اگر هواپیمای ایرانی در آسمان سوریه سقوط می‌کرد! ‏/انگیزه‌های آمریکا در تعرض به هواپیمای ایرانی چه می‌تواند باشد؟ /جایگاه ایران در پلتفرم جدید حزب دموکرات آمریکا

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز شنبه چهارم مردادماه در حالی چاپ و منتشر شد که بازتاب اقدام تحریک آمیز جنگده‌های ‏آمریکایی برای هواپیمای ایرانی در آسمان سوریه و گزارش‌ها و تحلیل‌ها درباره بار حقوقی این اقدام و انگیزه‌های احتمالی ‏آمریکا در بیشتر روزنامه‌های امروز مورد توجه قرار گرفته است. عناوین مرتبط با ادامه تنش‌ها بین آمریکا و چین، برگزاری ‏نماز در مسجد ایاصوفیه استانبول پس از ۸۶ سال، تشکیل پرونده علیه میرسلیم به روایت مشاور قالیباف و ادعای آغاز حذف ‏اصولگرایان سنتی در روزنامه اصلاح طلب از دیگر سو در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛ ‏

جایگاه ایران در پلتفرم جدید حزب دموکرات آمریکا

صلاح‌الدین هرسنی، کارشناس مسائل بین‌الملل در سرمقاله امروز روزنامه جهان صنعت با عنوان جایگاه ایران در پلتفرم جدید ‏حزب دموکرات آمریکا نوشت: حزب دموکرات آمریکا جدید‌ترین پلتفرم خود را برای آینده سیاست خارجی آمریکای بعد از ترامپ، ‏منتشر کرده است. پلتفرم جدیدی که حزب دموکرات آمریکا برای سال ۲۰۲۰ در کمپین انتخاباتی جو بایدن و برنی سندرز تهیه ‏کرده و تدارک دیده است، بیش از همه بر تغییر سیاست خارجی ترامپ تاکید دارد. ‏

در این پلتفرم جدید برای ایران و نحوه مواجهه با آن، دستور کار جدیدی در نظر گرفته شده است. در این پلتفرم که در مقایسه با ‏پلتفرم حزب دموکرات در سال ۲۰۱۶ لحن آشتی‌جویانه‌تری نسبت به ایران دارد، درباره مواجهه با ایران این‌گونه آمده است که: ‏حزب دموکرات آمریکا در صورت پیروزی در انتخابات پیش‌روی آمریکا به برجام بازخواهد گشت و هدف تغییر رژیم جمهوری ‏اسلامی در ایران را دنبال نخواهد کرد. همچنین در این پلتفرم جدید آمده است که دموکرات‌ها ضمن برداشتن تحریم‌های اقتصادی ‏علیه تهران، حرکت پرشتاب دولت ترامپ به سمت جنگ با ایران را متوقف خواهند کرد و دیپلماسی اتمی، کاهش تنش و ‏گفتگو‌های منطقه‌ای را در اولویت خود قرار خواهند داد. در نگاه و باور مقامات حزب دموکرات، این پلتفرم جدید می‌تواند موجب ‏چرخش واشنگتن از دخالت نظامی به سوی دیپلماسی عمل‌گرایانه با هدف رسیدن به منطقه‌ای آزاد و مبتنی بر صلح و ثبات شود.

