جزئیاتی از دلیل ترک جلسه سازمان شانگهای توسط ظریف

از شب گذشته تاکنون، اعلام خبر عدم توافق اعضای سازمان همکاری شانگهای با طرح موضوع عضویت دائم ایران، به بحث‌های زیادی در محافل تحلیلی دامن زده است. در همین راستا، امروز خبری مبنی بر ترک اجلاس شانگهای از سوی وزیر خارجه ایران منتشر و البته به سرعت تکذیب شد. یک منبع آگاه، جزئیات بیشتری از آنچه امروز در تاشکند گذشت، بیان کرده است.

به گزارش «تابناک»، اجلاس دو روزه سران سازمان همکاری شانگهای از دیروز در تاشکند، پایتخت ازبکستان آغاز شده و محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران نیز به نمایندگی از ایران در این نشست شرکت کرد. این در حالی است که شب گذشته خبر رسید با وجود اصرار روسیه بر آغاز روند عضویت دائم ایران در سازمان همکاری شانگهای، مخالفت برخی دیگر از اعضا، سبب منتفی شدن این موضوع در شرایط کنونی شده است.

در همین راستا، ظهر امروز خبری در برخی رسانه‌ها منتشر شد، مبنی بر اینکه وزیر خارجه ایران، نشست سازمان در تاشکند را به نشانه اعتراض ترک کرده است. در خبر مذکور آمده بود، بنا بر آیین نامه، در نشست سازمان ابتدا کشورهای عضو سخنرانی می‌کنند و سپس کشورهای ناظر و نمایندگان دیگر سازمان‌های حاضر نظیر سازمان ملل؛ اما به دلیل اینکه کشورهای ازبکستان و تاجیکستان و دبیر اجلاس که تاجیک است، نامی از ایران نبردند، وزیر خارجه کشورمان در میانه نشست، جلسه را ترک کرد.

با این حال، اندکی پس از انتشار این خبر، معاون وزیر امور خارجه کشورمان ضمن تکذیب ترک اعتراضی نشست توسط ظریف، گفت: «آقای ظریف نشست شانگهای را برای ادای نماز ترک کرده بود، نه اعتراض». ابراهیم رحیم‌پور در محل استقرار خبرنگاران در هتل بزرگ تاشکند به خبرنگاران گفت: «اعتراضی در کار نبوده و تنها برای ادای نماز ظریف جلسه را ترک کرده است».

همچنین به گفته وی، چین، قرقیزستان، قزاقستان، روسیه، هندوستان، پاکسان و روسیه از عضویت ایران استقبال کردند؛ اظهاراتی که معنای آن می‌تواند مطرح شدن نام ازبکستان و تاجیکستان به عنوان کشورهایی که باشد که موافق عضویت ایران نبوده‌اند.

در این میان، یک منبع آگاه در گفت‌و‌گو با «تابناک» جزئیات بیشتری از آنچه امروز در نشست شانگهای گذشت را بیان کرده است. به گفته وی، اساساً اتفاق خاص و جدیدی در نشست سازمان شانگهای نیفتاده بود که نیازی به اعتراض وزیر خارجه ایران داشته باشد؛ اما با توجه به روند کلی اوضاع در رابطه با ایران، ظریف سعی داشته در عمل نشان دهد که این سازمان آنقدر‌ها هم برای ایران مهم نیست و به همین دلیل، تنها در چند سخنرانی ابتدایی جلسه حضور داشته و سپس سالن را ترک کرده است.

به گفته این منبع آگاه، دستگاه دیپلماسی کشور اصولاً با رویکرد سابق ایران در قبال سازمان شانگهای – مبنی بر اصرار بیش از حد برای عضویت ایران – موافق نبوده و بر این باور است، به جای درخواست‌های مکرر از جانب ایران، این خود سازمان است که باید خواستار عضویت جمهوری اسلامی ایران شود؛ درست مشابه رویکردی که سازمان شانگهای در قبال هند و پاکستان در پیش گرفت.

این منبع همچنین اشاره کرد که اساساً دلیل عدم حضور رئیس جمهور کشورمان در این اجلاس – که در سطح سران برگزار شده بود – نیز همین بوده، زیرا از ابتدا قرار نبوده در نشست جاری، روند عضویت ایران در سازمان مطرح شود. به عبارت دیگر، مجموعه دولت و دستگاه دیپلماسی بر ضرورت برخورد عزتمندانه با موضوع سازمان شانگهای تأکید دارند.

منبع مذکور همچنین تأکید کرد که ظریف در سخنرانی رؤسای کشورهای عضو سازمان حضور داشته، ولی هنگام سخنرانی دبیرکل سازمان، جلسه را ترک کرده است.