آقای روحانی! بس است‏/ ترامپ و بازی در وقت تلف شده /کمدی خصوصی‌سازی و زرنگ‌بازی وزارت اقتصاد! ‏

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز سه شنبه سی و یکم تیرماه در حالی چاپ و منتشر شد که کاهش قیمت دلار و شکستن ‏قیمت سکه و تحلیل‌هایی درباره روند نوسانات ارز و وضعیت بورس از یک سو، سفر وزیر خارجه ایران به عراق و آینده روابط ‏ایران و عراق، ادعای میرسلیم درباره چگونگی جلوگیری از تحقیق و ‏تفحص از شهرداری تهران در مجلس دهم و سخنان رئیس دستگاه قضا درباره اعتراض و اغتشاش در صفحات نخست روزنامه ‏های امروز برجسته شده اند. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛ ‏

آقای روحانی! بس است‏

منصور مظفری در سرمقاله امروز روزنامه آفتاب یزد با عنوان آقای روحانی بس است؛‏ نوشت: سریال هیولا را حتماً دیده‌اید؟! ‏موضوع هیولا، رانت است و فساد مالی و بریز و بپاش در صندوق ذخیره‌ی فرهنگیانِ بی نوا و بسیاری مسائل دیگر از جمله ‏گرانی دلار... ‏
مهران مدیری از فرهاد اصلانی می‌پرسد: «دلار از ۴ هزارتومان بشود ۱۰ هزار تومان مردم خوشحال می‌شوند یا از ۱۸ هزار ‏تومان بشود ۱۰ هزار تومان؟» و اصلانی با ساده لوحی تمام و در حالی که لبخندی بر لب دارد می‌گوید: «از ۱۸ هزارتومان بشود ‏‏۱۰ هزار تومان!» و مهران مدیری می‌گوید: «اما در هر صورت دلار همان ۱۰ هزار تومان است». ‏
این سکانسی است از سریال هیولا، اما سبقه تاریخی نیز دارد آن گاه که می‌گویند: «نانوایان کرمانی تلاش کردند ۱ ریال نان را گران ‏بفروشند و دولت مقاومت کرد، اما وقتی نانوایان پذیرفتند ابتدا سه ریال گران کنند و سپس ۱ ریال ارزان! دولت نیز دست از مقاومت ‏به شرطی و شروطی برداشت». ‏

همه‌ی این‌ها را در حالی می‌گوییم که دلار در بازار غیررسمی وارد کانال ۲۶ هزار تومان شده و هیچ کس برای این گرانی ‏افسارگسیخته دلار حد و مرزی قائل نیست، اما مردم کوچه و بازار می‌گویند: «بالاخره دلار تا یک جایی بالا می‌رود که داد همه را ‏در آورد و آن گاه چند هزارتومان ارزان می‌شود و همانی می‌شود که خواست دولت است»! ‏

این یعنی مردم حالا دیگر مثل کف دست سناریویِ بازی‌های دلاری دولت‌ها را می‌دانند و از آن جایی می‌گوییم دولت‌ها که وصف ‏دولت روحانی و احمدی‌نژاد و ... نیست، گویی باید دلار به اندازه‌ای گران شود که وقتی چند درصدی ارزان می‌شود مردم ‏ممنون و خوشحال و لابد شکرگزار نیز باشند، اما این بار ماجرا فراتر از سناریو‌های تکراری است، زیرا این بالا و پایین شدن‌های ‏رعدآسای دلار، زندگی و سرنوشت مردم را به مخاطره انداخته است حتی اگر سناریوی تکراری نیز در حال عملیاتی شدن است ‏باید به آقای روحانی گفت: دیگر بس است! ‏