درباره اعلام برنامه حزب دموکرات در مواجهه با تهران، هدف اساسی و اصلی حزب دموکرات بیشتر تلاش برای حفظ میراث ‏اوباما است، چراکه برجام و توافق هسته‌ای را باید حاصل ابتکارات باراک اوباما در مواجهه با ایران دانست. هر چند که ترامپ ‏تلاش کرد از میراث اوباما اعتبارزدایی کند. حال اگر آنگونه که مقامات حزب دموکرات ادعا کرده‌اند، واشنگتن بتواند با پیروزی ‏جو بایدن در انتخابات ماه نوامبر به برجام بازگردد، این خبر و رخداد خوبی هم برای تهران و هم برای واشنگتن و هم برای ‏تروئیکای اروپای برجام و حتی برای دو عضو غیراروپایی برجام یعنی مسکو و پکن خواهد بود. اما واقعیت آن است که با وجود ‏تمایل زائدالوصف دو مبتکر اصلی ایده حفظ برجام و بازگشت واشنگتن به آن یعنی (جیک سولیوان و ویلیام برنز)، هم‌اینک نگرش ‏آن‌ها نسبت به بازگشت واشنگتن به برجام دستخوش تغییر شده و متفقا بر این نکته تاکید می‌کنند که پیروزی دموکرات‌ها در ‏انتخابات به این معنی نیست که تحریم‌ها علیه ایران کاهش خواهد یافت، مگر اینکه ایران بی‌درنگ تضمین دهد آماده است برای ‏تجدیدنظر در مفاد توافق هسته‌ای از جمله تمدید زمان محدودیت‌های آن، موشک‌های بالستیک و راستی‌آزمایی با آمریکا وارد ‏مذاکره شود. ضمن آنکه انتظار می‌رود در صورت پیروزی جو بایدن در انتخابات ماه نوامبر، سولیوان که اکنون مشاور سیاست ‏خارجی وی است در همین سمت باقی بماند. درباره ایده دنبال نکردن طرح تغییر رژیم در ایران، وضعیت کمی پیچیده‌تر و ‏غامض‌تر به نظر می‌رسد. به نظر می‌رسد رد ایده تغییر رژیم بیشتر در مقابل طرح مایکل دی‌آندریا (مسوول بخش عملیات‌های ‏سازمان سیا در دوران ترامپ) طراحی شده و وضعیت اعلامی پیدا کرده است. اگرچه ایده طرح تغییر رژیم در اساس و بیشتر در ‏راستای احساسات ناسیونالیستی و خود‌آگاهی‌های ملی ایرانیان محکوم به شکست است و حتی سوزان ملونی مشاور اسبق وزارت ‏خارجه آمریکا آن را بسیار نابخردانه، مضرانه، ناآگاهانه و ناشیانه و سیاستی محتوم به شکست دانسته، اما به نظر نمی‌رسد که ایده ‏طرح تغییر رژیم، گزینه‌ای از گزینه‌های روی میز دموکرات‌ها در مواجهه با ایران نباشد. رد ایده طرح تغییر رژیم از سوی حزب ‏دموکرات در شرایط حاضر و در جولان و تکرر نظم آنارشیک ترامپ، قبل از آنکه بیان یک واقعیت باشد، بیشتر مصرف تبلیغاتی ‏و انتخاباتی دارد. حزب دموکرات نیز همانند حزب جمهوریخواه ایده طرح تغییر رژیم را در صورت ضرورت از طریق پشتیبانی ‏از نیرو‌های داخلی ناراضی، استفاده از ابزار‌های امنیتی نظیر انقلاب‌های مخملی، گزینه حمایت از اقلیت‌ها و گروه‌های ‏اپوزیسیون، گزینه سازماندهی گروه‌های شورشی به انجام می‌رساند. سوابق رفتاری دو حزب آمریکا طی چهار دهه مواجهه با ‏ایران نشان می‌دهد که آنها، آنچه گویند نه آن است که در فعل آرند. ‏

اگر هواپیمای ایرانی در آسمان سوریه سقوط می‌کرد! ‏

امیر عاصف طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه وطن امروز با تیتر اگر هواپیمای ایرانی در آسمان سوریه سقوط می‌کرد! ‏نوشت: با مزاحمت تروریستی ۲ جنگنده نظامی برای پرواز مسافری ۱۱۵۲ هواپیمایی ماهان در آسمان سوریه، بیش از آنکه ‏فضای رسانه‌ای به سمت تحلیل ماجرا برود، معطوف به ۲ موضوع شد! یکی رمزگشایی از ملیت جنگنده نظامی و دیگری لزوم ‏پاسخ فوری جمهوری اسلامی به این اقدام تروریستی. ‏
فارغ از اهمیت ۲ موضوع فوق، می‌شود ماجرا را از زاویه‌ای دیگر هم مورد بررسی قرار داد. ‏
در صورت سقوط هواپیمای ایرانی در داخل سوریه بازخورد آن چه بود؟! ‏
طبق بررسی کارشناسان هوافضا، این اقدام جنگنده‌های آمریکا به قصد سقوط هواپیمای ایرانی با ۲ روش زیر بود:‏
الف) به اشتباه انداختن پدافند هوایی سوریه در تشخیص هواپیمای مسافری به عنوان هدف متخاصم و نهایتا شلیک به هواپیما
ب) ایجاد مزاحمت برای خلبان هواپیمای مسافری با نزدیک شدن به بال‌های هواپیما جهت تغییر گردش هوا در موتور‌ها که منجر ‏به سقوط خواهد شد. ‏
‏ تصور کنید ۲ شب پیش به جای نجات هواپیمای ایرانی، خبر سقوطش منتشر می‌شد؛ حالا بعد از خرابکاری نظامی نوبت به ‏دروغگویی رسانه‌ای می‌رسید. ‏

ابتدا خبری منتشر می‌شد که هواپیمای ماهان بر فراز سوریه سقوط کرد و بعد از آن رسانه‌های تروریست نزدیک به سعودی از ‏ایندیپندنت تا اینترنشنال و العربیه شروع به افسانه‌سرایی می‌کردند؛‏
‏- طبق خبری که به ما رسید، گویا در قسمت بار این هواپیما موشک جابه‌جا می‌شد و نقص فنی موشک‌ها منجر به سقوط گردید! ‏
‏- پایان حضور ایران در سوریه/ با دستور بشار اسد هواپیمای ایرانی منهدم شد! ‏
و روز بعد از این حادثه تروریستی رسانه‌های اجتماعی شروع به فعالیت گسترده می‌کردند؛ تحلیل «هشتگ اعدام نکنید» نشان داد ‏این موضوع بیش از اینکه مسأله اصلی باشد، رزمایشی بود برای حوادث پیش رو و آزمونی برای شبکه‌ای که ضدانقلاب در داخل ‏اینفلئونسر‌ها و برخی بازیگر‌ها ساخته است. ‏

