دانستنیهای حقوقی؛
متن پیامهای فضای مجازی و «اسکرین شات» در چه شرایطی قابل استناد هستند؟
اگر این روزها به محاکم مختلف قضایی سر زده باشید، خواهید دید که در پروندههای زیادی از «اسکرین شات» نامبرده شده است؛ از پروندههای اختلافات خانوادگی گرفته تا پروندههای بزرگ کلاهبرداری که از طریق شبکههای اجتماعی و در بستر فضای مجازی رخ داده است.

به گزارش «تابناک» اگر این روزها سری به محاکم مختلف قضایی زده باشید شاهد این هستید که در پرونده های زیادی از «اسکرین شات» نامبرده شده است. از پرونده های اختلافات خانوادگی گرفته تا پرونده های بزرگ کلاهبرداری که از طریق شبکه های اجتماعی و در بستر فضای مجازی رخ داده است.
تا سال ۱۳۸۲ به دلیل محدود بودن فعالیت در فضای مجازی قانونگذار کمتر به موضوع جرائم در فضای مجازی پرداخته و ادله الکترونیکی برای اثبات دعوی به نوعی مورد کمتوجهی واقعشده بود؛ اما از سال ۱۳۸۲ به بعد با تصویب قانون تجارت الکترونیک، ادله الکترونیکی بهعنوان ادله اثبات دعوی مورد توجه قرار گرفت. با این حال با تصویب قانون جرائم رایانهای، قانونگذار بهصورت صریح به موضوع جرم در فضای مجازی پرداخته است.
زمانی که فردی توسط پیامک در موبایل و یا شبکههای اجتماعی تلگرام، وایبر، واتساپ و ... در رابطه با ارعاب، ایجاد هراس، آبروریزی و اخاذی مالی و گاهی بهانهای برای اجبار به کامجوییهای غیراخلاقی توسط فرد دیگری تهدید میشود که از صحبتهای او اسکرین شات (عکس از صفحه موبایل و ...) دارد و از وی اخاذی میکند یا بلعکس فردی با جملاتی در این فضا تهدید جانی میشود، قانونگذار امکان شکایت در این خصوص را فراهم کرده است.
متن پیامهای فضای مجازی قابل استناد هستند؟
بر خلاف تصوری که برخی از مردم دارند که متن گفتوگو در شبکههای اجتماعی را جزو دلایل قابل استناد به شمار نمیآورند، قانون، «ادله الکترونیک» را به رسمیت شناخته است؛ بنابراین اگر کسی شما را در این شبکه ها مورد سوء استفاده قرار داده و جرمی واقع شده باشد باید بدانید تمام این محتواها در دادگاه بهعنوان دلیل از شما و علیه شخص تهدیدکننده پذیرفته خواهند شد.
دادگاه، با مکانیسم مشخصی که توسط کارشناسان حوزه فناوری اجرا خواهد شد، صحت مدارک شما را بررسی کرده و در صورت تائید، ملاک و مبنای صدور حکم قرار خواهد گرفت.
در این مورد ماده ۱۲ قانون تجارت الکترونیکی چنین میگوید: «اسناد و ادله اثبات دعوی ممکن است بهصورت «دادهپیام» بوده و درهیچ محکمه یا اداره دولتی نمیتوان بر اساس قواعد ادله موجود، ارزش اثباتی «دادهپیام»را صرفاً به دلیل شکل و قالب آن رد کرد.».
اما مهمترین نکته در این مورد این است که پذیرش ادله الکترونیکی از سوی دادگاه با روشهای قانونی و توسط کارشناسان خبره در حوزه فضای مجازی (تایید کارشناسان پلیس فضای مجازی) موردپذیرش قرار میگیرد، وگرنه ممکن است دادگاه آن دلایل را از فرد نپذیرد.

پلیس فتا را فراموش نکنید!
