سلطان قابوس پادشاه عمان درگذشت

دیوان پادشاهی بامداد شنبه اعلام کرد که سلطان قابوس پس از تحمل یک دوره بیماری درگذشت.

به گزارش «تابناک»؛ دیوان پادشاهی عمان درپی درگذشت سلطان قابوس سه روز عزای عمومی و تعطیلی رسمی اعلام کرد.

پرچم عمان نیز چهل روز برای ادای احترام به پادشاه فقید نیمه افراشته خواهد بود.

وی هیچ فرزندی ندارد و علنی جانشینی را برای خود انتخاب نکرده است؛ اما چندی پیش، مخفیانه جانشین خود را در نامه ای مهر و موم شده به شورای سلطنتی ارائه کرد.

طبق قانون اساسی عمان، پس از مرگ پادشاه شورای سلطنتی باید فرد جدیدی را در عرض سه روز انتخاب کند.

در صورت عدم توافق در این خصوص، شورای نظامی عمان رییس دادگاه عالی و سران دو اتاق شورای سلطنتی شخص انتخاب شده توسط سلطان قابوس را معرفی خواهند کرد.

• در مورد سلطان قابوس در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

سلطان قابوس ۷۹ ساله بعد از پدرش فضای این کشور را باز و اصلاحات اقتصادی را آغاز کرد. ۲۳ ژوئیه ۱۹۷۰ (یکم مرداد ۱۳۴۹) که مردم این کشور با عنوان "یوم النهضه" از آن یاد می‌کنند، روز به قدرت رسیدن سلطان قابوس است.

در سال‌های اخیر، عمان زیر نظر سلطان قابوس نقش دیپلماتیک پر رنگی در حل اختلافات منطقه ای و جهانی به عنوان میانجیگر ایفا کرده است.

بر اساس گزارش روزنامه گاردین، پادشاه عمان بعد از وخامت وضعیت جسمی، مخفیانه نام جانشین خود را در نامه‌ای مهر و موم شده به شورای خاندان سلطنتی فرستاده است.

روند تعیین جانشین

روند تعیین جانشین شامل باز کردن نامه‌های مهر و موم شده در دیوان پادشاهی در مسقط می‌شود که می‌تواند جانشین سلطان قابوس، که نزدیک به ۵۰ سال بر این کشور حکومت کرد را تعیین کند. این در صورتی خواهد بود که دیوان پادشاهی نتواند در خصوص تعیین جانشین به اتفاق نظر دست یابد.

روزنامه گاردین گزارش داد که سلطان قابوس یکی از سیاستمداران برجسته در خاورمیانه طی ۴ دهه گذشته به شمار می رود. وی یک هفته قبل از سفر درمانی خود از بلژیک بازگشته است.

پادشاه عمان از چهار سال قبل به بیماری سرطان مبتلا شده است. قرار بود سلطان قابوس تا پایان ژانویه در بلژیک بماند اما سفر خود را زودتر به پایان رساند.

این روزنامه نوشت که سلطان قابوس فرزندی ندارد و جانشین خود را علنی مشخص نمی کند، بلکه در نامه ای مهر و موم شده، نام جانشین را در اختیار شورای پادشاهی قرار می دهد.

گزینه های جانشینی

از سوی دیگر سایت ایلاف در گزارشی به مهم ترین نامزدهای احتمالی جانشینی پادشاه عمان اشاره کرد:

۱. اسعدبن‌طارق‌بن‌تیمورآل‌سعید: اسعد در سال ۱۹۵۴ میلادی به دنیا آمد. پدرش طارق سه زن داشت و اسعد پسر بزرگ‌تر طارق و از زن اول اوست. مادر او زن مشهور و از خاندان آل‌سعید بود. او بزرگ‌ترین پسر عموی سلطان قابوس است و خواهر تنی او در دهه هفتاد، به عقد سلطان قابوس درآمد که پس از مدتی به طلاق منتهی شد.

او در همان آکادمی نظامی تحصیل کرد که سلطان قابوس از آن فارغ‌التحصیل شد. اسعدبن طارق، نماینده شخصی سلطان قابوس بوده و مناصب مهم زیادی را تاکنون در اختیار داشته است. به نظر ناظران عمان او پشتیبانی نیروهای مسلح را نیز با خود دارد. چون چندین سال فرماندهی بخش‌هایی مانند تیپ زرهی را بر عهده داشت و درجه سرتیپی دارد.

او در چندین نوبت سفیر شخصی سلطان قابوس برای تسلیم پیام‌های وی برای سران کشورهای دیگر بوده است و همچنین در جلسات سران کشورهای عربی و شورای همکاری خلیج فارس، به نمایندگی از سلطان شرکت می‌کند. اسعد پروژه‌های اقتصادی زیادی در عمان را کنترل می‌کند و با رهبران نسل دوم کشورهای حاشیه خلیج فارس شراکت اقتصادی و روابط دوستانه دارد. از اسعدبن‌طارق به‌عنوان گزینه اصلی سلطنت عمان یاد می‌شود. اسناد ویکی‌لیکس نیز بر این مساله صحه می‌گذارد.