هشتگ‌پرانی‌ها شروع می‌شد؛
‏- خروج ایران از منطقه
‏- مجازات ‏
‏- اعدام مدیر‌عامل ماهان و... ‏
این موضوع و موضوعاتی از این دست که در آینده اتفاق خواهد افتاد همه را به عنوان بهانه‌هایی برای ایجاد اغتشاش سیاسی در ‏نظر بگیرید. ‏
وقتی اغتشاش با هر بهانه‌ای شروع شد، نوبت آن می‌رسد که پروپاگاندای غربی - عربی - عبری آن را به معیشت مردم گره بزند. ‏
همانطور که در بررسی تجمع ۱۰۰ نفره هفته گذشته در بهبهان مشخص شد، ابتدا تجمعی با عنوان «نه به اعدام» شروع شد و ‏دقایقی بعد رسانه‌های ضدانقلاب با تبلیغات گسترده از مردم خواستند در این تجمع اعتراضی به معیشت شرکت کنند... ‏

انگیزه‌های آمریکا در تعرض به هواپیمای ایرانی چه می‌تواند باشد؟

‏‬مرتضی مکی در سرمقاله امروز روزنامه آفتاب یزد با عنوان انگیزه‌های آمریکا درباره انگیزه آمریکا از اقدام غیرقانونی جنگنده ‏های این کشور در ایجاد مزاحمت به هواپیمای مسافربری ماهان نوشت: تعرض جنگنده آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایران در ‏آسمان سوریه درحالی که این هواپیما به مقصد لبنان در حرکت بوده سطح تنش میان آمریکا و ایران را بار دیگر افزایش داده است. ‏پیرامون این گونه پدیده‌ها همواره سناریو‌های مختلفی مطرح می‌شود. پیش از هر چیز لازم است یادآوری شود که این اقدام ایالات ‏متحده در چارچوب حقوق بین‌الملل کاملا غیرقانونی محسوب می‌شود، هواپیمای نظامی این اختیار را ندارد که به هواپیمای ‏مسافربری نزدیک شود یا آن را مورد تهدید قرار دهد و این اقدام به هر صورت حاکی از یک هشدار است. قانون‌های مشخص و ‏تعریف شده‌ای در زمینه رعایت حریم هواپیما‌های مسافربری وجود دارد و اینکه آمریکا درصدد است القا کند اقدامی معمول بوده ‏در واقع به این دلیل است که طرف آمریکایی به خوبی می‌داند اقدامی که انجام شده غیرقانونی است و با چنین ادبیاتی در واقع ‏تلاش می‌کند تا این اقدام غیرقانونی را عادی و معمولی جلوه دهد. تا اینجای کار را باید صورت مسئله درنظر گرفت، اما اینکه ‏اهداف و انگیزه‌های ایالات متحده از چنین اقدامی چه بوده را باید در ابعاد مختلفی درنظر گرفت. در بدو امر به نظر می‌رسد هدف ‏از این اقدام ارسال هشداری به ایران و البته سوریه بوده است که در واقع آسمان این کشور برای هواپیما‌های ایرانی امن نیست و ‏‏... ‏

مهمترین سناریو را باید در القای چنین امری دانست، به ویژه در چارچوب افزایش تنش‌ها میان دو کشور و تهدید‌هایی که طرف ‏آمریکایی در ماه‌های اخیر انجام داده این اقدام یک گام دیگر در همان چارچوب است. از سوی دیگر با توجه به اینکه ایالات متحده ‏با خروج از برجام و اعمال سیاست فشار حداکثری نتوانسته اهدافی را که مدنظر داشته به دست آورد تلاش می‌کند با استفاده از ‏روش‌های دیگری به تنش‌ها دامن بزند تا بتواند اهداف خود را عملیاتی کند. این در حالی است که در سال‌های اخیر چین و روسیه ‏به شدت با سیاست‌های آمریکا علیه ایران مخالفت کرده‌اند و اروپا نیز در موضوع ادامه تعلیق تحریم‌های تسلیحاتی ایران با ‏واشنگتن همراهی نکرده است؛ بنابراین آمریکا با افزایش تنش به دنبال پیام‌هایی به طرف‌های ثالث یعنی چین، روسیه و اروپا نیز ‏هست تا هرکدام از آن‌ها در سیاست‌های خود نسبت به تهران تعدیل‌هایی را صورت دهند. ذیل چنین شرایطی بعید نیست که از این ‏دست اقدامات تنش زا را در ادامه تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده در آبان ماه شاهد باشیم. ‏