بزرگ‌ترین عرصه اقتصاد نشر ایران بلاتکلیف کرونا
فشارها، برپایی سی و سومین نمایشگاه کتاب تهران را تسریع می‌کند؟
با وجود آنکه قرار بود نمایشگاه بین المللی کتاب تهران پس از ماه رمضان برگزار شود، شیوع ویروس کرونا، این امر را ناممکن کرد و اکنون زمان برگزاری نمایشگاه نامشخص است؛ وضعیتی که برخی نمایشگاه مجازی را پیشنهاد جایگزین آن اعلام کردند؛ اما این پیشنهاد به واکنش شدید ناشران مواجه شد و همین امر متولیان امر را واداشت که تاکید کنند نمایشگاه همچنان برپا خواهد شد.
با وجود آنکه قرار بود نمایشگاه بین المللی کتاب تهران پس از ماه رمضان برگزار شود، شیوع ویروس کرونا، این امر را ناممکن کرد و اکنون زمان برگزاری نمایشگاه نامشخص است؛ وضعیتی که برخی نمایشگاه مجازی را پیشنهاد جایگزین آن اعلام کردند اما این پیشنهاد به واکنش شدید ناشران مواجه شد و همین امر متولیان امر را واداشت که تاکید کنند نمایشگاه همچنان برپا خواهد شد اما چه زمان و با چه کیفیتی؟
به گزارش «تابناک»؛ نمایشگاه بین المللی کتاب تهران ساختار متفاوت با نمایشگاه‌های بین المللی معتبر دارد. این نمایشگاه در واقع یک فروشگاه عظیم موقت است که تازه‌های نشر در آن عرضه و فروخته می‌شود و بر خلاف دیگر نمایشگاه‌ها، به میزان کمتری جنبه نمایش و بازاریابی دارد. به همین دلیل، برای اقتصاد نشر جنبه استراتژیک دارد و بسیاری از ناشران بخش اعظمی از درآمد سالیانه‌اش از محل فروش در نمایشگاه کتاب تامین می‌شود. در واقع نمایش کتاب در عرصه نشر، به مثابه اکران شش ماهه نخست سینمای ایران است که اقتصاد سینمای ایران را تامین می‌کند؛ اما قاعدتاً اینجا با زمان فشرده‌ای مواجهیم.
با وجود افزایش شدید قیمت پشت جلد کتب به واسطه افزایش هزینه طبع و نشر و علی الخصوص رشد چشمگیر قیمت کاغذ، نمایشگاه سی و دوم نیز با استقبال قابل قبولی همراه شد و نشر سرپا ماند. امید ناشران به نمایشگاه سی و سوم بود که قاعدتاً می‌بایست در اردیبهشت ماه برپا می‌شود؛ اما شیوع کرونا برپایی این نمایشگاه را که در دوره کوتاه برگزاری‌اش با تجمع میلیونی همراه است و تراکم انسانی شدیدی در روزهای پنجشنبه و جمعه را تجربه می‌کند، ناممکن کرد. در نخستین روزهای اسفندماه اعلام شد با مصوبه شورای سیاستگذاری، سی و سومین نمایشگاه کتاب تهران بعد از ماه مبارک رمضان برگزار خواهد شد اما مشخص بود چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.
چندی پیش ایوب دهقانکار، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دبیر سیاستگذاری نمایشگاه کتاب تهران گفت: «قرار بر این شد بعد از عید فطر در جلسه ای با حضور تمامی اعضای شورای سیاستگذاری نمایشگاه کتاب تهران و با دعوت از آقای جهانپور(سخنگوی ستاد ملی مبارزه با کرونا) درباره سرنوشت نمایشگاه کتاب تهران در سال 99 تصمیم گیری شود که بدون شک تمامی اعضای این شورا هیچ تصمیمی را بدون صلاحدید ستاد ملی مبارزه با کرونا اتخاذ نمی‌کنند. در صورتی که نمایشگاه کتاب تهران برگزار نشود قطعا معاونت فرهنگی نه فقط یک روش جایگزین بلکه مجموعه ای از اقدامات را در دست اقدام خواهد داشت که نمایشگاه مجازی هم می‌تواند یکی از این اقدامات باشد.»
ایده برپایی نمایشگاه مجازی کتاب که قبل از دهقانکار نیز مطرح شده بود، خشم برخی ناشران را در پی داشت، چرا که آنها معتقدند این طرح یا هر طرح دیگری نمی‌تواند جایگزینی برای نمایشگاه کتاب باشد و گردش مالی مشابهی را رقم بزند. در همین زمینه، هومان حسن‌پور رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان گفت: «نمایشگاه کتاب مجازی تیر خلاص بر پیکر کتابفروشان است، نمایشگاهی که یک روز قرار بود در ترویج کتابخوانی و ویترین فروش کتاب کمک کند، حالا به نابودگر تبدیل می‌شود، با این کار گویی به مغز صنف کتابفروشان شلیک کرده‌ایم.»
او افزود: «نمایشگاه‌ها طبقه‌بندی میشوند، برخی نمایشگاه‌ها فرهنگی، بخشی فرهنگی و اقتصادی و برخی نمایشگاه‌ها فرهنگی، اقتصادی و ملی هستند. نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در دسته سوم جای می‌گیرد. نمی‌گویم درست یا غلط اما این نمایشگاه، شاهرگ حیاتی نشر ایران به حساب می‌آید، حالا تصمیم می‌گیریم که نمایشگاه را آنلاین برگزار کنیم، می‌خواهیم چند میلیون نفر به مدت ده روز در سایتی که همه ناشرین در آن حاضر هستند، مشغول خرید باشند. اگر شما به عنوان یک مخاطب به نمایشگاه کتاب مجازی بروید، فرصت می‌کنید در این فضا جستجو کنید؟ این یک موضوع جدی و تاثیرگذار بر سرنوشت نشر ایران است و ممر درآمد چیزی حدود دو هزار نفر و شاید با احتساب خانواده‌هایشان بیش از حدود بیست هزار نفر از جمعیت ایران باشد.»
