رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرترامپ در چین هم به خواب رفت!
16بازدید
۱۳۲

با سازوکار موجود، مشکل سیل و زلزله زدگان حل نمی‌شود؛ چه باید کرد؟

بارش‌های سنگین اخیر، خسارات‌ بسیاری به بار آورده است.خسارات ناشی از سیل ۵۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده که تأمین این میزان از عهده دولت خارج بوده و به همین منظور، جهت تأمین آن راهکارهایی، چون دست اندازی به منابع صندوق توسعه ملی پیشنهاد شده که با مخالفت‌های گسترده‌ای همراه شده است. از این روی، تابناک دو راهکار را برای تأمین خسارات‌ ناشی از بلایای طبیعی ارائه کرده است.

با سازوکار موجود، مشکل سیل و زلزله زدگان حل نمی‌شود؛ چه باید کرد؟

تابناک اقتصادیبارش‌های سنگین اخیر، خسارات‌ بسیاری به بار آورده است.خسارات ناشی از سیل ۵۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده که تأمین این میزان از عهده دولت خارج بوده و به همین منظور، جهت تأمین آن راهکارهایی، چون دست اندازی به منابع صندوق توسعه ملی پیشنهاد شده که با مخالفت‌های گسترده‌ای همراه شده است. از این روی، تابناک دو راهکار را برای تأمین خسارات‌ ناشی از بلایای طبیعی ارائه کرده است.

به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ در پایان روزهای اسفند ماه سال گذشته، بارش های سنگین باران در کشور ما آغاز و دامنه این بارش ها به فروردین ماه سال جاری نیز کشیده شد. این بارش های سنگین باعث سیل های ویرانگر و متعاقب آن خسارات سنگینی شد که برآوردهای گوناگونی در مورد این هزینه ها از سوی مسئولین صورت گرفته است. برآوردها حکایت از آن دارد که این هزینه ها بسیار سنگین است و تأمین آن از عهده دولت دراوضاع کنونی خارج است؛ برای نمونه محمدرضا تابش، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با تابناک در خصوص میزان خسارت های ناشی از سیل اظهار داشت: برآورد‌های اولیه نشان می ‌دهد حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان مجموعا در استان ‌های سیل زده خسارت وارد شده است، اما برآورد‌های ما، نشان می‌ دهد که دامنه خسارات‌ به ۵۰ هزار میلیارد تومان نیز می ‌رسد.

شاید یکی از دلایلی که مردم در معرض خطر سیل، هم اکنون دستور تخلیه خانه های خود از سوی مسئولین را اجرا نمی کنند، این است که آن ها دریافته اند، دولت در شرایط کنونی قادر به تأمین خسارت های ناشی از سیل به آن ها نیست و یا وقتی ماجرای تأمین خسارت های ناشی از بلایای طبیعی دیگر چون زلزله کرمانشاه را مرور می کنند، ترجیح می دهند در منازل خود بمانند و محل سکونت خود را حتی به قیمت از دست دادن جانشان ترک نکنند.

همچنین از همه مهم تر اینکه در بودجه سال 1398 اصلاً ردیفی برای جبران خسارت های ناشی از سیل دیده نشده است. عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی در همین رابطه طی مصاحبه ای ضمن تأکید بر موضوع حجم خسارات سیل بر زیر ساخت ها، منازل، دارایی های مردم، بخش کشاورزی و دام ها گفت: بودجه 98 امکان پاسخگویی به آن را ندارد و در کنار تسهیلات بانکی استفاده از منابع صندوق توسعه ملی ضروری خواهد شد. علی لاریجانی رئیس مجلس نیز طی مصاحبه دیگری اعلام کرد، پیش بینی نمی کردیم در ابتدای سال با این حجم خسارت در بحث سیلاب مواجه شویم و باید منبعی جداگانه از بودجه سال 98 برای جبران خسارات سیلاب کشور در نظر بگیریم.

حالا که دولت طبق مصاحبه مسئولین از تأمین این خسارات ناشی از سیل عاجز است و از طرفی بودجه 98 نیز امکان پاسخگویی به این مسأله را ندارد؛ پس راه حل چیست؟

همان گونه که دیده شد، یک راه حل دست انداختن به منابع صندوق توسعه ملی است. موضوعی که محمدباقر نوبخت، معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان برنامه و بودجه، روز سه‌شنبه 20 فروردین ماه 1398 آن را تأیید کرد و گفت: احتمالا دولت «برای جبران خسارت ‌های سیل» اخیر در کشور، از صندوق توسعه ملی برداشت خواهد کرد؛ راهکاری که عده ای بسیاری با آن مخالفند و می گویند، این کار دلار فروشی و صرف دلارهای صندوق به منظور هزینه های جاری دولت است که با اهداف صندوق سازگار نیست.

