1بازدید
طبقه متوسط در ايران از بين رفته است
فاصله طبقاتي تنها به معناي فاصله اقتصادي افراد نيست، بلكه فرهنگ و ساير شئون زندگي نيز مي‌تواند مورد تضاد و فاصله عميق قرار بگيرد.
تضاد و فاصله طبقاتي كه به معناي تفاوت در ميزان برخورداري افراد يك جامعه از منابع ثروت است تقريبا در همه جوامع وجود دارد. با اين حال عاملي كه سبب مي‌شود افراد بتوانند پايين بودن طبقه اقتصادي خودشان را به نسبت ديگران قبول كنند، متفاوت بودن سطح لياقت‌هاست. در جوامعي كه افراد با سازوكارهاي درست و اصولي و بر اساس شايستگي و طي سلسله مراتب به جايگاه‌هاي روشن دست مي‌يابند دارا‌تر بودن برخي افراد از برخي ديگر نمي‌تواند الزاما مشكل‌آفرين باشد. روانشناسان اجتماعي مشكلات رواني اعضاي يك جامعه را در خلال رخدادهاي خرد و كلان اجتماعي، سياسي و اقتصادي بررسي ميكنند و سعي ميكنند در تلاطم مشكلات ريز و درشت اجتماعي و فردي براي او يك پناهگاه عميق فكري ايجاد كنند.
به گزارش آرمان، اينكه چطور ممكن است فقر و نداري باعث سرخوردگي و رقابت ناسالم نشود مساله مهمي است كه حسن عشايري، پژوهشگر مسائل اجتماعي به واكاوي آن پرداخته است. او معتقد است در حال حاضر در وضعيت نامطلوب فاصله طبقاتي اقتصادي در كشور هستيم.
تضاد طبقاتي به چه معناست و آيا اين واژه فقط بيانگر شكاف اقتصادي است؟
فاصله طبقاتي تنها به معناي فاصله اقتصادي افراد نيست، بلكه فرهنگ و ساير شئون زندگي نيز مي‌تواند مورد تضاد و فاصله عميق قرار بگيرد. طبقه متوسط در كشور ما سال‌هاست كه روبه اضمحلال رفته است در حالي كه اين طبقه عامل اصلي پاسداشت و نگهداشت فرهنگ يك جامعه است. در بعد اقتصادي شاهد اين مسأله هستيم كه اقليت ناچيزي از مردم در رفاه كامل به سر مي‌برند و در رفاه اقتصادی بسیار مطلوبی به سر می‌برند، در مقابل افراد زيادي كه متاسفانه بخش وسيعي از مردم را تشكيل مي‌دهند و تعدادشان قابل مقايسه با آن جمعيت محدود نيست در وضعیت معیشتی مطلوبی به سر نمی‌برند و شايد به سختي بتوانند امرار معاش کنند. نوسانات و تنش‌هاي اقتصادي در اين چند سال اخير نيز برخي‌ها را از آن چيزي كه بودند فقيرتر كرد، در حالي كه در مقابل برخي ديگر از اين تنش‌ها به نفع خود استفاده كردند و پول‌هاي بادآورده بيشتري كسب كردند. فقيرتر شدن برخي‌ها در اثر فشارها تعبير فقر را عوض كرده و مفهوم آن را از زندگاني به زندماني تغيير داده است.
آيا تضاد طبقاتي مي‌تواند باعث افزايش خشونت در جامعه شود؟
مشكل كار اين نيست كه فقر و فاصله طبقاتي رقابت ايجاد مي‌كند بلكه مشكل اساسي خشونتي است كه در پس اين رقابت ايجاد مي‌شود، در حالي كه اين خشونت براي خود فرد، خشونتي توجیه‌پذیر است. وضعيتي را تصور كنيد كه در آن يك جوان كه تازه به سن بلوغ رسيده و در جست‌وجوي يافتن هويت است فرد يا افرادي را در نزديكي محل زندگي خود يا كمي بالاتر ببيند كه خودروهاي ميلياردي سوار هستند در حالي كه خود او شايد توان خريد يك موتورسيكلت يا دوچرخه را هم نداشته باشد. در ذهن اين جوان اين تفاوت‌ها و تعارض‌ها خشونتي را ايجاد مي‌كند كه براي خود او و به ويژه براي جامعه بسيار خطرآفرين است. شايد روانشناسان از اين افراد تحت عنوان عقده‌اي نام ببرند يا آنها را افرادي بدانند كه احساس حقارت ميكنند اما ايجاد چنين وضعيتي در روان يك جوان طبيعي است. مشكل اينجاست كه آن فرد متمول، همه امكانات را در اختيار دارد. امكانات پزشكي، مسافرت به خارج و حتي دور زدن قانون در اختيار اين افراد است و گويي مي‌توانند با ثروت و دارايي خود همه‌چيز را به نفع خودشان رقم بزنند.
