رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرشهادت بسیجی بلوچ اهل سنت در زاهدان
8بازدید
۹۰

این روزها، روز رودکی، پدر شعر فارسی است

به یاد رودکی؛ پیش از آن که ترکیه او را از ایرانیان برباید!

تا کی باید منتظر بمانیم تا مقامات کشوری چون ترکیه، مفاخر و میراث تمدنی ایرانیان را بربایند و به نام خود ثبت کنند و تازه از رئیس‌جمهور ایران دعوت کنند به آن کشور برود و آنان بزرگداشت مفاخر ما را به نام خودشان جشن بگیرند؟! از پدر شعرمان آغاز می‌کنیم.

به یاد رودکی؛ پیش از آن که ترکیه او را از ایرانیان برباید!
کمتر علاقه‌مند موسیقی در ایران زمین هست که یک بار تا کنون پایش به تالار وحدت باز نشده باشد و اجرایی را در این سالن ندیده و نشنیده باشد. این تالار که یکی از معدود تالار‌های آبرومند کشورمان برای اجرای زنده موسیقی است، سال‌ها پیش و به مناسبت هزارویکصدمین سالروز تولد رودکی، شاعر نامور ایرانی ـ که دستی نیز در موسیقی داشت ـ ساخته شد؛ مجموعه تالارهایی که سال‌ها بعد، تالار اصلی‌اش به وحدت تغییر نام داد و تالار کوچک‌تر به‌‌ همان نام رودکی باقی ماند. پیوند ناگسستنی شعر رودکی و ذوقش در موسیقی، باعث شد تا نزدیک به نیم قرن از خاطرات موسیقیایی ایرانی‌ها با تالاری به نام او آمیخته شود.

به گزارش «تابناک»،‌ زاده شدن در پنجنکت تاجیکستان (بخشی از ایران بزرگ)، سرودن بیش از یک میلیون و سیصد هزار بیت شعر به زبان فارسی و آرام گرفتن پیکرش در سمرقند ـ بخشی از ایران بزرگ، که این روز‌ها جز خاک ازبکستان به شمار می‌آید ـ می‌توانست محل مناقشه‌ای میان سه کشور برای از آن خود کردن نام و آوازه این شاعر باشد.

اما جایگاه اشعار زیبای او در شکل گیری ادبیات منظوم فارسی زبان‌ها و خدمت والایش به زبان و ادب فارسی، باعث شد تا نگاه‌ها به رودکی فرا‌تر از مرزهای جغرافی باشد و در وسعت فرهنگ‌ها بگنجد.

شعر فارسی بخش ناگسستنی فرهنگ ایرانی‌هاست که بسیاری از جنبه‌های حیات اجتماعی ایرانیان را در خود نگه داشته است. شعر برای مردمانی که در شکایت از سردی هوا و ناملایمات زندگی و نا‌رفیقی دوستان می‌گویند: «هوا بس ناجوانردانه سرد است» (اخوان‌ ـ معاصر) و در توصیف تفاوت میان دو چیز می‌گویند: «میان ماه من تا ماه گردون تفاوت از زمین تا آسمان است» (نا‌شناس) و یا در توصیف نیکی و خوبی کسی یا چیزی می‌گویند: «آنچه خوبان همه دارند تو تنها داری» (شهریار ـ معاصر)، و یا در شکوه از اشتباهی که از خودشان برخاسته می‌گویند: «از ماست که بر ماست» (ناصر خسرو قبادیانی ـ قرن چهارم) مانند ذرات هواست که همه جا را پوشانده و همه چیز را در بر گرفته است.

این گونه است که روز ۲۵ دسامبر، چهارم دی ماه، که بنا به قول مورخان زادروز ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم‌ بن عبدالرحمن‌ بن آدم متخلص به رودکی است، برای فارسی زبان‌ها روز مهمی است. حالا گیریم که ترکیب نامش چیزی شبیه به نام‌های عربی باشد یا اینکه شمایلش، تصویر رایج اسکناس‌های تاجیکی باشد و یا تالاری که روزگاری در ایران به نامش بوده را تغییر نام داده باشند. مهم این است که فارسی زبان‌ها چه در ایران، و چه در هر جای دیگر جهان «بوی جوی مولیان» را خوانده‌اند و داستان عجیبش را شنیده‌اند. این چیزی است که شاعری را پس از سال‌ها همچنان زنده و پا بر جا می‌دارد و گیریم این خاطره‌انگیزی حتی به کمک صدای بنان بوده باشد.

پدر شعر فارسی!

