نسبت برجام با اعتراضات اخیر کشور چیست؟
در کنار این سه دسته تحلیل، دسته چهارمی از تحلیلها را میتوان با این پرسش محوری مطرح کرد که اگر برجام نبود، پیدایش، گسترش و تأثیر ناآرامیهای اخیر با چه سناریوهایی میتوانست رقم بخورد؟ پاسخ به این پرسش معیار مناسبی برای ارزیابی درستی تصمیم نظام برای پذیرفتن برجام خواهد بود.

از پنجشنبه، هفتم دی ماه به مدت تقریبا یک هفته شهرهای زیادی در ایران دچار آشوب و اغتشاشهایی شد که همچنان مورد توجه رسانهها و تحلیلگران داخلی و بینالمللی است. از جمله مسائلی که در این تحلیلها مورد توجه قرار گرفته است، رابطه برجام با این تحولات است.
به گزارش «تابناک»؛ در تحلیلهای منتشره، رابطه برجام و آشوبهای اخیر کشور از چند زاویه مورد توجه قرار گرفته است.
کوچکترین و کماهمیتترین این واکنشها گروهی هستند که با طرح ادعای بیثمر بودن برجام، در جریان تجمعات برگزار شده در پاسخ به آشوبهای اخیر، گزینههای جایگزین خود برای برجام را در شعارهای خود طرح کردهاند.
دسته دوم تحلیلگرانی هستند که برآورده نشدن انتظارات از برجام را از جمله زمینههای بروز اعتراضات میدانند. دسته سوم تحلیلها نیز به ویژه در سطح بینالمللی بر این نکته تأکید دارند که ایالات متحده قصد دارد از آشوبهای اخیر به عنوان زیرساختی برای از بین بردن برجام استفاده کند.
شعار «نه اختلاس، نه برجام؛ مقاومت یک کلام» هم از تجمع روز یکشنبه تعدادی از دانشجویان مخالف آشوب در دانشگاه تهران و هم از برخی از تجمعات در شهرستانها که در مخالفت با آشوبهای اخیر برگزار شد، گزارش شده است. خاستگاه سیاسی این شعار روشن است، ولی بعید است معترضین به وضعیت اقتصادی کشور که همگان این روزها مدعی محق بودن آنان هستند، بپذیرند که مقاومت ادعایی این شعاردهندگان برای آنها نان و کار خواهد شد.
تحلیلهای دسته دوم را به زبانهای گوناگون، با اهداف متفاوت و از افراد مختلف میتوان شنید.
عدهای مانند برخی از نمایندگان مجلس که وضعیت اقتصادی و معیشتی معترضین را تنها دلیل بروز اعتراضات میدانند، مدعی هستند که تمرکز غیرمعقول دولت بر برجام سبب شده که انرژی و اراده کافی برای حل و فصل مشکلات اقتصادی در سالهای گذشته نمانده باشد. از نظر این افراد دولت انتظاراتی غیرمعقول از برجام داشته که برآورده نشده است و در نتیجه مشکلات اقتصادی کشور حل نشده مانده و عدهای اعتراض و آشوب کردهاند.
در همین دسته از تحلیلها، برخی کارشناسان معتقدند نوع استفاده تبلیغاتی دولت از برجام به عنوان مهمترین دستاورد دولت یازدهم، انتظارات زیادی را در عموم مردم ایجاد کرده که اکنون برآورده نشده و خود به یکی از ریشههای اعتراضات تبدیل شده است. در همین چارچوب، باید به احساس عمومی در خصوص سختتر شدن شرایط حفظ برجام برای دولت هم در صحنه داخلی و هم در صحنه بینالمللی توجه نمود.
شکل دیگری از بیان نقش برآورده نشدن انتظارات از برجام در بروز اعتراضات اخیر، روایتی است که مقامات آمریکایی مخالف برجام ارائه میکنند. ترامپ و اطرافیان وی بارها مدعی شدهاند که ایران منافع اقتصادی حاصل از برجام را صرف بلندپروازیهای منطقهای خود کرده است. نیکی هیلی نماینده دولت ترامپ در سازمان ملل، این دیدگاه را به طور ویژه در سخنان خود در جلسه اخیر شورای امنیت تبلیغ کرده است و مدعی شده مردم ایران قبول ندارند که دولت ایران سالانه شش میلیارد دلار را صرف جنگ در سوریه کند.
تحلیلهای دسته سوم، تحلیلهایی هستند که به ویژه در جلسه شورای امنیت در خصوص ناآرامیها در کشورمان نمود یافت. در این جلسه، نمایندگان چندین کشور از جمله روسیه، انگلیس و سوئد، بر مجزا بودن موضوع ناآرامیها از ضرورت پایبندی کشورها به تعهدات خود مطابق برجام تأکید کردند. این تأکید به ویژه به این سبب ابراز شده که در روزهای پس از ناآرامیهای اخیر، محافل تندروی مخالف برجام در آمریکا، وضعیت خاص روزهای اخیر را بهانهای مناسب برای خروج آمریکا از برجام مورد توجه قرار داده بودند.
