.