6بازدید
۴۴
خرافه چهارشنبه سوری
علی مطهری
آیین چهارشنبه سوری که یادگار ایران باستان و ایران قبل از اسلام است متأثر از دین زرتشت است که آتش را مقدس می داند. در این آیین با پریدن از روی آتش و گفتن «زردی من از تو، سرخی تو از من» از آتش به عنوان یک امر مقدس مدد خواسته می شود که این امر از نظر اسلام شرک تلقی می شود زیرا یک مسلمان علاوه بر توحید ذاتی، قائل به توحید افعالی نیز هست.
توحید افعالی یعنی اینکه هیچ کاری در عالم صورت نمی گیرد و هیچ حادثه ای رخ نمی دهد مگر آنکه سلسله علل آن به خداوند منتهی می شود. به تعبیر حکما هیچ مؤثری در عالم غیر از خدا نیست و به عبارت دیگر هیچ چیزی غیر از خدا در عالم مؤثر نیست. بنابراین مدد خواستن از آتش برای سلامتی نوعی شرک است.
برخی می گویند این یک سنت ملی است و سنن ملی را باید محترم شمرد. پاسخ این است که آن دسته از سنن ملی را باید محترم شمرد که مبنای عقلی داشته باشند نه همه آنها را. مثلاً آیین نوروز در ایران یک مبنای عقلی دارد و آن این است که نیاکان ما بهترین روزهای سال را که طبیعت در نقطه تعادل قرار دارد برای سیاحت و تفریح و دید و بازدید و صله رحم انتخاب کرده اند و این نوعی توجه به خالق هستی است و اگر به دور از لهو و لعب برگزار شود مورد تأیید اسلام است.
قرآن کریم یکی از مشکلات همه پیامبران را تقلید امت های آنها از آباء و اجداد خود می داند که وقتی به آنها می گفتند چرا این کار را انجام می دهید می گفتند ما پدران خود را بر این راه یافته ایم و ما راه آنها را ادامه می دهیم. امروز نیز وقتی از عده ای سئوال می شود که چرا مثلاً آیین چهارشنبه سوری را برگزار می کنید، می گویند چون پدران ما این کار انجام می دادند. به قول شهید آیت الله مطهری (نقل به مضمون) «شاید پدران ما شعور نداشتند، آیا ما باید کار آنها را تکرار کنیم؟! این گونه آیین ها سند نادانی یک ملت است و ما باید روی آن را بپوشانیم نه اینکه هر سال تجدید کنیم. وقتی ما این کار را انجام می دهیم زبان حال ما این است که ماییم که چنین پدران نادانی داشته ایم.»
برخی دیگر می گویند این گونه آیین ها بهانه ای است برای شادی مردم خصوصاً جوان ها. جوان ها باید انرژی متراکم خود را به گونه ای تخلیه کنند و این یکی از راه های آن است، خصوصاً که این آیین از حالت شرک آمیز خود تا حد زیادی خارج شده و به صورت ترقه بازی و آتش بازی در آمده است.
پاسخ این است که شادی نیز باید مانند سایر کارهای انسان مبنای عقلی داشته و معقول باشد. این چه شادی ای است که موجب کشته و مجروح شدن عده ای از هموطنان ما می شود؟ وقتی ما می شنویم برخی ملت های دیگر نیز چنین آیین هایی دارند چه نگاهی به آنها داریم؟ مثلاً در اسپانیا مردم در روز خاصی از سال همه با پرتاب گوجه فرنگی به یکدیگر شادی می کنند و ده ها تن گوجه فرنگی را اسراف می نمایند، کاری خلاف عقل و شرع. آیا جایگاه آنها نزد ما ارتقاء پیدا می کند یا تنزل می یابد؟
بهتر است به شادی های واقعی و طبیعی روی آوریم نه مصنوعی. البته قبول دارم که حجم شادی در کشور ما در مقایسه با عزاداری ها کم است، اما راه جبران آن ترویج خرافاتی مانند چهارشنبه سوری نیست.
والسلام
توحید افعالی یعنی اینکه هیچ کاری در عالم صورت نمی گیرد و هیچ حادثه ای رخ نمی دهد مگر آنکه سلسله علل آن به خداوند منتهی می شود. به تعبیر حکما هیچ مؤثری در عالم غیر از خدا نیست و به عبارت دیگر هیچ چیزی غیر از خدا در عالم مؤثر نیست. بنابراین مدد خواستن از آتش برای سلامتی نوعی شرک است.