شاید بتوان قدیمی‌ترین نمونه‌های شعر فارسی را که این روز‌ها هست، در میان آثار رودکی پیدا کرد؛ هرچند پیش از او حتی نمونه‌هایی از شعر را می‌توان در گات‌های اوستا و یا اشعار مانی نقاش هم پیدا کرد، ولی از میان آثاری که این روز‌ها شعر کلاسیک فارسی شناخته می‌شود و بر پایه ساختاری عروضی سروده شده، بیش از هزار و صد سال نمی‌گذرد. توجه ویژه سامانیان به زبان و ادب فارسی، باعث شد تا شاعری جوان از روستایی به نام بَنُج رودک (پنجکنت در تاجیکستان امروزی) به دربار امیر نصر سامانی راه یابد و از نزدیکان درگاه ایشان شود و چنان گردد که با سرودن بیش از یک میلیون و سیصد هزار بیت، نخستین شاعری شود که در تاریخ ادبیات فارسی ایرانی، دیوان اشعار داشته باشد و به پدر شعر فارسی در میان همه مورخان و پژوهشگران شناخته شود.

پیر چنگی!

عبدالرحمان جامی در بهارستان می‌نویسد: «چنان ذکی و تیزفهم بود که در هشت سالگی قرآن را به تمام حفظ کرد و قرائت بیاموخت و شعر گفتن گرفت و به واسطه حسن صوت در مطربی افتاد و عود بیاموخت و درآن ماهر شد و نصر بن احمد سامانی (امیر سامانی که در سال‌های ۹۱۳ ـ ۹۴۳ م حکومت داشته است ش. ش) او را تربیت کرد».

این مطربی که جامی به آن اشاره می‌کند، داستان معروفی در ادبیات فارسی دارد که نشانه اثرگذاری شعر فارسی در ذهن و یادهای ایرانی‌هاست. داستان چنان که در چهار مقاله نظامی عروضی بیان می‌شود، از این قرار است که امیر نصر سامانی بخارا، پایتخت را به قصد هرات ترک می‌کند و دل در گرو آب و هوای هرات یا شاهدی زیباروی می‌بندد و آنجا را را به مدت چهار سال ترک نمی‌کند و در هرات ساکن می‌شود. وزیران و لشکریان دلتنگ امیر، هر چه می‌کنند، پادشاه سامانی هرات را ترک نمی‌کند تا اینکه همه دست به دامن رودکی می‌شوند که امیر تنها به خاطر شعر و موسیقی توست که به بخارا بازمی‌گردد.

و این گونه می‌شود که رودکی قصیده معروف بوی جوی مولیان را می‌سراید و آن را با چنگ خود در محضر امیر می‌خواند و چنان می‌شود که امیر تحت تأثیر این قصیده، پای برهنه سوار بر اسب، راهی بخارا می‌شود.

این قصیده به شرح زیر است:

بوی جوی مولیان آید همی                  یاد یار مهربان آید همی
ریگ آموی و درُشتی‌های او                 زیر پایم پرنیان آید همی
آب جیحون از نشاط روی دوست           خنگ ما را تا میان آید همی
ای بخارا، شاد باش و دیر زی               میر زی تو شادمان آید همی
میر سرو است و بخارا بوستان            سرو سوی بوستان آید همی
میر ماه ست و بخارا آسمان                ماه سوی آسمان آید همی
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۹۰
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس
در پاسخ به reza

تركيه از زمانامپراتوري سلجوقيان ترك بخشي از امپراتوري بزرگ سلجوقيان بود كه از غرب چين گرفته تا قونيه ادامه داشت ، بعدها و از زمان خوارزمشاهيان سلجوقيان آناتولي ( تركيه امروزي ) مستقل از امپراتوري خوارزمشاهيان شدند و بعدها امپراتوري عثماني را پديد آوردند كه شامل كشورهاي وسيع خاورميانه و اروپاي شرقي چون يونان ، بلغارستان ، يوگسلاوي سابق و .... مي شد .

گلاره

نماینده ما اینه شما چی میگین

خانه موسیقی در ادامه با اشاره به این که آذربایجان بسیاری از واقعیت ها را کتمان کرده است ، تاکید کرد: ما روز گذشته جلسه ای در خانه موسیقی برگزار کردیم و تصمیم داریم به این ثبت اعتراض کنیم و سازمان ملی یونسکو باید جوابگو باشد زیرا بدون اطلاع ما این عمل ناشایست را انجام داده است. همچنین نماینده ما در این سازمان باید مسئولان را آگاه می کرد پس نتیجه می گیریم که این نماینده نالایق است و ارزشی برای ایران وهنر ایرانی قائل نمی شود.