راهکار دیگر که معمولا دولت برای جبران خسارات حوادث غیرمترقبه این چنینی برمی گزیند، روی آوردن به چاپ پول است که این خود منجر به افزایش نرخ تورم می شود.

راهکار سوم این که دولت بخشی از 14 میلیارد دلار بودجه در نظر گرفته شده برای واردات کالاهای اساسی را به جبران خسارات ناشی از سیل اختصاص دهد. برخی این راهکار را نیز مصداق همان دلار فروشی توسط دولت دانسته و در شرایط ارزی فعلی آن را به صلاح کشور نمی دانند.

اما راهکار چهارم به عنوان یکی از راهکارهای پیشنهادی تابناک، این است که با توجه به اینکه کشور ما کشوری حادثه خیز محسوب می شود و سالانه با بلایای طبیعی دست و پنجه نرم می کند دولت باید یک ردیفی را در بودجه دایم برای جبران خسارات ناشی از این حوادث اختصاص دهد. این ردیف همان گونه که گفته شد باید هر ساله و به صورت مستمر در بودجه لحاظ شود؛ بنابراین، مبلغ آن باید از محلی تأمین شود که مستمر باشد. حالا پرسش این است که منبع تأمین بودجه این ردیف از کجا باشد که به صورت مستمر و دائمی باشد؟ فروش بنزین و درآمدهای حاصل از آن می تواند منبع تأمین بودجه ردیف مذکور باشد.

اما بودجه این ردیف، چگونه از محل فروش بنزین حاصل شود که دارای آسیب های کمتری برای قشرهای آسیب پذیر باشد؟

طبق مصاحبه سی ام بهمن ماه 1397 علیرضا صادق‌آبادی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، متوسط میزان مصرف روزانه بنزین در سال 1397، 87 میلیون لیتر بوده است. حالا اگر فرض کنیم، میزان مصرف روزانه بنزین در سال 98 نیز همان 87 میلیون لیتر به صورت متوسط باشد، با افزایش نرخ بنزین از 1000 تومان به 2000 هزار تومان، درآمد روزانه این ستاد 87 میلیارد تومان می شود و میزان درآمد سالانه ستاد به رقمی حدود 32 هزار میلیارد تومان می رسد. این روش باعث افزایش نرخ تورم می شود و دولت می تواند برای جبران آسیب های ناشی از افزایش نرخ تورم به اقشار آسیب پذیر، بخشی از این درآمدهای حاصل از افزایش قیمت بنزین را به قشرهای آسیب پذیر و بخشی را نیز برای همین بودجه جهت بازسازی مناطق آسیب دیده از حوادث طبیعی اختصاص دهد.

این راهکار به دلیل آنکه اولاً منبعی مستمر برای تأمین خسارات ناشی از بلایای طبیعی و عدم بلاتکلیفی قشرهای آسیب دیده از این بلایا می شود، ثانیاً تا حدودی می تواند باعث اصلاح الگوی مصرف بنزین شود، به نظر راهکاری منطقی است. همچنین با توجه به اینکه بخشی از این افزایش قیمت بنزین به موضوع جبران خسارات ناشی از بلایای طبیعی اختصاص خواهد یافت، احتمالاً میزان مشارکت مردم افزایش خواهد یافت.

راهکار پنجم به عنوان یکی دیگر از راهکارهای پیشنهادی تابناک، تأمین خسارت های ناشی از سیل از محل یارانه های پرداختی است. در بودجه 98 میزان یارانه نقدی و غیرنقدی در نظر گرفته شده 41.1 هزار میلیارد تومان است. این رقم درست برابر میزان یارانه پرداختی سال 97 است؛ بنابراین دولت قرار بود در سال 98 به تمام کسانی که در سال 97 یارانه پرداخت می کرد، یارانه پرداخت کند. حالا دولت می تواند یارانه افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره)، تحت پوشش بهزیستی، زنان سرپرست خانوار، دهستان های کم برخوردار و بیماران خاص را در سال 98 پرداخت کند و یارانه باقی افراد در سال 98 را به خسارت های ناشی از سیل اختصاص دهد. حالا بیایید محاسبه کنیم دولت چقدر درآمد از محل حذف یارانه به دست می آورد؟

طبق اطلاعات موجود تعداد افراد تحت کمیته امداد امام خمینی (ره) حدود 4.7 میلیون نفر، تحت پوشش بهزیستی 3.7 میلیون نفر، زنان سرپرست خانوار 3 میلیون نفر و دهستان های کم برخوردار 8 میلیون نفر و بیماران خاص 1 میلیون نفر می باشد. مجموع جمعیت این افراد، 20.4 میلیون نفر می باشد. یارانه ماهانه این افراد مبلغی در حدود 928 میلیارد تومان و یارانه سالانه این افراد حدود 11.1 هزار میلیارد تومان می شود. با کسر این رقم یارانه سالانه از رقم 41.1 هزار میلیارد تومان به رقم 30 هزار میلیارد تومان می رسیم که پیشنهاد می شود دولت آن را برای خسارت های ناشی از سیل بردارد.

