آخرین خبرراهکار جدید چین برای حل اختلافات ایران و آمریکا
5بازدید

فرهنگ عمومی(3)؛

جامعه گذشته گرا، توان ترسیم افق درست را ندارد

در واقع، خوابیدن در پناه تمدن گذشته ایران، در جا زدن و چشم دوختن به رخدادهای تاریخ است. وجود این گذشته‌گرایی در فرهنگ عمومی، در بخش‌هایی به نوعی موجب تقدیرگرایی محض، سهل‌انگاری، ایجاد آرامش دروغین در رویارویی با دستاوردهای بدیع بشری، رویاپروری و بیزاری از واقعیت و دل سپردن به تخیل شده است.

جامعه گذشته گرا، توان ترسیم افق درست را ندارد
سرویس فرهنگی ـ در سکانس نوزدهم فیلم درخشان «گوست داگ» آمده است: بازگرداندن جهان امروز به صد یا چند صد سال پیش، شاید دلخواه آدمی باشد، ولی شدنی نیست. پس ارزنده است که هر نسل آنچه را در توان دارد، به کار ببندد.

به گزارش «تابناک»، تعلق به گذشته و یا آروزی بازگشت به دوران شکوه تمدن ایرانی ـ اسلامی، همواره یکی از آرزوهای ایرانیان بوده، به گونه‌ای که این تمایل به تدریج به یکی از مولفه‌های موجود در فرهنگ عمومی ایرانیان تبدیل و در دراز مدت به مانعی در راه پیشرفت و گسترش کشور بدل شده است.

بنا بر این گزارش، گذشته‌گرا بودن، داشتن افق و چشم انداز درازمدت را از انسان ایرانی گرفته است، چرا که با داشتن پیشینه و سابقه‌ای طولانی، لزوما نمی توان به تعالی و پیشرفت رسید، ولی با داشتن افق و چشم‌اندازی روشن و تلاش در راستای رسیدن به آن، ولو بدون داشتن پیشینه ای درخشان، می‌توان به رشد، پیشرفت و تعالی رسید.

عباراتی همچون اینکه ایران روزی سرور جهان بوده، یا اینکه شکوه تمدن ایرانی قومیت‌های دیگر را به شماره نمی‌آورد و یا نام ایران بر تارک حوزه‌های علمی جهان می‌درخشیده، هرچند واقعیت بوده و البته به خاطر داشتن آن خوب است، اگر برای ما اصل شود، گذشته‌گرایی است و هیچ کس برای ملتی با این پیشینه و تاریخ تا هنگامی که از شکوه و پیشرفت در حال حاضر برخوردار نباشد، احترامی قایل نیست؛ چه، ملت متمدن، هنگامی قابل احترام است که بر بلندای آن تمدن، کشوری پیشرفته ساخته باشد.

در واقع خوابیدن در پناه تمدن گذشته ایران، در جا زدن و چشم دوختن به رخدادهای تاریخ است. وجود این گذشته‌گرایی در فرهنگ عمومی، در بخش‌هایی به نوعی موجب تقدیرگرایی محض، سهل انگاری، ایجاد آرامش دروغین در رویارویی با دستاوردهای بدیع بشری، رویاپروری و بیزاری از واقعیت و دل سپردن به تخیل شده است.

جالب اینکه انسان ایرانی که اکنون به این نتیجه رسیده، باید افق محور و برنامه‌دار باشد، باز هم افقی و چشم اندازی گذشته‌گرا و کوتاه مدت می‌نویسد. افق گذشته‌گرا، یعنی اینکه چشم انداز ما معطوف به گذشته است و اینکه برخی از مسئولین، همواره از توسعه به سبک مالزی، چینی یا ژاپنی و... سخن می گویند، یعنی افق معطوف به یک مدل توسعه ای در گذشته است، احیای تمدن صفوی و... معطوف به گذشته است. هرچند می‌توان گفت، بررسی روند توسعه کشورهایی چون مالزی، قطعا می‌تواند یک برنامه کاری امتحان شده برای رسیدن به هدفی باشد، هیچ گاه این برنامه کار، نمی تواند چشم انداز توسعه یک کشور باشد.

و در پایان اینکه، گذشته‌گرا بودن آفت جامعه ایرانی است، افق نداشتن معضل جامعه ایرانی است و خلط بین برنامه و افق، اشتباه جامعه ایرانی است.