ناشناس

دعوا نکنید قرن 21 قرن یکی شدن زبان و خط خواهد بود

ata

این ملت های بی ریشه هستن که شخصیت های تاریخی دیگر کشورها وملت ها رو میربایند وتبریز رو درشعرشون فارس زبان معرفی میکنند وگرنه همه میدونن که تو ایران وکشورهای مجاور اکثر شخصیت های تاریخی ترک هستن.تابناک چقدر دربرابر ترکها احساس حقارت میکنی داداش؟

ناشناس

اگه رودکی رودکی شد بخاطر ایرانه. اگه مولانا مولانا شد بخاطر ایرانه. اگه حافظ حافظ شد بخاطر ایرانه. اینها اصلشون هم از هرجا که باشه تبعه ی ایران بودن و توی ایران این فرصت رو پیدا کردن که رشد کنند. اگه نوع فرهنگ و تمدن ایران نبود از کجا معلوم که اینها می تونستن به این جایگاه ها برسن؟ از کجا معلوم اگه مولانا تو ترکیه می موند فن شعر گفتن رو یاد می گرفت؟ بعضی از فنون متعلق به ایرانیان بوده. یا حداقل ایرانی ها تو اون قدرت داشتن. اونها تبعه ایران و ایرانی ان. اگه یه روز شیراز از ایران جدا شه حافظ می شه غیر ایرانی؟ شهروند ایران بودن و اگه روزی هم زادگاهشون از ایران جدا شه ایرانی می مونن...

ناشناس

مادامیکه مردم ما مفاخرمان را تنها به اسم میشناسند همه سعی در مصادره کردن آنها میکنند. اگر مردم ما همت به خواندان اثار انها وشناخت عمیق انها کنند مسئولین هم که از این مردمند قطعا در نکوداشت وحفظ شان این بزرگان کوتاهی نخواهند کرد!

محمد ابوالفتحي

باز خدا را شكر كه چند كشور وجود دارند از اصالت فارسي محافظت مي كنند. ما ايرانيها كه عرضه نداريم از زبان و ريشه فارسي محافظت كنيم و چسبيديم به فرهنگ و ادبيات عرب!!؟؟؟چرا بعضي ها ناراحتن خدا را شكر كه همين كشورها وظيفه ما و دولتمردان مارا انجام مي دهند تا همچنان زبان و اصالت پارسي پا بر جا بماند. جاي تأسف دارد براي دولتمردان پر مدعا

يحيوي

نكنه پروين رو هم ببرن

ناشناس

لطفا شب یلدا رو هم تا دیگران ثبت نکردند ثبت کنیم .

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

اون موقع تهران کجا بود؟ تهران که تا قبل از قاجار ها یه روستا بیشتر نبود. حس طنز خوبی در نوشتن متن داشتید. خیلی ممنون که موجبات خنده و شادمانی ما رو فراهم کردین

ناشناس

,,وقتی توروزشعروادب ولادت استادشهریاربخاطربعضی مسائل هیچ بزرگداشت ومراسمی گرفته نمیشه فرداکه آذربایجان که اینقدراحترام میذاره برااون بزرگوار اونوجزومخافرخودش اعلام کرد تازه آقایون حس ایرانی بودنشون گل میکنه

ناشناس

بود .

داوود

من که هنوز میگم تالار رودکی ... تالار وحدت کلا بی معنیه و وحدتی بکار نیست. ... اصلا وحدت با کی؟؟؟؟!!!!

محمد

ایشان تاچیکی بودند
جزو اولین شاعران دری گوی
تاجیکستان در زمان کوتاهی به تسهیر ایران امده
زبان رسمی کشور ما از تاجیکستان آمده
رودکی به دست حاکمان اهل ادب و هتر شامانی پشتو که به بدترین وضع کشته شده
در زمان سامانیان ایرانی وجود نداشت


چرا رودکی را باید ایرانی بدانیم؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
هر دری زبان ایرانی نیست
حتی مولوی و رودکی
ما شاعر دری زبان کم نداریم که به دزدی روی بیاریم

ناشناس
در پاسخ به محمد

تابی تایید نکنی حرص منو در میاری... دیگه کم مونده بگن زبان فارسی ما از تاجیکستان اومده.

محمد
در پاسخ به ناشناس

دوست عزیز ایرانی بودن فارس بودن نیست
آیا شما می توانید کتاب های کردی و ترکی و عربی که ایرانی ها نوشتن رو حوب بخونید و بفهمید؟ آیا چون شما نمی قهمید نویسنده هاش ایرانی نیستند
آیا یم نویسنده تاجیک که نوشتش رو می دونید ایرانی هست؟

ناشناس

مگه قرار هرکی شعر پارسی بگه حتماٌباید پارس باشه ؟شهریارهم تمام اشعارش پارسی بوده آخرعمر یادش اومد ترکه. پس پارسی زبانه ؟!!!!!!!!!!
]چقدر کوته فکرین.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

کسی نگفت پارس. گفتن ایرانی. ایرانی از قوم های مختلف تشکیل شده که پارس یکی از اونهاست. کوته فکر خودتی

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

آن زمان نه تاجیکستان بود و نه ازبکستان و افغانستان - دست استعمار آن بخشها را از مام میهن کند و بر آن نام (تاجیک + ستان) نهاد. یه خورده تازیخ بخونی بد نیست.

محمود

آنقدر با عجله و عصبانيت نگارش شده كه پر از غلط املائي است.
تابناك چقدر دلش از تركيه پره خدا ميدونه
روزي نيست كه عليه تركيه چيي ننويسه
حالا اين موضوع چه ربطي به تركيه داشت ما نمي دونيم

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.