نوكيسگي و دستيابي برخي افراد به منابع ثروت به صورت يك‌شبه چه مشكلاتي را ايجاد مي‌كند؟
كساني كه به مقاطع بالاي اقتصادي مي‌رسند الزاما فرهنگشان نيز به تناسب افزايش دارايي رشد نمي‌كند و براي همين از اين افراد تحت عنوان نوكيسه ياد مي‌شود. فرهنگ افراد نوكيسه يك فرهنگ مخصوص به خودشان است كه اين فرهنگ مورد تمسخر بخش بافرهنگ جامعه مانند معلمان، دانشگاهيان و اصحاب انديشه است. در سال‌هاي اخير در كنار فاصله طبقاتي در بعد اقتصادي شاهد فاصله فرهنگي و تضاد فرهنگي در كشور نيز هستيم كه اين پديده تا حدودي نشات گرفته از فاصله اقتصادي است. طبقه جوان كشور ما در حال حاضر در اثر اين تضادها و فاصله‌هاي بي‌دليل طبقاتي و اقتصادي دچار سردرگمي شده است و نمي‌داند كدام روش را بايد براي خودش برگزيند. براي جوان امروزي رسيدن به پايگاه اقتصادي بالا، مشابه آن كساني كه حسرتشان را مي‌خورد مقدور نيست در حالي كه نمي‌تواند و راضي نيست در طبقه‌اي كه خودش در آن زندگي مي‌كند براي همه عمر باقي بماند و اين بزرگ‌ترين تضاد را در ذهن او ايجاد مي‌كند. افرادي كه در جوامعي زندگي ميكنند كه در آن تحت تاثير فشارها و تضادهاي طبقاتي و اقتصادي هستند به طور حتم رفتارهاي ضد اجتماعي خواهند داشت. اين افراد ديگر جامعه‌اي كه در آن زندگي ميكنند و مردم آن را دوست خود نمي‌دانند و حتي در بسياري از موارد دنبال ضربه زدن و انتقام گيري از اجتماعي هستند كه آن را مسبب توزيع ناعادلانه ثروت‌ها و دارايي‌ها مي‌دانند. در بين افراد و به ويژه نسل جواني كه شاهد و درگير تضادهاي طبقاتي هستند جرم و ارتكاب آن معنايي متفاوت دارد. براي اين افراد جرائم مختلف از قبيل دزدي تعريفي متفاوت دارد چون آن را راهي براي گذران زندگي خود مي‌دانند كه از آن گريزي نيست. از دزدي‌هاي خرد گرفته تا سرقت‌هاي كلان در كنار انجام انواع و اقسام كارهاي خلاف و غيرقانوني نظير قاچاق مواد مخدر براي كسب پول در اين نگاه و سيستم فكري توجيه‌پذير است و ممكن است از هر فردي كه در معرض چنين تضادهاي اجتماعي و اقتصادي قرار دارد، سربزند در حالی که نباید چنین باشد و این موضوع نیازمند آسیب‌شناسی جدی است.