مجموعه مطالبات ناشران چنین تصویری را ترسیم می‌کند که آنها خواهان برگزاری نمایشگاه کتاب به هر قیمت ممکن هستند و بسیار بعید است نمایشگاه کتاب با وجود این شدت پیگیری‌ها از اساس لغو و سی و سومین نمایشگاه کتاب بین المللی تهران به سال هزار و چهارصد موکول شود. در عین حال دور از انتظار نیست که این پیگیری‌ها منجر به تسریع در برگزاری نمایشگاه کتاب شود، چرا که ناشران خود را در معرض خسارات گسترده می‌بینند و سرمایه گذاری که برای چاپ کتب جدید و فروش و وصول درآمدشان در اوایل اردیبهشت ماه داشته باشند، تحقق نیافته می‌بینند و در پی گذر سریع از این وضعیت هستند.
افزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگلتابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
اتفاقا نمایشگاه آنلاین مزایای بیشتری نسبت به نمایشگاه واقعی داره. چون تعداد بیشتری از مردم میتونن بازدید کنن. ثانیا بسیاری از هزینه ها کم میشه. میشه 24 ساعته فعال باشه و مردم سفارش بزارن. در ضمن با سرعت بیشتری میشه کتب ناشران رو جستجو کرد و کتاب مورد نظر رو پیدا کرد و خیلی از مزایای دیگه ... بهتره ناشران با تعصب به این قضیه نگاه نکنن و قدری هم به فکر سلامت خودشون و هموطنانشون باشن. ایده خیلی جذاب و خوبیه.. و البته بدون شک گردش مالی در نمایشگاه انلاین بیشتر هم خواهد شد چون افرادی که سالهای قبل به هر دلیلی نمیتونستن حضور فیزیکی داشته باشند این بار خیلی راحت میتونن از نمایشگاه بازدید کنن.
در کشورهای پیشرفته، نمایشگاه کتاب معمولا محلی است برای ملاقات‌های تخصصی ناشران، تبادل اطلاعات در حوزه نشر، نشست‌های فرهنگی و بخصوص خرید و فروش کپی رایت کتابها. حتی در نمایشگاه کتاب برخی از کشورها اساسا فروش مستقیم کتاب انجام نمیشود و کتابهای جدید صرفا برای دیده شدن و جذب سفارش ارائه میشوند. اما نمایشگاه کتاب تهران، مثل همه چیزهای عجیب و غریب کشور، بیشتر شبیه بازار مکاره است.
اگه واقعا انلاین باشه و هزینه پستی رو مدیریت کنن و بنها برقرار باشه مگه من احمقم از یاسوج پاشم بیام؟ نرسیده به نمایشگاه تو مترو کرونا بگیرم.ولی هزینه پست در حال از هزینه رفتن به تهران کمتره
ناشران کتاب سودجو هستند در بهترین دوران شرایط نشر هیچ اقدامی برای کارگران خود نکردن و تنها کارشان نق زدن است زمان وزارت ارشاد اقای خاتمی وامهای ۴۰ میلیونی دریافت کردن و همگی خانه های انچنانی خردیدن متاسفانه شاکر نیستن
اون موقع که کاغذ دولتی میگرفتن و کتاب با تیراژ ۱۰۰۰ نسخه وحتی کمتر رامدبازار کردند ووامهای کلان راخرج دلالی مسکن میکردند به فکر تیرخلاص بودند؟ همین نوع ناشران مردم رااز کتاب خواندن بازداشتند چون اون درامدهابایستی خرج بهره وری تولیدوعرضه کتاب می شد.
وقتی میشه با کمترین هزینه ، بی نهایت کتاب و نشریه رو به صورت آنلاین به نمایش و فروش گذاشت، واقعا چه لزومی داره که نمایشگاه کتاب به سبک و سیاق گذشته برگزار بشه؟!
ناشرین محترم لطفاً کمی فکر کنند و دست از تفکرات سنتی بردارند.
با برگزاری آنلاین نمایشگاه ، کل کشور امکان حضور در اون رو پیدا میکنند و دیگه لازم نیست ساکنین شهرستان خودشون رو به تهران برسونن و خسته و مونده از نمایشگاه دیدن کنند. به اضافه, دیگه شاهد ترافیک سالانه خیابان های اطراف محل برگزاری نمایشگاه نخواهیم بود.
خود نمایشگاه کلی هزینه برگزاری و نیروی انسانی و تامین امنیت و تامین برق و انرژی و ... داره که با برگزاری آنلاین، هیچ کدوم از این هزینه ها صرف نمیشه و کلی صرفه جویی میشه.
نمایشگاه آنلاین مزایای بیشماری داره که بنده فقط به چند مورد اشاره کردم. حتی بعد از دوران کرونا هم برگزاری نمایشگاه فیزیکی ، هیچ توجیهی ندارد.
بهتره که مسئولین امر، زیرساخت های نمایشگاه های آنلاین رو هر چه سریع تر آماده کنند.
نظر شما
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.