برخی می گویند این یک سنت ملی است و سنن ملی را باید محترم شمرد. پاسخ این است که آن دسته از سنن ملی را باید محترم شمرد که مبنای عقلی داشته باشند نه همه آنها را. مثلاً آیین نوروز در ایران یک مبنای عقلی دارد و آن این است که نیاکان ما بهترین روزهای سال را که طبیعت در نقطه تعادل قرار دارد برای سیاحت و تفریح و دید و بازدید و صله رحم انتخاب کرده اند و این نوعی توجه به خالق هستی است و اگر به دور از لهو و لعب برگزار شود مورد تأیید اسلام است.
قرآن کریم یکی از مشکلات همه پیامبران را تقلید امت های آنها از آباء و اجداد خود می داند که وقتی به آنها می گفتند چرا این کار را انجام می دهید می گفتند ما پدران خود را بر این راه یافته ایم و ما راه آنها را ادامه می دهیم. امروز نیز وقتی از عده ای سئوال می شود که چرا مثلاً آیین چهارشنبه سوری را برگزار می کنید، می گویند چون پدران ما این کار انجام می دادند. به قول شهید آیت الله مطهری (نقل به مضمون) «شاید پدران ما شعور نداشتند، آیا ما باید کار آنها را تکرار کنیم؟! این گونه آیین ها سند نادانی یک ملت است و ما باید روی آن را بپوشانیم نه اینکه هر سال تجدید کنیم. وقتی ما این کار را انجام می دهیم زبان حال ما این است که ماییم که چنین پدران نادانی داشته ایم.»
برخی دیگر می گویند این گونه آیین ها بهانه ای است برای شادی مردم خصوصاً جوان ها. جوان ها باید انرژی متراکم خود را به گونه ای تخلیه کنند و این یکی از راه های آن است، خصوصاً که این آیین از حالت شرک آمیز خود تا حد زیادی خارج شده و به صورت ترقه بازی و آتش بازی در آمده است.
پاسخ این است که شادی نیز باید مانند سایر کارهای انسان مبنای عقلی داشته و معقول باشد. این چه شادی ای است که موجب کشته و مجروح شدن عده ای از هموطنان ما می شود؟ وقتی ما می شنویم برخی ملت های دیگر نیز چنین آیین هایی دارند چه نگاهی به آنها داریم؟ مثلاً در اسپانیا مردم در روز خاصی از سال همه با پرتاب گوجه فرنگی به یکدیگر شادی می کنند و ده ها تن گوجه فرنگی را اسراف می نمایند، کاری خلاف عقل و شرع. آیا جایگاه آنها نزد ما ارتقاء پیدا می کند یا تنزل می یابد؟
بهتر است به شادی های واقعی و طبیعی روی آوریم نه مصنوعی. البته قبول دارم که حجم شادی در کشور ما در مقایسه با عزاداری ها کم است، اما راه جبران آن ترویج خرافاتی مانند چهارشنبه سوری نیست.
والسلام
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
آقای مطهری دین اسلام به هیچ وجه با سنت های مردمی مخالفتی نداشته و انسانها را به پرستش خدای یگانه دعوت کرده همانطور وقتی اسلام اسلام در شبه جزیره عربستان ظهور نمود با اکثر سنتهای رایج آن دوره مخالفتی ننمود به طوریکه 80 درصد چیزهایی که هم اکنون به عنوان اسلام به مردم معرفی میگردد سنت ها مرسوم عرب می باشد که دراین زمینه کتب بسیاری که آداب ورسوم گذشته اعراب در آن آمده را می توانید مطالعه فرمایید .
فرض کنیم صحبت شما درست باشد. ولی برخی ممکن است بخواهند به همین امور خرافی بپردازند مگر می تواند جلوی آنها را گرفت ؟ مرد می توانند آزادانه به اموری که برای دیگران سلب آسایش نمی کند بپردازند.
اگه چهارشنبه سوري برداشته بشه مشكل مملكت حل ميشه؟
بابا اين همه سال نتونستين برش دارين ديگه ولش كنيد آقا..
آيا هاله ي نووووووووووووررررررررررر خرافه نيست؟؟
چرا براي اون مقاله نمينويسيد؟؟
خوبه که هیچ نظری را چاپ نکردید و الا به جرم اشاعه فحشا فیلتر میشدید.
