نگاه سیاسی عامل مرگ دریاچه ارومیه!

آذربایجان در چند روز گذشته، طعم توفان نمکی را در حجم بسیار کوچکی چشید. سال‌هاست کار‌شناسان، رسانه‌ها و مردم درباره فاجعه‌ای که نگین فیروزه‌ای آذربایجان (یکی از قطب‌های اقتصادی و شریان حیاتی ایران) را تهدید می‌کند، هشدار داده‌اند؛ اما در مقابل دولت‌های گذشته، عملا به این هشدار‌ها بی‌تفاوت بوده‌اند.

هم‌اکنون آنچه نباید روی می‌داد، اتفاق افتاد و مردم، مسئولان دولتی و نمایندگان مجلس با همه وجود، طعم نمک را در هوایی که به ریه‌هایشان می‌فرستند، احساس کردند. دیگر گمان نمی‌رود، کسی به جدیت بحران دریاچه ارومیه آگاه نباشد؛ بحرانی که در صورت بروز آن، شاهد ‌«ضایعه جهانی» به تمام معنا خواهیم بود. ‌

به گزارش «تابناک»، دکتر آق آخرین وضعیت دریاچه ارومیه را چنین ارزیابی می‌کند: «طبق آخرین ارزیابی‌های ‌ما، متوجه شدیم حجم آب باقی مانده در دریاچه ارومیه، بسیار کمتر از آن چیزی است که در سایر ارگان‌ها و رسانه‌ها مطرح می‌شود؛ هر چند تاکنون آمار خیلی دقیقی از مقدار آب دریاچه ارومیه اعلام نشده، ‌رقم‌هایی که گفته می‌شود، بسیار بالا‌تر از آن چیزی است که واقعیت دارد.


بنا بر این گزارش، بخش عمده آب دریاچه ارومیه در قسمت شمالی آن است، ولی عقب‌نشینی ساحلی در شمال دریاچه هم بسیار چشمگیر است. بنا بر آخرین برآوردها، حداکثر عمق آب در جنوب دریاچه در مناطق خیلی محدودی 2 متر و ۴۰ سانتی‌متر است. با توجه به طول و عرض آبی که موجود است و با احتساب عمق متوسط یک متر، اکنون چیزی‌ حدود ۴۰ میلیون مترمکعب آب در جنوب دریاچه ارومیه باقی مانده؛ یعنی کمی بیش‌ از آبی که پشت سد شهر چای ارومیه هست.

هرچند‌ تا کنون مسئولین زیادی در باره این دریاچه صحبت کرده‌اند و برخی نیز قول‌هایی داده‌اند،‌ هنوز کار درخوری انجام نشده است. همین چند ماه پیش بود که رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به راهکارهای نجات دریاچه ارومیه اشاره کرد و گفت: تمایل به سمت اقداماتی است که با وضعیت محیط زیست منطقه سازگاری داشته باشد؛ برای نمونه، انتقال آب از خزر خیلی مورد نظر نیست، زیرا بر این باورند که هم هزینه بسیار‌ و هم مشکلات و پیامدهای زیست‌محیطی دیگری خواهد داشت؛ بنابراین، اگر‌‌ همان هزینه و اعتبارات انتقال آب را داشته باشیم و در بخش کشاورزی، سد‌ها و لایروبی انهار و مسیر‌ها هزینه کنیم، اثربخش‌تر خواهد بود.

همچنین وی به مردم ایران اطمینان داد که با تعامل دیگر دستگاه‌ها در دولت یازدهم، نجات دریاچه ارومیه محقق خواهد شد، ولی همان گونه که اشاره شد، هنوز کاری نشده و همه چیز در حد حرف ‌مانده است.


دکتر عباد فتاحی، نماینده مردم ارومیه درباره بحران دریاچه ارومیه به خبرنگار تابناک گفت: با این وضعیت گمان نمی‌کنم بتوانند کاری برای دریاچه ارومیه انجام دهند. دریاچه ارومیه در شرایط وخیمی قرار گرفته و بیش از ۸۰ درصد آن خشک شده و با نخستین بادهای تندی که وزیدن گرفت، ریز‌گردهای نمکی در شهرهای آذربایجان شرقی و غربی پخش شد و خطر کاملا محسوس است.

وی افزود: بخش جنوبی دریاچه تقریبا دیگر آبی ندارد و مقدار کمی آب در بخش شمالی وجود دارد. کار‌شناسان بر این باورند که در آغاز امر باید قسمت شمالی دریاچه را نجات داد. کشاورزی منطقه را باید از سنتی به مدرن تبدیل کنیم که یک میلیارد و دویست و سی میلیون متر مکعب آب قرار است با صرفه‌جویی در این قسمت وارد دریاچه شود. از آقای هاشمی رفسنجانی نیز تشکر می‌کنم که از دانشگاه آزاد خواسته ‌برای نجات دریاچه ارومیه وارد عمل شود.


این نماینده گفت: از دلایلی که باعث شد، وضعیت به اینجا برسد و اکنون شاهد مرگ دریاچه ارومیه باشیم، نگاه سیاسی به مشکلات و مسائل است؛ مسائلی که به دنبال خشک شدن دریاچه در استان روی داده، رویکرد سیاسی نداشته و این موضوع را برای آقای آملی لاریجانی، رئیس قوه قضائیه نیز توضیح داده‌ایم. هدف این اعتراضات، نجات دریاچه ارومیه بوده‌ و ما امیدواریم این عزیزان هر چه زود‌تر به آغوش خانواده‌های خود بازگردند و دولت هم برای نجات دریاچه کارهای لازم را انجام دهد.

فتاحی افزود: ما تمام دریاچه خودمان را می‌خواهیم. دریاچه ارومیه متعلق به تمام مردم ایران است و ‌مردم نجات این دریاچه را می‌خواهند. زنده کردن دریاچه ارومیه، هزینه هنگفتی می‌خواهد. باید حق آب دریاچه تأمین ‌و طرح‌های انتقال آب به دریاچه هر چه زود‌تر عملیاتی شود.

نماینده ارومیه در پاسخ به اینکه آیا مجلس نمی‌تواند طرحی تصویب کند که چند سال در زمین‌های منطقه کشت آبی انجام نشود، گفت: این موضوع باید بررسی شود که آیا می‌توان کسی را که زمین دارد‌ از کشت منع کرد؟ همچنین باید با اجری این طرح هزینه زندگی مردم منطقه و کشاورزان را تامین کرد.

وی در پایان تأکید کرد: باید کار ضربتی‌ انجام شود. در غیر این صورت بخش باقی مانده دریاچه را هم از دست خواهیم داد. در این باره قرار است‌ نشستی ‌در ژنو ‌با حضور کار‌شناسان و متخصصان جهان، از جمله ایران و آمریکا و اروپا تشکیل شود و تصمیمی در این رابطه بگیرند.