زنگنه: خودکفایی بنزین به چه قیمتی

"بیژن نامدار زنگنه" وزير سابق نفت در يادداشتي در روزنامه سرمايه در انتقاد از طرح خودكفايي بنزين نوشته است:

اگرچه طرح خودکفایی 48 ساعته بنزین تولید این فرآورده از لایت اند، متانول تولیدی پتروشیمی، ضایعات پالایشگاهی، نفتای سبک و سنگین و محصولات آروماتیکی را مورد توجه قرار داده و تبدیل برش های گازوئیلی و نفت سفید پالایشگاه ها به بنزین را نیز مدنظر دارد.

اما باید دقت کرد اجرای این طرح، تولید کشور در بخش پتروشیمی را کاهش می دهد و در نتیجه به جای اینکه نفتای پتروشیمی را به محصولات نهایی پتروشیمی تبدیل کنیم آن را به بنزین تبدیل کرده و با نرخ پایین در بازار داخلی خواهیم فروخت و چنین فرآیندی از توجیه و صرفه اقتصادی برخوردار نیست. طرح خودکفایی 48 ساعته بنزین بیش از آنکه جنبه تولیدی داشته باشد جنبه تبلیغی دارد وگرنه ما نباید طرح هایی که تولید محصولات پتروشیمی و فرآورده های نفتی با ارزش افزوده بالاتر را به سمت تولید بنزین ارزان قیمت داخلی سوق می دهد، به عنوان راهکاری برای خلاص شدن از واردات بنزین انتخاب کنیم و از این طریق بی نیازی خود را به واردات بنزین تامین کنیم زیرا این کار در عمل به معنای تعطیل کردن بخشی از تولید ارزشمند کشور بوده زیرا تولید را در سه مجتمع بزرگ پتروشیمی از بین می برد و به زیان اقتصاد کشور است.

بنابراین بهتر است به جای استفاده از نفت و متانول برای تولید بنزین، از راهکارهای مقرون به صرفه و با توجیه اقتصادی و فنی بهتر استفاده کنیم زیرا در حال حاضر محصولاتی مانند متانول و نفت و محصولات آروماتیکی می توانند تبدیل به محصولات پتروشیمی با ارزش افزوده و قیمت بالاتر شوند و درآمد حاصل از آن به رشد و توسعه صنعتی و تولید و اشتغال کشور کمک کند.

در واقع خودکفایی بنزین، هدف ارزشمندی است که باید برای دستیابی به آن از روش های دارای توجیه اقتصادی و پایدار استفاده کرد، اما توسل به راهکارهایی که خودکفایی بنزین را به قیمت زمینگیر کردن سایر بخش های اقتصادی، به ویژه صنعت پتروشیمی محقق سازد، منطقی نیست. علاوه بر این مثمرثمر بودن طرح خودکفایی 48 ساعته بنزین نیز کوتاه مدت یا با اغماض، میان مدت است و از زاویه کارشناسی، چندان قابل دفاع محسوب نمی شود، مگر آنکه بر غلظت نقش «شرایط خاص» در ارزیابی خویش بیفزاییم که در این صورت هم باز نباید فراموش کرد «شرایط خاص»هایی از آن جنس که مورد استناد مسوولان است به سرانگشت تدبیر و در چارچوب منافع ملی، شرایطی قابل اجتناب است.