۲. هیثم‌بن‌طارق‌بن‌تیمورآل‌سعید: هیثم نیز در سال ۱۹۵۴ دیده به جهان گشود. مادر او زن دوم طارق‌بن‌تیمور بود. او به مدت بیش از یک دهه، وزیر فرهنگ و میراث ملی است. بعضاً به‌ عنوان فرستاده خاص سلطان در برخی از نشست‌ها و مراسم‌ها مانند عروسی سلطنتی بریتانیا در سال ۲۰۱۱ بوده و روحیات خاص خود را دارد و از وی به‌ عنوان شخصی متمرد یاد می‌شود. او نیز منافع اقتصادی زیادی در عمان دارد.

۳. شهاب‌بن‌طارق‌بن‌تیمورآل‌سعید: شهاب در ۱۹۵۶ میلادی قدم در این دنیا نهاد. مادر او زن سوم طارق است. او مشاور سلطان قابوس و رییس شورای تحقیقات علمی عمان است. سمت قبلی او فرماندهی نیروی دریایی سلطنتی عمان تا سال ۲۰۰۴ بود. او در عمان فعالیت‌های اقتصادی زیادی دارد و فردی جاه‌طلب است. گفته می‌شود در گذشته در پاره‌ای از امور با سلطان قابوس اختلاف نظر داشته‌اند؛ سه گزینه اخیر بیش از ۶۰ سال دارند.

۴. تیموربن‌اسعدبن‌طارق‌بن‌تیمورآل‌سعید: تیمور در سال ۱۹۸۱ به دنیا آمد و نوه عموی سلطان قابوس است. از او نیز به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی سلطنت عمان و حتی گزینه اصلی یاد می‌شود و اسناد ویکی‌لیکس نیز از او نام برده شده است. گفته می‌شود سلطان قابوس علاقه خاصی به او دارد. همسر تیمور را سلطان قابوس انتخاب کرد.

همسر او سلمی‌بنت مستهیل‌بن‌احمدالمعشنی است. پدر بزرگ همسر تیمور برادر مادر سلطان قابوس بود. در واقع سلطان قابوس نوه دایی خود را به عقد نوه عموی خود درآورد. مراسم ازدواج آنها در سال ۲۰۰۴ یکی از باشکوه‌ترین مراسم سال‌های اخیر عمان بود که مردم عمان برای آن افسانه‌هایی نیز ساخته‌اند. شخص سلطان در عروسی آنها حضور داشت.

تیمور دبیر کل شورای تحقیقات علمی عمان است که ریاست آن را عمویش شهاب بر عهده دارد. او چندین برنامه مهم در عمان را برگزار کرده و عضو هیات مدیره بانک ظفار، یکی از مهم‌ترین بانک‌های عمان است. او در رسانه‌ها حضور فعال دارد و شخصیت محبوبی بین عمانی‌ها دارد. او در اسکاتلند و انگلستان تحصیل کرده و دوره‌هایی را نیز در آمریکا گذرانده است. از آنجایی که تیمور جوان‌تر از پدر و عموهای خویش است و سلطان توجهات ویژه‌ای به او دارد، به احتمال زیاد نام او در پاکت‌های نامه نوشته شده و شاید مجلس خاندان سلطنتی او را به سلطنت انتخاب کنند.

۵. فهدبن‌محمودبن‌محمدبن‌ترکی آل‌سعید: فهد در سال ۱۹۴۴ متولد شد. پدر بزرگ پدر او با پدر بزرگ سلطان قابوس یعنی سلطان تیمور برادر بوده‌اند. اون نایب‌رئیس کابینه است و ریاست ستاد مبارزه با قاچاق را بر عهده دارد. البته شانس او برای این منصب کم است، چون از شاخه دیگری از خاندان حاکم آل‌بوسعید بوده و همسر او فرانسوی است و با این اوصاف، فرزندان او طبق قانون اساسی عمان نمی‌توانند حاکم عمان باشند.

گزینه‌های دیگر: فهد فرزند پنجم تیمور (عموی سلطان) که در قید حیات است. ترکی‌بن‌محمود و فرزندش مروان، و فرزندان شهاب و هیثم نیز از گزینه‌های محتمل می‌باشند. عده‌ای از فرمانده مورد وثوق سلطان قابوس به نام النعمانی، که گفته می‌شود او خود باید جلسه سه روزه و مراسم گشودن نامه‌ها را بر عهده بگیرد، نام می‌برند. حتی افرادی از یوسف‌بن‌علوی که دستیار سلطان در وزارت خارجه است، یاد می‌کنند (البته طبق قانون اساسی این دو گزینه نمی‌توانند سلطان شوند ولی به هر حال گمانه زنی می‌شود).