چون ذره‌ای دیگر اگر بر ستون فقرات زندگی مردم فشار وارد شود چه بسا زمینگیری و فلج شدن تنها راه پیش روی همه است ‏زیرا در این سکوت سهمگین دولت و بانک مرکزی، حالا دیگر مردم منتظر ارزان شدن خیالی و ساختگی دلار نیستند بلکه منتظر ‏اتمام این سیر صعودی هستند تا لااقل تکلیف خودشان با خودشان را بدانند که در زندگی اسیرِ تورم، با همه سخت جانی و آستانه ‏تحمل بالایی که دارند! چند چند هستند. ‏

همه‌ی حرف ما همین چند کلمه بود که بازی‌های نخ نما شده‌ی دلاری را مردم می‌دانند و از حفظ شده اند، ولی آن چه مطالبه ‏امروز مردم است پایان دادن به این صعود ساعتی و روزانه دلار است همان دلاری که وقتی از ۱۰۰۰ تومان به ۳۰۰۰ تومان ‏رسید، روحانی چنان به احمدی نژاد پرخاش کرد که مطمئن بودیم در همه هشت سال این دولت، دلار از ۳۰۰۰ تومان فراتر نخواهد ‏رفت، اما این روز‌ها فقط امیدواریم از ۳۰ هزار تومان بالاتر نرود و این جا است که می‌گوییم: آقای روحانی دیگر بس است! ‏

ترامپ و بازی در وقت تلف شده

حسن هانی‌زاده تحلیلگر مسائل بین‌الملل در سرمقاله امروز روزنامه آرمان ملی با عنوان ترامپ و بازی در وقت تلف شده نوشت: ‏برآیند نظرسنجی‌ها در ایالات‌متحده آمریکا نشان می‌دهد که شانس دونالد ترامپ برای پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری این ‏کشور به‌ شدت تنزل یافته. ناتوانی تیم دونالد ترامپ در مهار ویروس کرونا و افزایش شمار بیماران و فوت‌شدگان ناشی از آن در ‏سطح آمریکا، نگاه جامعه آمریکا را به ناتوانی و عجز تیم ترامپ برای تقابل با این بحران به‌شدت تغییر داد. احساس مردم آمریکا ‏این است که ترامپ از سال ۲۰۱۶ یعنی در انتخابات قبلی ریاست‌جمهوری تاکنون نتوانسته سیاست معتدلی در رابطه با مسائل ‏داخلی و خارجی در پیش بگیرد. ‏

رفتار متناقض دونالد ترامپ در زمینه‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی تردید‌ها را در جامعه آمریکا به وجود آورده که اگر او بار ‏دیگر در انتخابات به پیروزی برسد، آمریکا به‌شدت دچار انزوای سیاسی و حتی فروپاشی خواهد شد. اخیرا جاناتان فریدمن، یکی ‏از نویسندگان برجسته آمریکایی در روزنامه گاردین به‌صراحت اعلام کرده که ویروس کرونا در واقع جامعه آمریکا را علیه ‏ترامپ متحد کرده و شانس پیروزی وی را در انتخابات به‌شدت کاهش داده است. به همین دلیل طی هفته‌های اخیر او در حوزه‌های ‏مختلف دچار نوعی پارادوکس در رفتار سیاسی شده و از آنجایی که تهدید‌های سابق ترامپ علیه ایران و چین و روسیه بی‌نتیجه ‏بوده و نتوانسته از رهگذر اعمال تحریم‌های ظالمانه علیه ایران جامعه آمریکا را با خود همراه سازد، لذا رفتار خود را نسبت‌به ‏ایران تغییر داده. اینکه ترامپ مدعی شده اگر ایران بخواهد تحریم‌ها را لغو خواهد کرد، یک بلوف انتخاباتی است و در چارچوب ‏پروپاگاندای انتخاباتی او قابل تجزیه و تحلیل است. ‏

