کاربرد «خردورزی» در صحنه روزمره زندگی
هنگامی که فردی بتواند این تفکر و پیشبینی را به گونهای به زبان آینده تسری دهد که رفتار و کنشهای وی منجر به نتایج سودمندی شود از خردورزی استفاده کرده است.
یکی از مهمترین ویژگیهای متمایز انسان و دیگر موجودات، توانایی تفکر و مهمتر از آن توانایی پیشبینی است؛ به این معنا که انسانها میتوانند درباره همه موضوعات، چه موضوعات خوشایند و چه ناخوشایند بیندیشند و وضعیتهای گوناگون آنان را تا زمان طولانی در آینده به صورت ذهنی پیشبینی کنند.
دکتر امیرمحمد شهسوارانی در گفتوگو با «تابناک با تو» در این باره اظهار داشت: هنگامی که فردی بتواند این تفکر و پیشبینی را به گونهای به زبان آینده تسری دهد که رفتار و کنشهای وی منجر به نتایج سودمندی شود، از «خردورزی» استفاده کرده است.
وی گفت: اموری در زمره خردورزی قرار میگیرند که دیدگاههای وسیعی از نفع افراد و گروههای گوناگون را در بر بگیرد. به طور سنتی با توجه به نظریه «بازی» که از علم اقتصاد ریشه گرفته است، در هر کنش، افراد به سود خود و طرف مقابل خود توجه دارند و بهترین نوع کنش، کنشهای برد ـ برد به شمار میرود؛ اما در کنشهای خردمندانه، افراد به کنشهای برد ـ برد ـ برد ـ برد توجه دارند.
در چنین وضعیتی فرد باید در هر کار چهار ضلع در نظر بگیرد که شامل منافع خود، منافع طرف مقابل، منافع اجتماعی که در آن زندگی میکند و منافع همه جامعه بشری و حیات در سراسر عالم است.
شهسوارانی همچنین می افزاید: اگر کنش مشمول تفکر و پیشینی چنین منافعی در نتایج خود باشد، آن را خردمندانه میگویند. نمونههای بارز این کنش در متون کهن مذهبی، ادبی، اسلام و ایرانی موجود است. آیات قرآنی بیشمار، پندها و اندرزهای خردمندانهای برای افراد دارند. به عنوان نمونههای کابردیتر میتوان به کلام و سیره پیامبر (ص) و ائمه اطهار از جمله نهجالبلاغه اشاره کرد.
وی در ادامه یادآور شد: در زمینههای ادبیات، می توان به متون کهنی همچون آثار سهروردی، خیام، سعدی، حافظ و مولانا اشاره کرد. متون خردمندانه جدیدتر که به تاریخ معاصر مرتبط است، نمونههای شاخص آثار دهخدا و پروین اعتصامی هستند. ویژگی این متون، توجه خاص به منافع افراد در سطوح گوناگون و ارتباط آن با کل جامعه بشری و حیات در جهان در لحظه است.
به عنوان توجیه عملی برای آموزش خردورزی و رفتار خردمندانه پیشنهاد میشود در روز دستکم یک صفحه از قرآن، نهجالبلاغه، یا یکی از آثار ادبی (ترجیحا گلستان یا بوستان سعدی) خوانده شود.
وی در پایان گفت: امروزه رویکردهای نوین روانشناسی در قالب رویکردهای «پذیرش و تعهد» و رویکردهای استعاره درمانی به میزان بسیاری از این منابع برای افزایش رفتار خردمندانه و کاهش نقشها و مشکلات در سطح روابط فردی و اجتماعی استفاده میکنند.
اخبار گوناگون را در سایت تابناک با تو بخوانید.
دکتر امیرمحمد شهسوارانی در گفتوگو با «تابناک با تو» در این باره اظهار داشت: هنگامی که فردی بتواند این تفکر و پیشبینی را به گونهای به زبان آینده تسری دهد که رفتار و کنشهای وی منجر به نتایج سودمندی شود، از «خردورزی» استفاده کرده است.
وی گفت: اموری در زمره خردورزی قرار میگیرند که دیدگاههای وسیعی از نفع افراد و گروههای گوناگون را در بر بگیرد. به طور سنتی با توجه به نظریه «بازی» که از علم اقتصاد ریشه گرفته است، در هر کنش، افراد به سود خود و طرف مقابل خود توجه دارند و بهترین نوع کنش، کنشهای برد ـ برد به شمار میرود؛ اما در کنشهای خردمندانه، افراد به کنشهای برد ـ برد ـ برد ـ برد توجه دارند.
در چنین وضعیتی فرد باید در هر کار چهار ضلع در نظر بگیرد که شامل منافع خود، منافع طرف مقابل، منافع اجتماعی که در آن زندگی میکند و منافع همه جامعه بشری و حیات در سراسر عالم است.
شهسوارانی همچنین می افزاید: اگر کنش مشمول تفکر و پیشینی چنین منافعی در نتایج خود باشد، آن را خردمندانه میگویند. نمونههای بارز این کنش در متون کهن مذهبی، ادبی، اسلام و ایرانی موجود است. آیات قرآنی بیشمار، پندها و اندرزهای خردمندانهای برای افراد دارند. به عنوان نمونههای کابردیتر میتوان به کلام و سیره پیامبر (ص) و ائمه اطهار از جمله نهجالبلاغه اشاره کرد.
وی در ادامه یادآور شد: در زمینههای ادبیات، می توان به متون کهنی همچون آثار سهروردی، خیام، سعدی، حافظ و مولانا اشاره کرد. متون خردمندانه جدیدتر که به تاریخ معاصر مرتبط است، نمونههای شاخص آثار دهخدا و پروین اعتصامی هستند. ویژگی این متون، توجه خاص به منافع افراد در سطوح گوناگون و ارتباط آن با کل جامعه بشری و حیات در جهان در لحظه است.
به عنوان توجیه عملی برای آموزش خردورزی و رفتار خردمندانه پیشنهاد میشود در روز دستکم یک صفحه از قرآن، نهجالبلاغه، یا یکی از آثار ادبی (ترجیحا گلستان یا بوستان سعدی) خوانده شود.
وی در پایان گفت: امروزه رویکردهای نوین روانشناسی در قالب رویکردهای «پذیرش و تعهد» و رویکردهای استعاره درمانی به میزان بسیاری از این منابع برای افزایش رفتار خردمندانه و کاهش نقشها و مشکلات در سطح روابط فردی و اجتماعی استفاده میکنند.
اخبار گوناگون را در سایت تابناک با تو بخوانید.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.