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

بهزاد۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۲۱:۵۸

همینکه افرادی هستند که در تلاشند گذشته را به دو قسمت کنند ، قسمت خوب(هزار و چهارصد سال قبل تا کنون ) و قسمت بد ( قبل از آن ) خود خبر از عمق و ریشه گذشته گرایی دارد.

مهران۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۲۱:۲۸

فرهنگ یک کشور حاصل چالش های یک جامعه است که با مشکلات خود دست و پنجه نرم می کند و راه های مختلف را انتخاب می کند تا به زندگی بهتر برسد. حاصل انباشته شدن این تلاش جمعهی می شود فرهنگ که تجربه تاریخی ملت را در بر دارد
بنابراین یک جامعه هیچگاه از گذشته اش جدا نمی شود اما مطالعه تاریخ گذشته این فایده را دارد که ما به اشتباهات تاریخی خودمان آگاه می شویم .کدام مسیر را اشتباه رفتیم؟ چه چیزی باعث شد که قدیمی ترین و بزرگترین تمدن بشری رو به نابودی برود؟
این اندیشه که گذشته را فراموش کنیم حرف نادرستی است زیرا ما ریشه های فرهنگ خودمان را گم می کنیم.

خوش خیال۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۲۱:۲۷

استاد شعار دادن هستیم وبس...!!! از صبح تا شب مثل ریگ دروغ وکلک سوار میکنیم تا اموراتمان بگذره...انوقت از تمدن ...حرف میزنیم ..این حرفا تو جامعه کنونی ما دیگه نخ نما شده ...خودمان را با حرفا فریب ندیم..ریا کاری وحقه بازی وجعل ودروغ تهمت ..وووو..ارکان پیشرفت در جامعه کنونی ماست ..دلتان را با حرفا خوش نکنید...!!!!!!!!

مهدی کفاش۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۸:۵۷

نویسنده گرامی که نامت را در آخر مقاله نمی بینم لازم به ذکراست که مدلهای اقتصادی کشورهای دیگر باید بررسی شده و شرط لازم و کافی برای موفق شدن یک مدل اقتصادی در ایران بر خلاف نظر شما نگاهی به گذشته کشورمان توانایی های مردم در زمانی راه ابریشم را رونق بخشیدند و همه شیوه های بازرگانی آن زمان همانطور که امارات از این گذشته درس گرفت

تاريخ۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۸:۱۷

نه که الان ايرانيها خيلي از گذشتشون خبر دارن؟اين اراجيف چيه به خورد مردم ميديد.گذشته چراغ راه آينده است.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۸:۰۸

در یک مقاله خواندم که نزدیک به نیم قرن پیش غربی ها خصوصاً انگلستان و امریکا از علم چرخۀ زمان بسیار استفاده می کرده و می کنند و در واقع با تحلیل دوره های زمانی مختلف در گذشته از آن طریق می توانند در هر مقطع خاصی رفتار های کشور شان یا حتی کشور های دیگر را پیش بینی و نسبت به آن اقدامات مقتضی را انجام دهند تا بیشترین سود یا کمترین ضرر را بکنند و بنظر من هم ما هم باید همین گونه از چرخه های زمانی گذشته جهت پیشرفت برای آینده مان استفاده کنیم .

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۷:۵۹

ایراد از آن تمدن بزرگ و گرایش مردمانش نیست آن تمدن بزرگ همیشه موجب افتخار ایرانیان پاکنهاد است چرا که نیاکان هر فردی خیلی مهمو تاثیر گذارند که چه شخصی باشند مشکل از 1400 سال پیش شروع شده که اصل و هویت افراد را از بین بردند و چه بسا فرهنگ بیگانه تازی جای ان تمدن بزرگ را گرفت و چنانچه فردوسی نبود الان باید عربی حرف میزدیم پس همواره به تمدن بزرگ هخامنشیان افتخار کنیم