شرایط حاکم بر جهان و منطقه مخصوصا در ایالات‌متحده یک شرایط کاملا خاکستری است و تا سه ماه باقیمانده از انتخابات ‏ریاست‌جمهوری، دونالد ترامپ به دلیل همین فضای خاکستری نمی‌تواند تصمیم مهم و قاطعی را در حوزه سیاست خارجی اتخاذ ‏کند. بنابراین همه نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد شانس جو بایدن برای پیروزی در انتخابات اکتبر آینده افزایش یافته و اگر بایدن وارد ‏کاخ سفید شود، قطعا تغییرات زیادی در سیاست خارجی آمریکا نسبت به ایران ایجاد خواهد شد زیرا بایدن معتقد است که خروج ‏آمریکا از توافقنامه بین‌المللی برجام اشتباه بزرگی بود. به همین دلیل به نظر می‌رسد در حال حاضر دونالد ترامپ در وقت تلف‌شده ‏بازی می‌کند و همه برگ‌های برنده انتخاباتی وی از دست ترامپ خارج شده است. ‏

‏ درخصوص ماجراجویی‌های اخیر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی این نظریه امنیتی- سیاسی وجود دارد که رژیم ‏صهیونیستی سعی دارد تا در زمان باقی مانده به انتخابات آمریکا به نوعی منطقه را دچار بحران امنیتی کند و اتفاقاتی که اخیرا رخ ‏داده در چارچوب این نظریه قرار دارد. اعتقاد مقامات رژیم‌ صهیونیستی این است که در سه‌ماه باقی مانده از انتخابات ‏ریاست‌جمهوری آمریکا، رژیم‌ صهیونیستی باید دست به ماجراجویی نظامی علیه ایران و محور مقاومت بزند تا دونالد ترامپ را ‏وادار کند که به نفع رژیم‌ صهیونیستی وارد عمل شود. بر این اساس، تصور مقامات رژیم‌ صهیونیستی این است که اگر با کمک ‏آمریکا ایران را وادار به یک عکس‌العمل شتاب‌زده نظامی بکند، طبیعتا به نفع دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و بنیامین ‏نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم‌صهیونیستی خواهد بود زیرا این امر می‌تواند برگ برنده‌ای در دست ترامپ باشد. ‏

کمدی خصوصی‌سازی و زرنگ‌بازی وزارت اقتصاد! ‏

محمدصادق جنان‌صفت در سرمقاله امروز روزنامه جهان صنعت با عنوان کمدی خصوصی‌سازی و زرنگ‌بازی نوشت: فلسفه ‏خصوصی‌سازی که مارگارت تاچر، بانوی آهنین بریتانیا آن را با قدرت و شجاعت طرح و اجرا کرد تفویض قدرت به معنای کلی ‏آن از نهاد دولت به نهاد‌های مدنی از جمله نهاد بنگاه‌ها و نهاد خانواده بوده و هست به این معنی که از میزان و درجه مزاحمت ‏دیوانسالاران و بوروکرات‌ها در فرآیند فعالیت‌های اقتصادی بخش خصوصی و شهروندان کاسته شود و رقابت جای انحصار‌ها را ‏بگیرد. از سوی دیگر مزیت خصوصی‌سازی یکی هم این بوده و هست که بدنه و پیکره دولت کوچک و چابک شود و دولت برای ‏تامین مزد و حقوق میلیون‌ها کارمند و ده‌ها هزار رییس و مدیر …‏

‏… در رده‌های گوناگون با کسری بودجه مواجه نشود که به انتشار اسکناس اقدام کند و نرخ تورم را شتاب دهد و مارپیچ و دور ‏خبیث کسری بودجه- انتشار اسکناس و رشد شتابان نرخ تورم را ادامه دهد. این فلسفه خصوصی‌سازی در ایران، اما نادیده گرفته ‏شد و سیاستمداران و بوروکرات‌ها و روشنفکران چپ‌اندیش و ذی‌نفعان دولتی ماندن اقتصاد در همه سال‌های پس از جنگ با ‏رشته‌ای نامرئی پیوند زده شده به هم خصوصی‌سازی را به یک مسیر انحرافی کشاندند که جای شرح آن در این نوشته کوتاه ‏نیست.