آيا فقر مي‌تواند مانع از تحقق توانايي‌ها و استعدادهاي فردي شود؟
تنها راه علاج تضادهاي طبقاتي آن است كه براي توزيع عادلانه ثروت در كشور تمهيداتي انديشيده شود. اگر دنبال توزيع عادلانه ثروت در جامعه هستيم بايد براي طبقه متوسط سرمايه‌گذاري كنيم تا بتواند دوباره احيا شود و بالندگي داشته باشد. طبقه متوسط ارتباط‌دهنده طبقات بالا و پايين اقتصادي است و اجازه نمي‌دهد شكاف‌هاي اقتصادي به خلأهاي عميق و غيرقابل‌جبران تبديل شود. از سوي ديگر طبقه متوسط تربيت‌كننده نخبگان و افراد فرهيخته در همه جوامع است. پول و ثروت براي خيلي از افرادي كه يك‌شبه به آن دست يافته‌اند عاملي براي رشد اجتماعي مي‌شود و آنها تلاش ميكنند با كارهاي مختلفي نظير خريد مدرك يا صندلي دانشگاهي در حقيقت با پول موقعيت و تحصيلات براي خود ايجاد كنند در حالي كه افرادي كه پول ندارند نمي‌توانند به خوبي تحصيل كنند و از توانايي‌ها و استعدادهاي خود استفاده كنند؛ به اين وضعيت تاخير فرهنگي و اجتماعي گفته مي‌شود. در واقع فقر و نداري از سويي چرخه فقيرتر شدن برخي را تسريع مي‌كند در حالي كه به همان ميزان باعث افزايش فاصله فرهنگي و اجتماعي نيز مي‌شود. امكان تحصيل در خارج از كشور و بهترين دانشگاه‌هاي جهان براي هر كسي مطلوب است، اما يك فرد فقير نمي‌تواند حتي تصور كند كه به اين دانشگاه‌ها پاگذاشته و بتواند در اين كشورهاي زندگي كند در حالي كه براي فرد متمول اين امكانات فراهم است در حالي كه شايد استعدادها و توانايي‌هاي آن فرد فقير بسيار بيشتر از فرد متمول باشد. تاخير فرهنگي وضعيتي است كه در آن شايسته‌سالاري به حداقل مي‌رسد.
به گزارش آرمان، اينكه چطور ممكن است فقر و نداري باعث سرخوردگي و رقابت ناسالم نشود مساله مهمي است كه حسن عشايري، پژوهشگر مسائل اجتماعي به واكاوي آن پرداخته است. او معتقد است در حال حاضر در وضعيت نامطلوب فاصله طبقاتي اقتصادي در كشور هستيم.
تضاد طبقاتي به چه معناست و آيا اين واژه فقط بيانگر شكاف اقتصادي است؟
فاصله طبقاتي تنها به معناي فاصله اقتصادي افراد نيست، بلكه فرهنگ و ساير شئون زندگي نيز مي‌تواند مورد تضاد و فاصله عميق قرار بگيرد. طبقه متوسط در كشور ما سال‌هاست كه روبه اضمحلال رفته است در حالي كه اين طبقه عامل اصلي پاسداشت و نگهداشت فرهنگ يك جامعه است. در بعد اقتصادي شاهد اين مسأله هستيم كه اقليت ناچيزي از مردم در رفاه كامل به سر مي‌برند و در رفاه اقتصادی بسیار مطلوبی به سر می‌برند، در مقابل افراد زيادي كه متاسفانه بخش وسيعي از مردم را تشكيل مي‌دهند و تعدادشان قابل مقايسه با آن جمعيت محدود نيست در وضعیت معیشتی مطلوبی به سر نمی‌برند و شايد به سختي بتوانند امرار معاش کنند. نوسانات و تنش‌هاي اقتصادي در اين چند سال اخير نيز برخي‌ها را از آن چيزي كه بودند فقيرتر كرد، در حالي كه در مقابل برخي ديگر از اين تنش‌ها به نفع خود استفاده كردند و پول‌هاي بادآورده بيشتري كسب كردند. فقيرتر شدن برخي‌ها در اثر فشارها تعبير فقر را عوض كرده و مفهوم آن را از زندگاني به زندماني تغيير داده است.
