62بازدید
چرا شیر و خورشید تبدیل به هلال احمر شد؟
روز ۱۰ تیر ۱۳۵۹ آرم «جمعیت شیر و خورشید سرخ» به «هلال احمر» تغییر کرد.
روز ۱۰ تیر ۱۳۵۹ آرم «جمعیت شیر و خورشید سرخ» به «هلال احمر» تغییر کرد.
سایت «تاریخ ایرانی» نوشت: جمعیت شیر و خورشید سرخ نخستین سازمان خیریه ایران بود که عهده‌دار وظایف مهم و متعددی در مسائل مربوط به امدادرسانی در حوادث غیرمترقبه و امدادی، تأسیس بیمارستان و درمانگاه، تهیه دارو و تجهیزات پزشکی، تربیت پرستار، نگهداری از کودکان بی‌سرپرست، ارائه برنامه‌های ویژه برای جوانان و برخی فعالیت‌های عمرانی در داخل و خارج از کشور بود. این جمعیت در سال ۱۳۰۱ شمسی با کوشش و پیگیری دکتر امیراعلم تنظیم و تاسیس شد.
در سال ۱۳۰۱ خورشیدی دکتر امیراعلم که مدیر بهداری استان خراسان بود، پس از زلزله ویرانگر بجنورد، مقررات وضع‌شده از سوی صلیب سرخ جهانی برای جمعیت‌ها را ترجمه و در اختیار احمدشاه قاجار، پادشاه وقت ایران قرار داد تا شاه آن را مطالعه کرده و مقدمات تشکیل جمعیت به منظور جلب کمک‌های خارجی در هنگام بلایای طبیعی و حوادث غیرمترقبه فراهم شود. بر اساس این متن ترجمه‌شده، نظامنامه اساسی (اساسنامه) جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران تهیه و در اسفندماه ۱۳۰۱ شمسی به امضای ولیعهد، محمدحسن میرزای قاجار رسید. این اساسنامه در ۱۰ فصل و ۶۰ ماده تهیه شده و برابر مقدمه آن، ریاست افتخاری جمعیت با ولیعهد بود. اگرچه به روایت دکتر امیراعلم، شاه و ولیعهد با طفره رفتن‌های مکرر، از شرکت در مجلس که به منظور افتتاح جمعیت برپا شده بود، خودداری کردند، اما نخستین جلسه رسمی کمیته مرکزی جمعیت در مردادماه سال ۱۳۰۲ تشکیل شد. این جمعیت پس از تاسیس بلافاصله عضو کمیته فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر (IFRC) شد و علامت شیر و خورشید سرخ را ثبت کرد.
نخستین فعالیت‌های امدادی جمعیت شیر و خورشید سرخ، در جریان کمک به زلزله‌زدگان تربت‌حیدریه بود. تعیین هیات مرکزی مؤسسه، تشکیل هیات‌های مختلف جمعیت در بعضی ایالت‌های کشور و نیز راه‌اندازی مجله‌ای به عنوان ارگان رسمی جمعیت به نام «شیر و خورشید سرخ» از دیگر کارهایی بود که این جمعیت در سال‌های اولیه تشکیل به اجرا گذاشت. در سال ۱۳۰۶ در جلسه هیات مرکزی جمعیت، به ترتیب حسن مستوفی‌الممالک، سیاستمدار مشهور به عنوان رئیس و دکتر امیراعلم به عنوان نایب رئیس اول جمعیت انتخاب شدند. اعضای کمیته مرکزی، از میان بنیانگذاران و یاری‌رسانندگان به جمعیت و در جلسه عمومی جمعیت انتخاب می‌شدند. در سال ۱۳۰۷ نیز نخستین اقدامات برای تشکیل جمعیت زنان شیر و خورشید سرخ ایران صورت گرفت. در سال‌های بعد، تشکیلات جمعیت رو به گسترش گذاشت و بسته به موقعیت افراد عضو جمعیت به کمک سانحه‌دیدگان و نیز نیازمندان می‌پرداخت. از جمله این موارد، کمک‌رسانی به زلزله‌زدگان شیروان در سال ۱۳۰۸ خورشیدی بود.