سامان۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۷:۴۱

گذشته گرا بودن فقط در مورد فرهنگ ایرانی بده یا در مورد فرهنگ اسلامی هم بده؟

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۷:۳۵

آقا خدا پدرتونو بیامرزه... من معمار هستم. در رشته و حرفه ما نوآوری اهمیت و تأثیر زیادی در حیات معنوی جامعه داره. به جرأت می تونم بگم بالای 90 درصد از بازدیدکنندگان این مطلب هم که مفاد اون رو تأیید کردن، به دلیل عمق تفوذ این روحیه گذشته پرستی، تاب و تحمل نوآوری های چشمگیر در این عرصه رو ندارن. نمونه ملموس اون مسچدی است در خیابان انقلاب به نام امام رضا نزدیک میدان امام حسین که روزهای پایانی عملیات ساختمانی خودش رو میگذرونه. کافیه با یه سرچ ساده در اینترنت به مخالفت ها و فشارهای وارده بر شهرداری برای جلوگیری از ساخت یک مسجد نوآورانه آگاه بشید...

علی۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۷:۱۲

کاملا صحیح است . اما این را هم باید اشاره کرد که متاسفانه گذشته درخشانی هم وجود خارجی نداشته فقط توسط حکومت پهلوی تاریخ سازی وبزرگ نمایی شده ویک نوع توهم در ذهن ایرانیان ایجاد کرده بودند.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۶:۱۵

زنده باد دقیقا درست است .
نباید داشتم داشتم کرد . بگو ببینم الان چی داری اگراین چنین بود یونانی ها باید بهترین های جهان بودن .

استاد دانشگاه۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۶:۰۹

نباید مباحث قاطی شوند.گذشته پر افتخار ایران می گوید که ما میتوانیم با انسجام و اتخاذ روشهای درست و منطقی مجددا جایگاه قدرتمندی پیدا کنیم.ما هر وقت به گذشته نگاه می کنیم از موقعیت کنونی کشور نگران می شویم و آرزو می کنیم با رفع کدورتها و منیت ها و با رعایت دقیق حقوق شهروندان که نتیجه آن ایجاد نشاط است انشاا.. دوباره عظمت را با اتخاذ سیاست های منطقی و روشن بدست آوریم. گذشته نگری معادل افسردگی است اما راضی نبودن به آینده ای کمتر از گذشته نگرشی مقدس و قابل احترام است.

سعید۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۵:۳۷

حالا این بازگشت فقط در مورد بازگشت به تاریخ ایران کارکرد دارد یا مذهب هم شامل میشود

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۵:۵۸

بله شامل میشه. منتها یه سری فرم داره که باید پر کنی یه مدت هم تو نوبت باشی. :)

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۴:۲۳

گذشته نگری یکی از پارامترهای سنجش فرهنگ ها است
بالاخره یک مطلب علمی نوشتید ولی خیلی مختصر از آن عبور کرده اید که جای کار زیادی دارد.
این موضوع ربطی به گذشته درخشان دوران اسلامی یا آریایی ندارد بلکه خیلی عمیق تر از این حرف ها است
به عنوان مثال از هر ایرانی که بپرسید که وضعیت الان بهتره یا 30 سال پیش به شما خواهد گفت 30 سال پیش اصلا هم کاری به آمار و وضعیت زندگی و تکنولوژی ندارد
برای اینکه بدانید که یکی از پارامترهایی که آینده کشور های را رقم می زند آمار افرادی است که که معتقد هستند که فردا بهتر خواهد بود بعنی با آمار گیری با روشهای علمی این درصد را به دست می آورند و با این درصد روی آینده این مردم قضاوت می کنند
از دیگر مظاهر گذشته نگری ما ایرانیان می توان به مساله مرگ اشاره کرد وقتی کسی در ایران میمیرد یک مراسم وفات دارد ، یک مراسم سوم ، یک مراسم هفته ؛ یک مراسم چهلم ، یک مراسم عید اول و مراسم سالیانه کمتر کشوری در دنیا را می توان یافت که چنین وضعیتی داشته باشد

علي۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۴:۰۲

شما به زور داريد ملت ايران را در گذشته نگاه مي داريد چون حرفي براي آينده نداريد

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۳:۳۱

به تمام کسانی که علاقه مند به خواندن اینگونه مطالب هستند؛ خواندن کتاب "جامعه شناسی خودمانی" نوشته حسن نراقی انتشارات اختران را توصیه میکنم. کتاب بسیار مفید و ارزنده ای است

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۳:۲۹

این متن تقریبا عینا مال رضا امیرخانیه در نفحات نفت. البته متن خوبیه.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۳:۲۱