آيا تضاد طبقاتي مي‌تواند باعث افزايش خشونت در جامعه شود؟
مشكل كار اين نيست كه فقر و فاصله طبقاتي رقابت ايجاد مي‌كند بلكه مشكل اساسي خشونتي است كه در پس اين رقابت ايجاد مي‌شود، در حالي كه اين خشونت براي خود فرد، خشونتي توجیه‌پذیر است. وضعيتي را تصور كنيد كه در آن يك جوان كه تازه به سن بلوغ رسيده و در جست‌وجوي يافتن هويت است فرد يا افرادي را در نزديكي محل زندگي خود يا كمي بالاتر ببيند كه خودروهاي ميلياردي سوار هستند در حالي كه خود او شايد توان خريد يك موتورسيكلت يا دوچرخه را هم نداشته باشد. در ذهن اين جوان اين تفاوت‌ها و تعارض‌ها خشونتي را ايجاد مي‌كند كه براي خود او و به ويژه براي جامعه بسيار خطرآفرين است. شايد روانشناسان از اين افراد تحت عنوان عقده‌اي نام ببرند يا آنها را افرادي بدانند كه احساس حقارت ميكنند اما ايجاد چنين وضعيتي در روان يك جوان طبيعي است. مشكل اينجاست كه آن فرد متمول، همه امكانات را در اختيار دارد. امكانات پزشكي، مسافرت به خارج و حتي دور زدن قانون در اختيار اين افراد است و گويي مي‌توانند با ثروت و دارايي خود همه‌چيز را به نفع خودشان رقم بزنند.
نوكيسگي و دستيابي برخي افراد به منابع ثروت به صورت يك‌شبه چه مشكلاتي را ايجاد مي‌كند؟
كساني كه به مقاطع بالاي اقتصادي مي‌رسند الزاما فرهنگشان نيز به تناسب افزايش دارايي رشد نمي‌كند و براي همين از اين افراد تحت عنوان نوكيسه ياد مي‌شود. فرهنگ افراد نوكيسه يك فرهنگ مخصوص به خودشان است كه اين فرهنگ مورد تمسخر بخش بافرهنگ جامعه مانند معلمان، دانشگاهيان و اصحاب انديشه است. در سال‌هاي اخير در كنار فاصله طبقاتي در بعد اقتصادي شاهد فاصله فرهنگي و تضاد فرهنگي در كشور نيز هستيم كه اين پديده تا حدودي نشات گرفته از فاصله اقتصادي است. طبقه جوان كشور ما در حال حاضر در اثر اين تضادها و فاصله‌هاي بي‌دليل طبقاتي و اقتصادي دچار سردرگمي شده است و نمي‌داند كدام روش را بايد براي خودش برگزيند. براي جوان امروزي رسيدن به پايگاه اقتصادي بالا، مشابه آن كساني كه حسرتشان را مي‌خورد مقدور نيست در حالي كه نمي‌تواند و راضي نيست در طبقه‌اي كه خودش در آن زندگي مي‌كند براي همه عمر باقي بماند و اين بزرگ‌ترين تضاد را در ذهن او ايجاد مي‌كند. افرادي كه در جوامعي زندگي ميكنند كه در آن تحت تاثير فشارها و تضادهاي طبقاتي و اقتصادي هستند به طور حتم رفتارهاي ضد اجتماعي خواهند داشت. اين افراد ديگر جامعه‌اي كه در آن زندگي ميكنند و مردم آن را دوست خود نمي‌دانند و حتي در بسياري از موارد دنبال ضربه زدن و انتقام گيري از اجتماعي هستند كه آن را مسبب توزيع ناعادلانه ثروت‌ها و دارايي‌ها مي‌دانند. در بين افراد و به ويژه نسل جواني كه شاهد و درگير تضادهاي طبقاتي هستند جرم و ارتكاب آن معنايي متفاوت دارد. براي اين افراد جرائم مختلف از قبيل دزدي تعريفي متفاوت دارد چون آن را راهي براي گذران زندگي خود مي‌دانند كه از آن گريزي نيست. از دزدي‌هاي خرد گرفته تا سرقت‌هاي كلان در كنار انجام انواع و اقسام كارهاي خلاف و غيرقانوني نظير قاچاق مواد مخدر براي كسب پول در اين نگاه و سيستم فكري توجيه‌پذير است و ممكن است از هر فردي كه در معرض چنين تضادهاي اجتماعي و اقتصادي قرار دارد، سربزند در حالی که نباید چنین باشد و این موضوع نیازمند آسیب‌شناسی جدی است.