در همین سال که مطابق با سال ۱۹۲۹ میلادی بود، در سومین نشست کنوانسیون ژنو که پس از پایان جنگ جهانی اول در کشور سوئیس و شهر ژنو برگزار شد، نماینده دولت ایران و دولت ترکیه از شرکت‌کنندگان در کنفرانس خواستند که نشان شیر و خورشید (ایران) و هلال احمر (ترکیه) در سراسر دنیا به رسمیت شناخته شود. این کنوانسیون پروانه داد که ایران از نشان خود یعنی نشان شیر و خورشید سرخ ایران و ترکیه از نشان هلال احمر استفاده کنند و این دو نشان از جانب کنوانسیون به رسمیت شناخته شد.
کمتر از دو سال پس از انقلاب اسلامی، در تیرماه ۱۳۵۹ وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد که برای هماهنگی بیشتر در نمادهای جمعیت‌های خیریه در جهان از این پس از آرم هلال احمر به جای شیر و خورشید استفاده خواهد کرد.
متن اطلاعیه وزارت خارجه به این شرح است: «دولت جمهوری اسلامی ایران به منظور جلوگیری از تعدد علایم مشخصه بین‌المللی برای کارهای امدادی و خیریه و کمک به متحدالشکل ساختن این علایم شناخته‌شده، رسما به مقامات صلیب سرخ بین‌المللی اطلاع داد که از حق انحصاری خود دایر بر استفاده از شیر و خورشید سرخ به عنوان یکی از سه علامت رسمی اتحادیه بین‌المللی صلیب سرخ صرف نظر کرده و از این به بعد از علامت هلال احمر که مورد قبول کلیه کشورهای اسلامی است برای امور خیریه و امداد استفاده خواهد کرد. دولت جمهوری اسلامی ایران همچنین به مقامات صلیب سرخ بین‌المللی هشدار داده است که هر گاه مواردی از نقض قاعده کلی استفاده از یکی از دو علامت صلیب سرخ و یا هلال احمر مشاهده شود دولت جمهوری اسلامی ایران حق خود را برای استفاده از علامت خاص خود در سطح بین‌المللی محفوظ خواهد داشت.»
روزنامه کیهان همان روز با انتشار اطلاعیه وزارت خارجه نوشت: علایم رسمی اتحادیه بین‌المللی صلیب سرخ که ایران یکی از اعضای آن می‌باشد عبارت است از صلیب سرخ، هلال احمر و شیر و خورشید که با این حساب ایران نیز از این پس با صرف نظر از آرم اختصاصی خود، از هلال احمر استفاده خواهد کرد.
پس از پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷، تغییرات وسیعی در ساختار، ماهیت و وظایف جمعیت به وجود آمد. نخستین تغییر اساسی ساختار جمعیت پس از انقلاب، تفکیک مراکز بهداشتی - درمانی از جمعیت بود. بر اساس مصوبه دولت موقت، در اسفند ۱۳۵۷، کلیه موسسات درمانی و بهداشتی شامل ۲۲۴ بیمارستان، ۱۷۳ درمانگاه مستقل و مرکز اورژانس، ۷۷ اندرزگاه، ۱۵ مرکز مستقل انتقال خون و ۳۰ مرکز آموزش پرستاری، مامایی، بهیاری و پزشکی به همراه چندین پرورشگاه و خانه کودک، از جمعیت هلال احمر منفک و با حفظ مالکیت جمعیت به وزارت بهداری و بهزیستی وقت انتقال یافت. این مصوبه باعث تغییر سیاست‌های کلی جمعیت و توقف تمامی فعالیت‌های درمانی و حمایتی آن شد. همچنین بر پایه مصوبه‌های بعدی هیات دولت، مراکز مختلف پژوهشی - حمایتی جمعیت به وزارت بهداری واگذار شدند و برخی از امکانات ترابری هوایی و دریایی از جمله هواپیماهای جمعیت به سایر نهاد‌ها واگذار شد.