«اسکرینشات» یا همان تصویرِ برداشتهشده از صفحهی گوشی تلفن همراه، یکی از ادلّهی اثباتی پرچالش است که پرسشهای بسیاری در خصوص آن مطرح میشود. فرض کنید شخصی در پیامرسان تلگرام، پیامهای تهدیدآمیز یا توهینآمیز ارسال نموده است. آیا شما میتوانید در شکوائیه خود به اسکرینشات این پیامها استناد کنید؟ اگر طرف مقابل شما حساب کاربری خود را پاک کرده باشد یا اینکه پیامها را هم برای خود و هم برای شما پاک کرده باشد، چطور؟
دکتر فضلعلی مستشار دادگاه تجدیدنظر معتقد است برای یافتن پاسخ پرسشهای مطرحشده، ناگزیر از رجوع به قانون هستیم. وی در پاسخ به این سوالات می گوید: «مادهی ۶۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری، صورت الکترونیکی یا محتوای الکترونیکی را بهشرط رعایت سازوکارهای امنیتی، همانند سند و نوشتهی مکتوب قابل استناد دانسته و در تبصره ۱ مقرّر کرده است که هیچگاه نمیتوان صرفاً بهلحاظ شکل یا نحوهی تبادل اطلاعات الکترونیکی، از اعتباربخشیدن به محتوا و آثار قانونی آن خودداری نمود. مادهی ۶۸۵ این قانون نیز تصریح کرده که اگر دادههای رایانهای توسط طرف دعوا یا شخص ثالثی که از دعوا آگاهی ندارد، ایجاد یا پردازش یا ذخیره یا منتقل شود و سامانهی رایانهای یا مخابراتی مربوط بهنحوی درست عمل کند که به صحت و تمامیت، اعتبار و انکارناپذیری دادهها خدشه وارد نشود، قابل استناد است.
بنابراین، در صورتی که مرجع قابل اعتمادی مانند پلیس فتا، اصالت اسکرینشات ارائهشده از سوی اصحاب دعوا را تأیید کند یا به طریق دیگری، اصالت و ساختگینبودن اسکرینشاتِ مورد استناد برای قاضی احراز شود، میتواند بر مبنای آن قضاوت کند. امّا اگر دربارهی اصالت اسکرینشات تردید جدّی باشد و احتمال برود که از طریق نرمافزارهایی مانند فتوشاپ ساخته شده است، دیگر قابلیت استناد نخواهد داشت».
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
من خودم وکیل پایه یک دادگستری هستم، این حرفا چیه اقا؟ حداقل میخوای یه محتوای بنویستی برو به کتاب قانون مجازات اسلامی رحوع کن، دادن اطلاعات کذب به مردم خودش جرم کیفری در پی داره دوست عزیز
سلام
اداره اطلاعات با همکاری تعدادی از مخبرهاش که خصومت شخصی با بنده داشتند حدود چهل برگ از اینستاگرامی که خیلی ماهرانه به اسم من فعالیت کرده اسکرین شات عناوین مجرمانه امنیتی تهیه کرده و به دادسرا داده چطور میتونم به بهترین شکل ثابت کنم که اون اینستای من نبوده؟
کارشناسان خبره نه! کارشناسان رسمی دادگستری در رشته فناوری اطلاعات صحیح است.
عکس ، فیلم و صدا ادله محسوب نمی شوند و فقط موجب علم قاضی می شوند، تلگرام با گذاردن پاک کردن محتوا از هر دو سمت یعنی عملا چیزی برای اثبات باقی نمی مونه سندیت رو بر داشت اگر پلیس فتا و نعوذ بالله خدا هم شهادت بدن که این اسکرین شات ها اصلی است و فیک نیست تا زمانی که متهم زیر بار نرود قابل استناد نیست گاهی موارد قضات با ارعاب ساختگی و سنجش عکس العمل متهمین به این مهم دست پیدا می کنند که واقعی است و یا فیک در پرونده ای واقعی متهم اظهار داشت ک این ها همه فتوشاپ است قاضی باز زدن تشر ساختگی که اینها تائیدیه پلیس فتا رو داره و به خاطر دروغی که گفتی همین الان می فرستمت زندان (در صورتی که اصلا همچین امکانی در اون لحظه وجود نداشت) متهم ترسید و گفت ببخشید اشتباه کردم (قاضی فهمید اسکرین ها واقعی هستند ) در صورتی که متهم اگر سفت وا می ستاد و می گفت بفرستید زندان این ها فتوشاپه و من کاری نکردم قاضی پی می برد که احتمال بسیار زیاد این ها فتوشاپ هست و طرف تبرئه می شد
این چه سندی شد ؟؟ کی میتونه اثبات کنه که اسکرین شات جعلی هست یا نه؟؟ از نظر تخصصی امکان نداره
اسکرین شات ها تنها یکی از مدارک هستند. صحت آنها در هماهنگی با سایر مدارک قابل بررسی است.
احتیاج به فوتوشاپ نیست. فقط کافیه یک حساب کاربری فیک به اسم اون فرد مقابل درست کنند و براش پاپوش درست کنند.
نه
حساب کاربری فیک باید از سیم کارتی باشد که به نام آن فرد خریداری شده
انقدرها که فکر میکنید آسان نیست
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.