گذشته یک ملت پشتوانه آن است و هیچ ملتی بدون پشتوانه و اعتماد به نفس به جایی نمی رسد.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۳:۱۷

خاك تو سرت،اينم كاره تو داري، پيغامهاي مردمو چك كني ببيني چيو ميشه منتشر كرد. برو دنبال يه كار نون و آب دار: ميگه: سعديا مرد نكونام نميرد هرگز يادگاري كه در اين گنبد دوار بماند

بهرام۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۳:۰۷

عزيزان گذشته پشتوانه آينده است بدون گذشته تمي توان كامل به آينده رسيد،گذشته يك ملت مثل طلايي ست كه پشتيبان پول آن ملت است.پس اگر منظور رها كردن پيشينه ايرانيان باشد اين ايده اي غلط است.هم فرهنگ ايران و ايراني خوب است و هم دين شريف اسلام .

شمس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۵۶

نگاه به گذشته ، زندگي درحال ،و برنامه ريزي واميد به آينده سازنده تر باشد.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۵۵

اتفاقا بسیار بجاست که گذشته تاریخی خود را مطالعه کنیم و مشاهده نماییم که چگونه کورش کبیر اولین منشور جقوق بشر را نوشت و چگونه نوانستیم اسلام را تا دور ترین کشور های شرق آسیا ببریم و چگونه از مغولهای وحشی خونخوار مسلمان شیعه تربیت کنیم (سطان محمد خدابنده) و چگونه با ندای بزرگ مرد تارخیمان جضرت امام بساط سلطه را برچینیم ، تا درس بگیریم ایران عزیز را به سر مقصد تعالی برسانیم به یاد داشته باشیم تاریخ گذشتگان چراغ راه آینده است

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۴:۲۴

مغول ها وحشی نبوده اند و نیستند

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۳:۰۳

متن به آسیب شناسی نوع خاصی از نگاه به گذشته پرداخته که به نظر من هم آسیب هایی که معرفی شده کاملا به جاست و نیاز به درمان دارد. درمان این مشکلات هم از "خودم" شروع می شود.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۵۵

وقتی سطح فکری یک سایت باصطلاح تحلیلی اینه دیگه از بقیه چه انتظاری داریم؟
فرهنگ و پیشینه یک کشور موتور محرک اون کشور به سوی آینده و پیشرفته که در این مورد این موتور رو عمدا یا سهوا تخریب کرده اند. ظرف خالی با هرچی که اول توش بریزی پر میشه. باید ظرف فرهنگ ملت رو پر کنید تا اینقدر سنگ فرهنگ غربی رو به سینه نزنند.

محمد حسن۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۴:۲۱

دوست عزیز اشتباه شما این است که تاریخ و فرهنگ رو با هم قاطی می کنید. ایران باستان اگرچه تاریخ است ولی هیچ بار فرهنگی برای امروز ندارد تا بتواند جایگزین فرهنگ غرب شود.

عباسی۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۳۶

گوئی پدرم بود فاضل
از فضل پدر تو را چه حاصل؟

سلام۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۳۲

گذشته گرايي و آرمان گرايي كاملا در تبليغات و تشويقات تلويزيون و رسانه هاي ايران مشهود است كه يادگار رضاشاه و براي بالا بردن روحيه و اعتماد بنفس ايران شروع شد و همچنان بعد از انقلاب دنباله رو آن هستيم.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۲۷

اين گفته است كه نبايد صرفا به افتخارات گذشته اكتفا كرد ولي شما برنامه هاي رسانه ملي را دنبال مي كنيد ؟ آيا در اين برنامه نگاهي به اينده ايران مي بينيد ؟آيا با معادلات 1400سال پيش ميتوان جامعه پيچيده اكنون را اداره كرد ؟ چرا فقط پرداختن به گذشته قبل اسلام را نقد مي كنيد؟؟؟؟

عرفان۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۵:۳۱

چون تاریخ اسلام ما برای آینده ما برنامه داره.
فقط یک افتخار تاریخی نیست بلکه دستور العمل پیشرفت داره
ولی ما فقط به تاریخ 2500 ساله مان افتخار میکنیم و مدام میگوییم ما فلان بودیم.مهم اینه که الآن چی هستیم.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۴:۳۳