پس از این تغییرات، نخستین اساسنامه جمعیت هلال احمر در سال ۱۳۵۹ به تصویب رسید. در اوایل سال ۱۳۵۹ دکتر علی بهزادنیا با به عهده‌گیری مسئولیت جمعیت، تا حد امکان به بازسازی دوباره ساختار آن پرداخت.
در دی ۱۳۶۲ برابر ماده‌واحده مصوب مجلس شورای اسلامی، عنوان جمعیت به جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران تغییر یافت. در پی این تصمیم، ایران از کلیه حقوق بین‌المللی خود برای به‌کارگیری انحصاری از نشان شیر و خورشید سرخ صرف نظر کرد و این نشان بلافاصله از آیین‌نامه و اساسنامه تشکل بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر حذف شد. اما بنا به دلایلی این نشان همچنان در اسناد مربوط به کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو پروتکل‌های الحاقی آنها به‌کار برده می‌شود. جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران اکنون به عنوان زیرمجموعه وزارت بهداشت و درمان فعالیت میکند.
سایت «تاریخ ایرانی» نوشت: جمعیت شیر و خورشید سرخ نخستین سازمان خیریه ایران بود که عهده‌دار وظایف مهم و متعددی در مسائل مربوط به امدادرسانی در حوادث غیرمترقبه و امدادی، تأسیس بیمارستان و درمانگاه، تهیه دارو و تجهیزات پزشکی، تربیت پرستار، نگهداری از کودکان بی‌سرپرست، ارائه برنامه‌های ویژه برای جوانان و برخی فعالیت‌های عمرانی در داخل و خارج از کشور بود. این جمعیت در سال ۱۳۰۱ شمسی با کوشش و پیگیری دکتر امیراعلم تنظیم و تاسیس شد.
در سال ۱۳۰۱ خورشیدی دکتر امیراعلم که مدیر بهداری استان خراسان بود، پس از زلزله ویرانگر بجنورد، مقررات وضع‌شده از سوی صلیب سرخ جهانی برای جمعیت‌ها را ترجمه و در اختیار احمدشاه قاجار، پادشاه وقت ایران قرار داد تا شاه آن را مطالعه کرده و مقدمات تشکیل جمعیت به منظور جلب کمک‌های خارجی در هنگام بلایای طبیعی و حوادث غیرمترقبه فراهم شود. بر اساس این متن ترجمه‌شده، نظامنامه اساسی (اساسنامه) جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران تهیه و در اسفندماه ۱۳۰۱ شمسی به امضای ولیعهد، محمدحسن میرزای قاجار رسید. این اساسنامه در ۱۰ فصل و ۶۰ ماده تهیه شده و برابر مقدمه آن، ریاست افتخاری جمعیت با ولیعهد بود. اگرچه به روایت دکتر امیراعلم، شاه و ولیعهد با طفره رفتن‌های مکرر، از شرکت در مجلس که به منظور افتتاح جمعیت برپا شده بود، خودداری کردند، اما نخستین جلسه رسمی کمیته مرکزی جمعیت در مردادماه سال ۱۳۰۲ تشکیل شد. این جمعیت پس از تاسیس بلافاصله عضو کمیته فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر (IFRC) شد و علامت شیر و خورشید سرخ را ثبت کرد.