آيا فقر مي‌تواند مانع از تحقق توانايي‌ها و استعدادهاي فردي شود؟
تنها راه علاج تضادهاي طبقاتي آن است كه براي توزيع عادلانه ثروت در كشور تمهيداتي انديشيده شود. اگر دنبال توزيع عادلانه ثروت در جامعه هستيم بايد براي طبقه متوسط سرمايه‌گذاري كنيم تا بتواند دوباره احيا شود و بالندگي داشته باشد. طبقه متوسط ارتباط‌دهنده طبقات بالا و پايين اقتصادي است و اجازه نمي‌دهد شكاف‌هاي اقتصادي به خلأهاي عميق و غيرقابل‌جبران تبديل شود. از سوي ديگر طبقه متوسط تربيت‌كننده نخبگان و افراد فرهيخته در همه جوامع است. پول و ثروت براي خيلي از افرادي كه يك‌شبه به آن دست يافته‌اند عاملي براي رشد اجتماعي مي‌شود و آنها تلاش ميكنند با كارهاي مختلفي نظير خريد مدرك يا صندلي دانشگاهي در حقيقت با پول موقعيت و تحصيلات براي خود ايجاد كنند در حالي كه افرادي كه پول ندارند نمي‌توانند به خوبي تحصيل كنند و از توانايي‌ها و استعدادهاي خود استفاده كنند؛ به اين وضعيت تاخير فرهنگي و اجتماعي گفته مي‌شود. در واقع فقر و نداري از سويي چرخه فقيرتر شدن برخي را تسريع مي‌كند در حالي كه به همان ميزان باعث افزايش فاصله فرهنگي و اجتماعي نيز مي‌شود. امكان تحصيل در خارج از كشور و بهترين دانشگاه‌هاي جهان براي هر كسي مطلوب است، اما يك فرد فقير نمي‌تواند حتي تصور كند كه به اين دانشگاه‌ها پاگذاشته و بتواند در اين كشورهاي زندگي كند در حالي كه براي فرد متمول اين امكانات فراهم است در حالي كه شايد استعدادها و توانايي‌هاي آن فرد فقير بسيار بيشتر از فرد متمول باشد. تاخير فرهنگي وضعيتي است كه در آن شايسته‌سالاري به حداقل مي‌رسد.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل
نظرات بینندگان
مقاله خوبی بود . واقعا درسته
همه چیز را عده ای خراب کردند و با دزدی و خیانت همه شیرینی ها را به کام مردم تلخ کردند. همه چیز اسیب دیده و فقط عادت کردیم مثل کبک سر زیر برف کنیم و انکاررررررررر
یه سلامی هم بکنیم به اون نابغه اقتصادی که عملکردش باعث شد قیمت ارز سه چهار برابر بشه (یعنی دارایی و درآمد ریالی مردم به یک سوم تا یک چهارم کاهش پیدا کنه) که یکی از تبعاتش همین نازک شدن طبقه متوسط جامعه ایران است.
چطوری نابغه؟!!!
نظام مالیاتی اگر صحیح باشد از یک شبه پولدار شدن برخی و فقیرتر شدن افراد جلوگیری می کند ولی متاسفانه در جامعه ما فقط از کارگر و کارمند حقوق بگیر مالیات اخذ می شود و بازاری و ثروتمندان یک دهم قشر حقوق بگیر ثابت هم مالیات نمی دهند!!!! به عنوان مثال خط فقر دو میلیون و پانصد هزار تومن هست حقوق کارگر 700 هزار تومان و معافیت مالیاتی یک میلیون و صد و پنجاه هزار تومن!!!! چطوری این اعداد را مسولین در می آورند معلوم نیست!!! در حالیکه مالیات بر ارزش افزوده من درآوردی را هم ما باید به بازاریان بدیم!!!!!! و بازاریان و دلالان با درآمد میلیونی روزانه یا از مالیات فرار و یا با چند تخفیف سالانه مقدار اندکی مالیات می دهند!!!!!! حقوق کارگر و تحصیل کرده ما کفاف اجاره خانه را هم نمی دهد و باید مالیات اقشار پردرآمد را هم بدهیم!!!!!!!!!!!!!!