اگر متن را کامل و با دقت خونده باشی، متوجه می شی که دوران گذشته صرفنظر از 1400 سال پیش یا 1401 سال قبل تا ماقبل تاریخ در متن فرقی نداره مهم اینه که نگاهمون به تاریخ و استفاده از اون اشتیاهه.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۳:۰۹

به دلیل اینکه افرادی فقط با تکرار این جملات که ما 2500 سال پیش فلان کردیم و کل دنیا را فتح کردیم، می خواهند تلاشهای امروز را زیر سوال برده و به اختلافات قومی و مذهبی دامن بزنند.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۲۰

با سلام، موضوع متن تون بسیار بجا و درخور توجه است، در اینکه تاریخ باستانی ایران بسیار غنی و تاثیرگذار در سیرتکامل روند تاریخ جامعه جهانی بوده شکی نیست اما اینکه ما ایرانی ها از تاریخمان تجربه خوبی میگیریم و سابقه و افتخارات گذشته مون بعنوان انگیزه مفید و وافی برای ترقیات امروزی مان بکار گیریم بنظر بنده محل شک است

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۱۴

یه ضرب المثل داریم که میگه:داشتم داشتم قبول نیست.دارم دارم قبوله

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۰۷

قطعا درست است.ملتی که دائما در حال زندگی در 1400 سال پیش است دیگه چه نگاهی می تونه به آینده داشته باشه

رمضان۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۷:۱۲

با سلام و آرزوی قبولی طاعات
هیچ کس در حال زندگی در 1400 یا 2500 سال پیش نیست و با کمی دقت میبینید که منظور نویسنده نیز فراموشی گذشته نیست. بدون تجربیات گذشته مگر میتوان به آینده ای رسید.اگر منظور شما از 1400 سال پیش، دین اسلام است به حضورتان عرض کنم که مسائل دینی مربوط به گذشته نیست در حال و آینده نیز لازم است.آیا اخلاقیات و انسانیت مریوط به گذشته است؟

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۷:۰۷

1400 سال پیش کسی آمد که انسانها را به حرکت و رشد وادارد و از سکون مرداب گون نجات دهد. مشکل این است که ما روح پیام آن بزرگوار را رها کرده ایم و افتاده ایم دنبال ظواهر. مثلا سر وقت نماز می خوانیم اما راحت دروغ می گوییم یا گران می فروشیم.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۵:۵۳

فرقی نمیکنه هر جفتشون.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۳:۰۷

البته منظور نویسنده باستان گرایی و تاریخ 2500 سال گذشته بوده است.

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۰۳

بهتر نیست بجای نگاه سطحی به چنین مسالی بهتره برین کمی تحقیق کنن
انسانی که در شناخت خودش مشکل داشته باشد چگونه انسانیست؟ آیا برای شناخت خود نیاز به دانستن گذشته نیست ؟ آیا بدون تجربیات گذشته می شود آینده ای ترسیم کرد؟
گذشته انسان سازنده هویت انسان است .

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۱:۴۶

فعلا که سایت تابناک از مبلغین زندگی در رویای هخامنشی و سامان و ... است!
یکبار هم از خود بپرسیم که ژاپن یا آلمان بعد از جنگ جهانی اول و دوم چند ساله بازسازی کشورشان را تمام کرده اند!؟

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۱:۴۵

خوب بود.تشکر

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۱:۴۰

عالی بود همیشه برام سوال بود که چرا ما به جای نقد امروز گذشته رو نقد میکنیم!چرا همیشه در صحبت هامون دلایل ما همش مربوط به گذشته هاست و از الانی که هستیم هیچ حرفی برای گفتن نداریم!

ناشناس۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۲۲:۱۹

دلیل از گذشته آوردن یعنی تجربه و خیلی خوبه

خاطره ی فردا۱۳۹۰/۰۵/۲۵ ۱۲:۵۳

جالب بود تابناک
من هم موافقم، شماببینید ما همش میگیم در زمان فلان ما اینطور بودیم در زمان فلان ما پیشتاز بودیم
حالا چیکار باید بکنیم؟ نباید فرهنگ ما جوری باشه که باعث شرمندگی آیندگان نشیم؟ ما به گذشتگانمون افتخار می کنیم آیا آیندگان ما هم به ما افتخار خواهند کرد؟

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.