نخستین فعالیت‌های امدادی جمعیت شیر و خورشید سرخ، در جریان کمک به زلزله‌زدگان تربت‌حیدریه بود. تعیین هیات مرکزی مؤسسه، تشکیل هیات‌های مختلف جمعیت در بعضی ایالت‌های کشور و نیز راه‌اندازی مجله‌ای به عنوان ارگان رسمی جمعیت به نام «شیر و خورشید سرخ» از دیگر کارهایی بود که این جمعیت در سال‌های اولیه تشکیل به اجرا گذاشت. در سال ۱۳۰۶ در جلسه هیات مرکزی جمعیت، به ترتیب حسن مستوفی‌الممالک، سیاستمدار مشهور به عنوان رئیس و دکتر امیراعلم به عنوان نایب رئیس اول جمعیت انتخاب شدند. اعضای کمیته مرکزی، از میان بنیانگذاران و یاری‌رسانندگان به جمعیت و در جلسه عمومی جمعیت انتخاب می‌شدند. در سال ۱۳۰۷ نیز نخستین اقدامات برای تشکیل جمعیت زنان شیر و خورشید سرخ ایران صورت گرفت. در سال‌های بعد، تشکیلات جمعیت رو به گسترش گذاشت و بسته به موقعیت افراد عضو جمعیت به کمک سانحه‌دیدگان و نیز نیازمندان می‌پرداخت. از جمله این موارد، کمک‌رسانی به زلزله‌زدگان شیروان در سال ۱۳۰۸ خورشیدی بود.
در همین سال که مطابق با سال ۱۹۲۹ میلادی بود، در سومین نشست کنوانسیون ژنو که پس از پایان جنگ جهانی اول در کشور سوئیس و شهر ژنو برگزار شد، نماینده دولت ایران و دولت ترکیه از شرکت‌کنندگان در کنفرانس خواستند که نشان شیر و خورشید (ایران) و هلال احمر (ترکیه) در سراسر دنیا به رسمیت شناخته شود. این کنوانسیون پروانه داد که ایران از نشان خود یعنی نشان شیر و خورشید سرخ ایران و ترکیه از نشان هلال احمر استفاده کنند و این دو نشان از جانب کنوانسیون به رسمیت شناخته شد.
کمتر از دو سال پس از انقلاب اسلامی، در تیرماه ۱۳۵۹ وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد که برای هماهنگی بیشتر در نمادهای جمعیت‌های خیریه در جهان از این پس از آرم هلال احمر به جای شیر و خورشید استفاده خواهد کرد.
متن اطلاعیه وزارت خارجه به این شرح است: «دولت جمهوری اسلامی ایران به منظور جلوگیری از تعدد علایم مشخصه بین‌المللی برای کارهای امدادی و خیریه و کمک به متحدالشکل ساختن این علایم شناخته‌شده، رسما به مقامات صلیب سرخ بین‌المللی اطلاع داد که از حق انحصاری خود دایر بر استفاده از شیر و خورشید سرخ به عنوان یکی از سه علامت رسمی اتحادیه بین‌المللی صلیب سرخ صرف نظر کرده و از این به بعد از علامت هلال احمر که مورد قبول کلیه کشورهای اسلامی است برای امور خیریه و امداد استفاده خواهد کرد. دولت جمهوری اسلامی ایران همچنین به مقامات صلیب سرخ بین‌المللی هشدار داده است که هر گاه مواردی از نقض قاعده کلی استفاده از یکی از دو علامت صلیب سرخ و یا هلال احمر مشاهده شود دولت جمهوری اسلامی ایران حق خود را برای استفاده از علامت خاص خود در سطح بین‌المللی محفوظ خواهد داشت.»
روزنامه کیهان همان روز با انتشار اطلاعیه وزارت خارجه نوشت: علایم رسمی اتحادیه بین‌المللی صلیب سرخ که ایران یکی از اعضای آن می‌باشد عبارت است از صلیب سرخ، هلال احمر و شیر و خورشید که با این حساب ایران نیز از این پس با صرف نظر از آرم اختصاصی خود، از هلال احمر استفاده خواهد کرد.