در کنار سه دسته تحلیلهای فوق، دسته چهارمی از تحلیلها را میتوان با این پرسش محوری مطرح کرد که اگر برجام نبود، پیدایش، گسترش و تأثیر ناآرامیهای اخیر با چه سناریوهایی میتوانست رقم بخورد؟ پاسخ به این پرسش معیار مناسبی برای ارزیابی درستی تصمیم نظام برای پذیرفتن برجام خواهد بود. در این صورت، سؤالات جزئیتر آن گاه این خواهد بود که؛
اگر برجام و پیش از آن توافق موقت ژنو در پاییز 1392 که روند تشدید تحریمهای ایران را متوقف و وارونه کرد، نبود، آیا اساسا چنین ناآرامیهایی شکل میگرفت یا خیر؟
با فرض این که وضعیت اقتصادی کشور پیشزمینه اصلی بروز این ناآرامیها بوده است، چه زمانی میوه تلخ ناآرامیها از درخت پرآفت اقتصاد ایران به زیر پای مردم و مسئولان کشور میافتاد؟ سال 1392، 96، و یا هرگز؟
پرسش بعدی میتواند این باشد که در غیاب امید به دست آمده از حصول برجام، اگر تجمعی اعتراضی با موضوع وضعیت اقتصادی کشور شکل میگرفت، عدهای کمتر از امروز در آن شرکت میکردند و یا بیشتر؟
و نهایتا باید این پرسش مهم را طرح نمود که اگر ناآرامیهایی از این دست در اعتراض به وضعیت اقتصادی کشور، پیش از حصول برجام شکل میگرفت، آن گاه دولتهای غربی در مذاکرات خود با ایران سختگیرتر میشدند و یا این که فشار و تحمیل به ایران را کاهش میدادند؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
برادران تابناک اولا ممنون از انتشار یکی از نظراتِ من . برادران عزیز من هم مانند برخی از شماها خیلی از حوادث را بعد از انقلاب مستقیم و یا غیر مستقیم دیده ام، جنگ، موشکباران، حمله جنگنده عراقی و ده ها کشته مردم بازار، اعزام پدرم به جنگ ، عملیات مرصاد و غیره، باور کنید مردم با هزار و یک امید به آقای خاتمی رای دادند و نتیجه ای نداشت ، یک بار 20 میلیون و بار دوم 22 میلیون نفر، با هزاران امید سال 88 رای به آقای موسوی رای دادند که آن حوادث پیش آمد ، با هزاران امید به آقای روحانی طی دو دوره رای دادند، نتیجه چه شد؟؟؟ به خدا حیف این مردم خوب و صبور است که 40 سال رنگ خوشی و آرامش را نبینند. هر کسی رو دور و برم می بینم به دنبال مهاجرت است، آخر چرا؟؟؟ یاد روزی می افتم که همه را تشویق می کردیم برای آینده فرزندانمان به آقای خاتمی رای دهند، چه شد؟ خدا وکیلی مردم واقعا ناامید شده اند از این همه نشنیدن و شنیده نشدن و بی اعتنایی مسئولین . آقای روحانی هم اگر مرد باشد و به رای مردم و خود مردم وفادار، قطعا هر کسی یا هر چیزی مانع تحقق وعده هایش است را خیلی واضح باید بیان کند. به دنبال تشتت و تفرقه نیستیم اما آخر تا کی بایستی صبر کنیم تا اوضاع سامان بگیرد. دائما بر سر نمازهایم دعای داریوش بزرگ را زمزمه می کنم که پروردگاه سرزمینم را از دروغ، خشکسالی و دشمنان محفوظ و در امان دار. الهی آمین....
در 40سال گذشته که برجام نبود که به او ربطش میدید . اعتراضات چکارش به برجام بود . اعتراضات مردم ریشه در تبعیض .. فقر. بیکاری . گرانی . رانت خواری و اختلاس دارد . لطفا از مسیر اصلی خارج نشوید. لطفا.
ترامپ برای اخاذی و نفوذ قطعا جنازه برجام را دفن نمیکند
بنظر بنده مردم خیلی امید داشتن به برداشته شدن تحریم ها و گشایش و برجام هم همین امید رو داده بود ولی وقتی دیدن کاری از دست برجام هم بر نیومد دیگه ترکید صبرشون, اگر فکری برای رفع تحریم ها نشه خ ایی ناکرده یه مدت بعد احتمال بروز نارضایتی ها خیلی زیاده, چون واقعا هر چیز یه ظرفیت و صبری داره. که بنظر میرسه صبر مردم در تحمل تحریم ها و سختی ها دیگه تمام شده
خوابی عمو؟ تورم های بالای 50 درصدی کمی سختی بود؟!!! خدا شفات بده
برجام اگر فقط همین یک فایده داشته و آن برداشتن صد صادراتی نفت از جلوی پای اقتصاد رو به بحران مملکت باشد بسیار برای درست بودن این تصمیم کافی است. بماند که هژمونی جهانی علیه ایران را هم برداشت و تعدادی واردات محصولات پیشرفته از جمله هواپیماهای مسافر بری را هم که امکان آن سالها برای ما وجود نداشت را فراهم کرد.