با توجه به اینکه در چند سال اخیر حذف یارانه ها یکی از وظایف دولت بوده است اما دولت بخاطر در پیش داشتن انتخابات و تأثیر حذف یارانه افراد بر نتایج انتخابات واهمه داشته است، می تواند حالا که انتخاباتی در پیش روی ندارد و با توجه به اطلاعاتی که در اختیار دارد دست به انجام چنین کاری بزند و این راهکار را اجرایی کند. هر چند شاید عده ای با دانستن این موضوع که یارانه هایشان صرف بازسازی مناطق سیل زده می شود، خود برای حذف یارانه پیش قدم شوند.

اما مکانیزم و ساختار کارآمد جهت اجرای دو راهکار بالا چگونه باشد؟

هرچند تأمین بودجه نقش مهمی در بازسازی و جبران خسارات دارد، عامل مهم دیگر اجرای صحیح و کارآمد با بهره وری بهینه در مدیریت این فرآیند است. تجربه و شواهد نشان می دهد نه دولت فعلی و نه دولت های گذشته ـ که میراث اداری و بورکراسی گذشته را اداره می کنند و بعد از انقلاب هم تحولی در این ساختار ناکارآمد که چشمگیر باشد اتفاق نیفتاده ـ در اداره امور و مدیریت صحیح در شرایط عادی هم کارنامه موفقی نداشته اند، چه برسد در شرایط ویژه و خاص. لذا سپردن این منابع به سیستم سنتی و ناکارآمد دولتی جز به هدر رفتن بخش عمده منابع و تبدیل شدن به هزینه های انحرافی و جبران کسری های دستگاه های دولتی نتیجه ای عاید آسیب دیدگان نخواهد کرد.

پس پیشنهاد چیست؟

پیشنهاد این است که ستادی به عنوان ستاد بازسازی و جبران خسارات ناشی از بلایای طبیعی با نام اختصاری جهاد سازندگی (احیای نام آن نهاد مقدس و خدمتگزار) تشکیل و بودجه پیش بینی شده در حساب خاص و ویژه ای در خزانه و فقط برای مصرف مستقیم جبران خسارات و بازسازی در نظر گرفته شود و هیچ مدیری حق تصرف دیگری در آن را نداشته و مورد مصرف آن هم در ستاد فقط ردیف های عملیاتی و عمرانی باشد و صرف هیچ مورد جاری دیگر از قبیل حقوق پرسنل، خرید ساختمان، خرید خودرو، لوازم اداری، ردیف های استخدامی و ... نشود. و این نوع نیازمندی های ستاد از طریق پرسنل فعلی دستگاه های دولتی و با استفاده از ساختمان و امکانات دستگاه های دولتی و با ردیف بودجه ای مستقلی از این حساب از ردیف های مربوط به بودجه در لایحه سالانه بودجه تأمین شود. فرهنگ حاکم بر این نهاد باید مدیریت جهادی کارآمد کم هزینه و با استفاده از ظرفیت کامل نیروهای جوان و مردمی و جهادگر باشد.

شایان ذکر است جهت جلوگیری از موازی کاری با سایر نهادها، این ستاد هیچ گونه مسئولیتی در پیشگیری از وقوع بلایای طبیعی چون سیل و زلزله و همچنین در حین وقوع حادثه نیز ندارد، بلکه کار این ستاد تنها جبران خسارات ناشی از بلایای طبیعی و بازسازی مکان های آسیب دیده است.

شاید تشکیل این ستاد موجب شود تا مردم دیگر منتظر عمل به وعده ها دولت نباشند و کارهای بازسازی بعد از وقوع حادثه نیز سریع تر پیش رود.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۱۳۲
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
ناشناس
در پاسخ به ناشناس

به نظرم تو یکی از حقوق بگیرهای نجومی هستی که یک چنین پیشنهادی می دهی
خاموش

ناشناس

تابناک جان آخه بحث فقط گران کردن بنزین نیست- چون وقتی بنزین گرون میشه به طور زنجیره ای همه کالاها خدمات و کلا همه چیز گرون میشه- یعنی عملا ارزش پول ملی کمتر و کمتر میشه- فکر اونجاشو کردین؟

ناشناس

اصولا این ساز و کار برای حل مشکل درست نشده بلکه برای مشکل سازی درست شده.