پس از پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷، تغییرات وسیعی در ساختار، ماهیت و وظایف جمعیت به وجود آمد. نخستین تغییر اساسی ساختار جمعیت پس از انقلاب، تفکیک مراکز بهداشتی - درمانی از جمعیت بود. بر اساس مصوبه دولت موقت، در اسفند ۱۳۵۷، کلیه موسسات درمانی و بهداشتی شامل ۲۲۴ بیمارستان، ۱۷۳ درمانگاه مستقل و مرکز اورژانس، ۷۷ اندرزگاه، ۱۵ مرکز مستقل انتقال خون و ۳۰ مرکز آموزش پرستاری، مامایی، بهیاری و پزشکی به همراه چندین پرورشگاه و خانه کودک، از جمعیت هلال احمر منفک و با حفظ مالکیت جمعیت به وزارت بهداری و بهزیستی وقت انتقال یافت. این مصوبه باعث تغییر سیاست‌های کلی جمعیت و توقف تمامی فعالیت‌های درمانی و حمایتی آن شد. همچنین بر پایه مصوبه‌های بعدی هیات دولت، مراکز مختلف پژوهشی - حمایتی جمعیت به وزارت بهداری واگذار شدند و برخی از امکانات ترابری هوایی و دریایی از جمله هواپیماهای جمعیت به سایر نهاد‌ها واگذار شد.
پس از این تغییرات، نخستین اساسنامه جمعیت هلال احمر در سال ۱۳۵۹ به تصویب رسید. در اوایل سال ۱۳۵۹ دکتر علی بهزادنیا با به عهده‌گیری مسئولیت جمعیت، تا حد امکان به بازسازی دوباره ساختار آن پرداخت.
در دی ۱۳۶۲ برابر ماده‌واحده مصوب مجلس شورای اسلامی، عنوان جمعیت به جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران تغییر یافت. در پی این تصمیم، ایران از کلیه حقوق بین‌المللی خود برای به‌کارگیری انحصاری از نشان شیر و خورشید سرخ صرف نظر کرد و این نشان بلافاصله از آیین‌نامه و اساسنامه تشکل بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر حذف شد. اما بنا به دلایلی این نشان همچنان در اسناد مربوط به کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو پروتکل‌های الحاقی آنها به‌کار برده می‌شود. جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران اکنون به عنوان زیرمجموعه وزارت بهداشت و درمان فعالیت میکند.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
تابناك جان جمعيت هلال احمر طبق ماده 1 اساسنامه خود كه مصوب مجلس شوراي اسلامي ، موسسه اي خيريه ، غير انتفاعي و داراي شخصيت حقوقي مستقل است و زير مجموعه وزارت بهداشت فعاليت نمي كند . و انتخاب رئيس جمعيت نيز به پيشنهاد شوراي عالي و تاييد رئيس جمهور مي باشد . ضمنا اكثر بيمارستانهاي بزرگ تهران كه در اختيار وزارت بهداشت است وقف بوده و طبق سند متعلق به جمعيت هلال احمر (شير و خورشيد سابق) مي باشد .
شیرو خورشید بسیار شکیل تر و زیبا تر از هلال احمر است .
باید این نشان ملی احیا شود
حالا شیرو خورشیدش برمیداشتند چرا یک کلمه عربی " هلال احمر " جایگزین شده
متاسفم
یه علامت اختصاصی دیگه هم پذیرفته شده که شامل ستاره 6 پر قرمز رنگه
البته به جزئیاتش واقف نیستم ولی نشان شیر خورشید رو آقای یونسی گفته بود نماد پیامبر ص و حضرت علی ع که هیچ ربطی هم به سیستم پادشاهی نداشته و نمادی ایرانیه
دلایلی که فرمودید درست ولی انگیزه دقیقا و هدف اصلی مانند پاک کردن شیرو خورشید از پرچم رسمی کشور بود انگار که مثلا شیر خورشید نماد طاغوته .. کما اینکه چند وقت پیش که اقای یونسی در مورد شیروخورشید پرچم صحبت فرمودند دید که چه واکنش منفی از سوی مقامات داشت . متاسفانه بعد انقلاب در برخی موراد یکسری نمادهای ملی مون به اسم اینکه کشور مسلمان هستیم به نمادهای عربی اسلامی تغییر پیدا کرد که فک میکنم کار درستی نبود بالاخره پاس داشت نماد یا فرهنگ ملی که منافات با دین مون نداشته باشه هیچ اشکالی نداره . بطور مثال پرچم مون خوب بود ولی الان که ارم من در اوردی مثلا الله و زدیم که بیشتر به ارم موسسین سیک های هند شبیه هست . و براحتی میتونیم همین الله رو با حالت خورشید گونه بالاسر اقاشیره بزاریم بمونه.