در برابر چه هزینه ای برای ما داشت؟ روند گسترش صنعت هسته ای کند شد. صنعت هسته ای چند درصد از اقتصاد ما است؟؟ آیا به 0.5 درصد می رسد؟؟؟ آیا معقول بود که برای 0.5 درصد کل اقتصادمان را با تحریم فلج کننده اعمال شده و عدم امکان فروش نفت که در آمد بزرگی از اقتصاد ما را حذف می کرد (در حدود 20-30%) روبرو کنیم؟؟ آیا اگر عقلایی از این مردم راهی پیدا کردند که این شر کثیر را با آن هزینه اقلی (نسبی عرض می کنم) دفع کنند نباید ممنون آنها بود؟
آیا دلواپسان نبودند که می گفتند با برجام به خاک مذلت می نشینی؟ کدام تحلیل درست تر بود؟ دلم می خواست برجام نشده بود و الان می دیدند که خاک مذلت که می گفتند در عالم واقع آن بود یا این.
برجام قرار نبود خلقت کند بلکه برنامه نجات اقتصاد ایران از فروپاشی را داشت و مطمئن باشید و بلکه دقیق تر بگویم یقین داشته باشید که اگر برجام واجب و ضروری نبود رهبری مثل همیشه اجازه انجام آن را نمی داد. تحریم فلج کننده بود! بقدری بهتر فهمیم! شوخی که نبود!
کاملا موافقم، در صورت نبود برجام و با توجه به وضع اقتصادی فشل کشور، با تورم 50، 60 درصدی قطعا اعتراض و آشوب زودتر و قویتر شکل می گرفت
برجا م بسیار هم مفید بود ولی نتایج آن در داخل به مردم ایران نرسید معلوم نشد آن مبالغی که آزاد شد کجا رفت جز لعنت چیزای عاید مردم نشد
برجام نفس های آخرش را میکشد
وضعیت مالی اکثریت مطلق مردم خوب است ؟! عین کبک سرتو کردی زیر برف
دلار دوباره رفت بالای4300 تومان
هر چی می کشیم از این برجام بدفرجامه که آبرومون رو برد هیچی هم کف دستمون نذاشتن.
برادر کسی توی مملکت ما دنبال ساخت تسلیحات اتمی نبوده که برایش ایجاد قدرت کند و تولید سوخت هسته ای با تکنولوژی 70 سال قبل برای کی ایجاد قدرت میکنه؟در ثانی حتی اگر هم سلاح هسته ای بسازی دقیقا در جهت منافع قدرتهای مسلط حرکت کرده ای چون ابدا نمی تونی با هزاران کلاهک 100 مگاتنی آنه مقابله کنی اما ابزار تحریم کردن خودت را مانند کره شمالی در اختیار آنها قرار می دی
ما که از برجام چیزی جز راحتی سرمایه دار وسفسته سیاسیون وبازی مردم چیزی ندیدیم.رهبری روز اول اعلام کردن به مردم اعتماد کنید وبه نخبه گان ایرانی ولی چه فایده...بعضی افراد مجهول حال وبی تفاوت به آینده مردم ......تصمیم گیر ما این هاشدن...خدایا رهبری را در سایه حمایت خود قرار بده
سفسطه
چرا از 150 میلیارد دلار که بعد از برجام گرفتند حرفی. نزدندفقط از 1.7میلیارد دلار گفتند.
همه این حرفها و بحث ها را تمام کنید پول مملکت را خرج مملکت کنید
آقا این حرفو نزن . همونایی که این اعتراضات رو سازماندهی کردند وقتی با شهار نه غزه نه لبنان مواجه شدن گفتن آشوب و آشوبگرو فتنه و.... کلا اگر به دولت و روحانی و خاتمی ومنتخبین مردم فحش بدی میشی معترض و محق واگر از لبنان و نصرالله و سوریه و بقیه بگی میشی نفوذی و فتنه گر و عامل بیگانه
عزیزم باید فلش رو تو مرورگرت فعال کنی
ما فقط با کشورهای قحطی زده ای مثل سوریه،عراق،آنگولا،غزه،بورکینافاسد،گینه بی صاحب و ... مشکل نداریم و اونهم به خاطر ریختن پول مردم به حلقوم آنهاست.و به محض قطع کردن پول دشمن پدرکشته ما می شن.
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.