آقای مطهری نفسش از جای گرم در می آید. در این دنیای وانفسای فعلی که اگر مواظب نباشی تمام هویت ات را به تاراج برده اند و نسل بعدی ات با فرهنگ هالی وود و فست فود بزرگ خواهد شد همه کشورها به زنده کردن همان خرافه های قدیمی خودشان رو آورده اند که خرافه هم اگر باشند دست کم خرافه خودمان هستند نه خرافه بیگانه. ضمناً کسی هم نگفته که آیین های ملی حتماً باید موافق عقل و علم باشند. مثلاً گاوبازی اسپانیایی ها چقدر عقلانی است. ولی اسپانیا بدون گاوبازی چه دارد؟ وانگهی اگر قرار بود مبنای رسوم ملی و بومی عقل و علم باشد پس باید همه فرهنگها مشابه باشند چرا که مبنای عقلی در تمام دنیا ثابت و مشترک است. به این ترتیب تمایز و رنگارنگی فرهنگها از میان می رفت.
میفرماید:گرچه گفتن حق ممکن است تلخ باشد ولی میتوان این مهم را با زبان شیرین و بدون توهین به سرانجام رساند" نقد رسم چهار شنبه سوری را هم اگر با همین شیوه محبت به جای آوریم نفوذ بهتری دارد.
آقای مطهری از نکته بینی شما کمال تشکر را دارم
خیلی ها قبول دارند که مراسم 4شنبه سوری با این روش این سال ها ، خطر ناک است اما اینکه بگوئیم خرافه است و با این توجیه بخواهیم مراسم 4شنبه سوری را از تاریخ مردم ایران حذف کنیم باعث وحشت ایران پرستان می شود. می توانیم این مراسم را داشته باشیم ولی به شکل کاملا سنتی یعنی فقط روشن کردن آتش و پریدن از روی آن ( که مطمئنا کسی به پرستش آتش یا شرک فکر نمی کند) ولی اینکه نیروی دولتی نمی تواند مانع از وارد شدن و فروش مواد محترقه را بگیرد که گناه مردم نیست . نیروی انتظامی باید از خود عذضه نشان دهد تا این مراسم سنتی به بهترین نحو اجرا شود نه اینکه کلا حذف شود
لطفا" مثالي از شادي مجاز براي مردم بيان كنيد
بلاخره یا باید حکومت هزینه کنه و برای همه افراد یک سطح حداقلی نشاط و زمینه بروز شادمانی در افراد را ایجاد کند یا باید مردم از جیب و جان خود برای آن هزینه کنند. درسته که در کشور ما به مقوله شادی زیاد اهمیت داده نمی شه ولی این از ضرورت وجود آن در جامعه کم نمی کنه و چنانچه از راههای دست تامین نشه ممکنه راههای دیگه ای رو برای ابراز امتحان کنه
برادر عزیز شما می توانی در جشن چهارشنبه سوری شرکت نکنید شما هنوز فرق سنت و خرافات را نمی دانی ، ایران کشور جشنها نام داشته و با قدمتی بسیار این نوع جشن هم بی حکمت نیست درست مثل هفت سین که سمبل خیلی چیزها است بهتر است در مورد ایران باستان کمی مطالعه کنی
قابل توجه بعصی ها
ممنون از توضیحات زیبا و منطقی شما . بحث توحید افعالی کلید و جواب موضوع بود .ممنون از شما
پدر بزرک و پدر بنده که عقل داشته. شما چطور?
نخست اینکه از آتش به عنوان یکی از آفریده های برجسته ی خداوند ( اهورا مزدا ) یاد می شود نه همسان او ...
دوم اینکه پس آیا درخواست کمک از مردم یا ائمه اطهار نیز توحید افعالی را زیر سوال می برد ؟!!!!!
اولا يك شادي معقول را ايشان براي ما تبيين كنند. از دلايل عقلي تا نحوه‌ي اجرا. ثانيا، براي آتش‌بازي مي‌توان مباني فطري پيدا كرد. در همه جاي دنيا هم روزي براي فايروركس(به قول خودشان) دارند. شما در جشن 22 بهمن چه گلي به سر مردم زده‌ايد؟ در اعياد مذهبي به هم چنين؟!
متاسف شدم از این نظرات.
اي كاش راجع به اين مراسم ها تحقيقات بيشتري بشه-چون اين مراسم ها اصلاً اين جوري نبوده كه الان اجرا مي شه مثلاً در همدان جارو هايي كه با اون خانه رو در طول سالتميز كرده بودن رو و وسايلي كه كهنه و قديمي شده بود رو آتش مي زدن و به دور اون آتيش جشن مي گرفتن و شادي مي كردن
بابا جمع کن این بساط رو مگه شما فوق تخصص همه چیز هستید که راجع به همه چیز این مملکت اظهار فضل می کنی هموطن
جناب دکتر مطهری به منابع معتبری که در باره میراث ارزشمند ایران باقی مانده کاری نداریم شما حداقل اگر خدمات متقابل ایران و اسلام خوانده بودی چنین به میراث کهن ایرانیان نمی تاختی!؟
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.