منم طبقه متوسط بودم که با دعوت مسئولان تمام پولمو بردم بورس و در طی دوسال به زیر خط فقر سقوط کردم.
ما کارمندان به صورت قسطی زنده ایم باید یک قبر قسطی هم بخریم که جناره مون رو چال کنن
اقتصاد نباید سیاسی و بلکه باید تابع سیاست گذاری های توسعه ای قرار بگیرد.
این رانت ها از کجا اومده ? مجوز مال در تجریش و برج تو پس کوچه های فرشته رو کی به کی داده? مغازه ۵ میلیاردی از حق تراکم فروشی? تراکم یعنی فروش حق ۷۷میلیون مردم به یک عده وقتی از گیشا تا پارک وی تو ترافیک ماندید متوجه حرفم میشوید ۰ تابناک تو قلم شیوایی داری راجع به این مطلب بیشتر بنگار ۰
تو ایران جامعه یا 0 هست و یا 1. یعنی دیجیتالی. و این بسیار مخربه
همه حیران ونالانند از این همه هیاهو
همه پی می و ساقی می گردند در این هیاهو
مردمان خسته ؛ خسته از عشق خسته از محبت اند در این شهر پر هیاهو
شهر را خلوت کنید مردمانش را درک کنید تا دگر به مرگ نیندیشند دراین شهر پر هیاهو
افسانه ایست زندگی برای مردان، در کنار معشوقشان.هیولایست زندگی برای زنان در کنار مردانشان
ای وای ازاین همه درد و رنج
ای وای از این همه حس بد
خدایا فقط تو می توانی باشی هوادارمان با بودن این همه درد ، رنج و حس بد
مشکل اینجاست که انقدر وضعیت نابسامان و ناپایداره که کسی مثل ما که تمام زندگیمون رو یک دفعه از دست دادیم و ورشکسته شدیم هر چقدر دست و پا میزنیم نمیتونیم جبرانش کنیم . خونه ای که توی هروی داشتیم 90 متری و با 25 میلیون خریده بودیم الان باید 100 میلیون چنین خونه ای رو رهن کنیم . یا 206 که دو تا داشتیم سال 84 خریدیم صفر تیپ 3 رو 12 میلیون و تیپ 6 رو حدود 15 میلیون الان همون مدل 84 رو باید بخرم 16 میلیون و صفرش بالای 30 میلیون. و مخارج زندگی انقدر بالا رفته که فرصت جبران نمیده یعنی همونطور که این موقعیت یه عده ای رو یک شبه میلیاردر میکنه یک شبه هم بعضی ها رو نابود میکنه که دیگه نتونن بلند شن . این اصلا انصاف نیست که ما نه تنها نتونیم طی چند سال اون شکست ها رو جبران کنیم بلکه برای هزینه های زندگی بمونیم معطل . این اقتصاد و این بازار کار سالم نیست.
مردم در این کشور یا فقیرند و یا بسیار ثروتمند.
اگر 15% متمول رو به حساب نیاریم بقیه مردم ایران با این همه منابع خدادادی ثروتمندان فقیرند ،باید به دولتمردان اصولگرا ،اصلاح طلب و.... دستمریزاد گفت!! مرحبا به این نوع مدیریت !!!
خيلي وقته طبقه متوسط تو جامعه ايران از بين رفته الان 15% وضع مالي بسيار خوبي دارن كه افزايش تورم / گراني /فساد مالي/بيكاري/هيچ تاثري در وضعيت زندگيشان نداشته و تازه بقول معروف از اين اب گل الود چه ماهي هايي كه نميگيرند
و البته مابقي ملت نجيب ايران فكر ميكنند كه زنده اند و زندگي ميكنند
كارمند و كارگر دارن پودر ميشن يواش يواش!
اونی که نظر منفی داده ایران زندگی میکنه؟!!!
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.