حمله‌ی اسکندر؛ واقعیت یا افسانه

در زبان‌های ایرانی، الکساندرس که در زبان‌های باختری الکساندر گفته می‌شود، نیست. هرگاه پذیرفته شود، که ال آغازالکساندرس حرف تعریف است، با برداشتن آن کساندرس می‌ماند، که هیچ همانندی با اسکندر و سکندر ندارد، پس باید جستجو کرد، که نام اسکندر و سکندر از کجا و در چه زمانی پیدا شده است.

در آثارالباقیة بیرونی، صفحه‌ی 145 نوشته شده است که سرسلسله‌ی ایشان یعنی حکومت اشکانیان، اشک بن اشکان است، که لقب او فـغـفور شاه می‌باشد. او پسر بلاش بن شاهپور بن اس ایکتار بن سیاوش بن کیکاوس محسوب است. بیرونی از حمزه‌ی اصفهانی، نام شاهان اشکانی را، اسک بن بلاش بن شاهپور بن اشکان بن اش جبار، آورده است (ص 147 آثار الباقیة). اصلان غفاری، نویسنده‌ی کتاب قصّه‌ی سکندر و دارا بر آن است که "اش جبار"، "اس ایکنار" و مانند اینها دگرگون شده‌ی اس گنتار، به معنی دلیر هستند، که اسکندر شده‌اند. اش جبار یا اس ایکنار، یا به گمان اصلان غفاری، اس کنتار، نام یکی از شاهان اشکانی، در سال های میانی سده سوم پیش از میلاد بوده است که در ورارود، یعنی ماورا النهر و خراسان بزرگ، با شهر های نیشابور، هرات و مرو، و شمال افغانستان کشورگیری کرده، و به اسکندر، خلاصه یافته است.

این قدرت مدار اشکانی، مورد سوء‌استفاده‌ی ناشیانه و احمقانه، اسکندر مقدونی نویسان روم شرقی و سپس، غربیان برای دشمنی با ایران بزرگ قرار گرفتند. ایرانیانی که جشن نوروز دارند، و در کشور ها و سرزمین های وسیع و باستانی زندگی می‌کنند، زبان‌ها و لهجه های مختلف، ولی فرهنگ مشترک با آداب رنگارنگ دارند، از دیرباز دشمنانی داشتند، که از فرهنگ استثماری روم شروع شده و تا استعمار و امپریالیسم امروز در نبرد نوپدید ادامه دارد.

در شاهنامه‌‌ی فردوسی، اسکندر از تخمه‌ی کیانیان‌ گفته شده، یعنى‌ پسر داراب‌ و برادر بزرگ‌تر دارا، واپسین‌ پادشاه‌ کیانى‌، که مردی‌ نیک‌ سیرت‌، خیرخواه‌ و مهربان‌ بود؛ که‌ نه‌ تنها توطئه‌ ای‌ بر ضد دارا نمى‌کند، بلکه‌ بر مرگ‌ او مى‌ گرید و کشندگان‌ او را عقوبت‌ مى ‌کند.
اما آنچه که در تاریخ نگاری‌ها به‌جامانده حکایت از سرنگونی هخامنشیان و آتش زدن تخت جمشید به دست اسکندر مقدونی دارد. اما سئوال مهم اینجاست که آیا این تاریخ نگاری‌ها که برآمده از تفکر غربی است همه واقعیت ماجراست؟

در این برنامه مسعود بربر (کارشناس مجری) به سراغ فرشید ابراهیمی (پژوهشگر ایران‌شناس) و استاد فریدون جنیدی (پژوهشگر تاریخ و ایران‌شناس) رفته و از آنها درباره‌ی دیدگاه های متفاوت در این حوزه پرس‌وجو کرده است.