اما برای خالی نماندن مصداق در این مفهوم تنها به یک مورد یعنی اختراع داستان «سهام عدالت» اشاره می‌کنم. در دهه ‏‏۱۳۸۰ و پس از آنکه دولت اول احمدی‌نژاد نتوانست در برابر سیاست‌های کلی اصل ۴۴ و تغییر ریل اقتصاد از ریل دولتی به ‏ریل خصوصی مقاومت کند داستان سهام عدالت را ساخت و با این ابزار تازه سهم دولت و سهم نهاد‌های حاکمیتی را در هیات‌مدیره ‏شرکت‌های بزرگ حفظ کرد. حالا و ۱۵ سال پس از اختراع سهام عدالت و دردسرهایش، وزارت اقتصاد که سیاستگذار اصلی ‏خصوصی‌سازی است و زیر ضرب کوه‌پیکر شدن بورس قرار دارد و این بازار را به بازی پانزی نزدیک کرده به دولت پیشنهاد ‏داده است: «کلیه دستگاه‌های اجرایی مکلفند همکاری لازم را با وزارت امور اقتصادی و دارایی در افزایش سهم شناور آزاد– ‏حداقل به میزان ۲۵ درصد- شرکت‌های تابع اعم از شرکت‌های دولتی و شرکت‌های تابع نهاد‌های عمومی غیردولتی و سازمان‌ها و ‏صندوق‌های بازنشستگی، مطابق مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار در بازار سرمایه به عمل آورند.» ‏

نکته شگفت‌انگیز، اما تبصره این بند از تصویب‌نامه هیات وزیران است که تاکید دارد: «عرضه سهام شناور حداکثر به میزانی ‏است که صندلی مدیریتی موجود در شرکت‌ها حفظ شود.» معنای این تبصره شگفت‌انگیز این است که مدیران وزارت اقتصاد ‏نمی‌خواهند هرگز زیر بار این مقوله بروند که مدیریت دولتی بر شرکت‌های به فروش رفته احتمالی را از دست بدهند. آیا این یک ‏داستان کمدی و زرنگ‌بازی آشکار نیست که سهام شرکت‌های دولتی را بفروشیم به شرط اینکه صندلی مدیریت حفظ شود؟ این ‏چگونه خصوصی‌سازی است و کدام سهامداران بزرگ حاضرند زیر بار این خفت بروند که پول‌شان را بدهند و سهام شرکتی را ‏خریداری کنند، اما رییس آن‌ها را دولت تعیین کند؟

نکته عجیب دیگر این تصویب‌نامه این است که وزارت اقتصاد با یک تصویب‌نامه شگفتی‌ساز سازمان تامین اجتماعی، ‏صندوق‌های بازنشستگی و شاید مثلا بنیاد مستضعفان که نهاد‌هایی غیردولتی به حساب می‌آیند و سهامداران آن‌ها نهاد‌هایی غیر از ‏دولت هستند را نیز زیر چتر خود قرار داده و به آن‌ها دستور می‌دهد مطابق میل این وزارتخانه عمل کنند و سهام‌شان را مطابق ‏اراده و خواست دولت برای عرضه آماده سازند. چرا صندوق‌های بازنشستگی به ویژه صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی باید ‏مطابق اراده دولت عمل کند در حالی که کارفرمایان و کارگران منابع اصلی آن را تامین کرده‌اند. با توجه به سابقه چند ماه گذشته و ‏امتناع سازمان خصوصی‌سازی از واگذاری و فروش سهام شرکت‌های دولتی در بورس این احتمال وجود دارد که وزارت اقتصاد با ‏زرنگ‌بازی می‌خواهد باز هم شستا یا صندوق‌های بازنشستگی را وارد بازی عرضه سهام کند و شرکت‌های خود را نگه دارد. امید ‏است چنین نباشد و امید است که آن تبصره حذف شود. ‏