خیلی اشتباه بوده این کار. کلا ایران به عنوان یک کشور شیعه و تنها کشور شیعه در جهان، خیلی بد شد که نماد حضرت علی (شیر با شمشیر ذوالفقار و خورشید خردمندی) رو از روی پرچمش برداشتیم. به نظر من که ایران بی هویت شد و شیعه صدمه خورد. ایکاش دست از ارتباط داشتن شیر و خورشید به نظام پادشاهی بر داریم و به اصل شیعه بودن و نماد حضرت علی بر روی پرچم ملی بر گردیم. تا نظر بزرگان چه باشد.
با اجترام کشور ایران یک کشور فارسی زبان است و هلال احمر کاملا عربی است و بهتر است بحای هلال اجمر - هلال قرمز استفاده می شد.
.
وقتی در سوم اسفند 1299 رضا شاه کودتا کرد چه طور در سال 1301 احمد شاه دستور تاسیس داد تاریخ را تحریف نکنید
جالبه که بدانید اسراییل درخواست جایگزین کردن علامت ستاره داود به جای نشان شیر خورشید به علت انصراف ایران را پیگیری میکند
این نشان سابقه طولانی از قبل از صفویه دارد و در دوره قاجار به نشانه احترام به اسداله مولا علی شمشیر ذوالفقار نیز در دست شیر قرار گرفت
این نشان به هیچ وجه متعلق به سلسله پهلوی نیست که از آن بیزاری جوییم
کاش کمی بدور از حب و بغض فکر کنیم و فرصت به دست اسراییل یا بد خواهان دیگر ندهیم
این نماد ایرانی هرچه زودتر باید برگردد
به نظرم نشان با وقارتری بود. واینکه قدمت آن به خود ایران است نه دنباله رو ترکیه بهتره الان بازنگری کنیم تا هویت خودمون رو پیدا کنیم
باباجان شیروخورشید نماد پادشاهی نیست نماد ایران است کمی سواد هم خوب چیزی است.
به نظر من که بسیار کار اشتباهی انجام دادیم. فکر کنید کشور ما به تنهایی صاحب یک علامت ثبت شده بود و ما به راحتی از آن صرف نظر کردیم. امان از دست افراطگرایی.
به نظر میرسد دراعلام تاریخ اشتباهی صورت گرفته است بطوریکه سال 1301 زمان رضاشاه پهلوی بوده وایشان با کودتای 1299 حاکم شد.درصورتی نوشته شده است در سال 1301 مقررات وضع‌شده از سوی صلیب سرخ جهانی برای جمعیت‌ها را ترجمه و در اختیار احمدشاه قاجار، پادشاه وقت ایران قرار داد.
نه داداش علامت شیر شاهنشاهیه برای همین حذف شد ...
خوب اینکه ایران مستقلا برای خودش هویت و نشان داشت که خیلی عالی بود. امان از تعصبات دهه 60!
باعث تاسفه که بی اطلاعی مسئولین و نمایندگان مجلس و تفاوت نگذاشتن بین جمعیت امداد رسانی شیر خورشید سرخ و رژیم شاهنشاهی موجب از دست دادن چنین علامت شناخته شده بین المللی گردید و بجای آن هلال اهمر ترکیه را برگزیدیم
آنچه خود داشت زبیگانه تمنا میکرد
امیدوارم این نشان تاریخی دوباره بکار گرفته شود حیف است نشان ترکیه را استفاده کنیم وخودمان نشان به این زیبایی را رها نماییم .
ضمن اینکه اسراییل هم درحال فشار به صلیب سرخ برای گنجاندن نشان داوود به جای شیر خورشید است.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.