ناشناس

با این شرایط هیچ مشکلی از مردم ایران حل نمی شود و هر سال مشکلات بیشتری هم درست می شود

محمد قاسمی

عرض سلام و تشکر از تابناک.
پیشنهاد ها ، پیشنهاد های خوبی بود. جسارت دست به قلم شدن و بررسی منطقی مشکل و ارائه پیشنهادات در حد بضاعت نویسنده کار شایسته تقدیر است. از کاربران محترمی که به صورت منطقی نظرات رو مطرح کردند هم تشکر می کنم.
امیدوارم نویسنده محترم ازاین پس با شهامت بیشتر ، مطالب قوی تر بنویسند و ما رو بیشتر بهره مند کنند.
از متن شما استفاده وافی بردم. با تشکر

علی

سلام.از قوه قضائیه تقاضا داریم در ماجرای سیل با قدرت ورود کنند و با بررسی موارد ذیل اجازه ندهند تعدادی از افراد ،شرکت ها ،مدیران ،پیمانکاران و... با قصور در عملکردشان از جبران خسارات فرار کنند ۱-بررسی پلها ،راه ها ،سا ختمانها و ابنیه ای که خسارت دیده اند و پولهای هنگفتی توسط عوامل اخذ شده باید پس گرفته شود تا درس عبرت برای دیگران شود ۲- کسانی با ساختن یا مجوز دادن بناها در مجاورت یا حتی داخل رودخانه ها باعث حوادث شده اند و امروز مدعی دریافت خسارت هستند باید مجازات شوند تا دیگر تکرار نشود ۳- با توجه به حجم کمک ها که الحمدالله توسط مردم اقصاء نقاط کشور ارسال می شود باید در یک مدیریت متمرکز شود بی برنامه گی در حال حاضر باعث شده یک خانواده از سازمانها و نهادهای مختلفی کمک بگیرد و مستحق واقعی در مناطق سیل زده حتی از یک کمک هم محروم باشد باید مدیریت واحد تعریف شود و تداخل دیگران بدون هماهنگی جدا جلوگیری و برخورد شود ۴- قریب به اتفاق در این گونه حوادث مشاهده شده جمعیت یک روستا مثلاً اگر ۱۰۰۰ نفر بوده و نیاز به کمک داشتند بعد از حادثه به ۱۰۰۰۰ نفریت بیشتر افزایش پیدا کرده و کمک ها و مساعدها صرف ۹ هزار نفری که بعد از حادثه با عناوین امدادرسان ،مسافر و غیره وارد محل شده‌اند می شود و این جاست که حادثه دیدگان واقعی باز هم محروم شده اند

موسوی

موافقم هم منابع حاصل از بنزین ۲۰۰۰تومانی هم ۳۰ هزار ملیون تومانی یارانه ها خوب است نحوه مصرف آنهم توسط ستادی باعنوان جهاد سازندگی کاملا منطقی و قابل نظارت و بررسی خوادبود

ناشناس

هر دو راهکار منطقی بنظر میرسد لاکن راهکار افزایش بنزین ، لازمهٔ دو نرخه شدن و احیای کارت سوخت است که زیر ساخت آنهم فراهم است ، راهکار حذف یارانهٔ افراد غیر شمول کمیته ،و بهزیستی ،و امراض خاص و زنان سرپرست خانوار که درآمد حداقلی دارد ،و روستاییانی که در آمد آنها هم حداقلی زندگی روستایی باشد مناسبتر است ،و اما نام ستاد را هم ،، همان ستاد بازسازی حوادث طبیعی ،، مانند زلزله ،و سیل ، باشد بهتر است ...ایده ‌و پیشنهاد خوبی است همانند ستاد باز سازی مناطق بمباران جنگ تحمیلی و اینکه اگر در سال مازادی بود ،آنرا مانند صندوق ذخیره نگهداری کنند ، ستاد زیر نظر معاون اول ریس جمهور باشد و پرسنل این ستادها از ادارات استان که دارای تخصصهای مربوطه باشند ، و هیچ مبلغی تحت هیج عنوانی بجز هزینهٔ خسارتها از آن محل پرداخت نگردد همانند ستاد بازسازی مناطق بمباران شدهٔ دوران هشت سال جنگ تحمیلی ،،،،،

بابی

از دزدی ها کم کنید، از بودجه نهادها و سازمان های بی خاصیت کم کنید نیازی به افزایش قیمت بنزین و دست انداختن به یارانه ی مردم نیست!

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

البته یه راه حل خیلی جالبم اینه که اون مسولی که زیر میزی میگیره و اجازه هر ساخت و سازی رو تو هر جایی میده بگیرن و تمامی دارایی هاشو برای جبران خسارت ها توقیف کنن!

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

چجوری بازپرداخت کنیم؟؟

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

کجا؟

ناشناس
در پاسخ به محمد

گفته می شود در تهران دو میلیون پانصد هزار خانه خالی
وجود دارد اگر هز هرکدام ماهی یک میلیون مالیات بگیرندمی شود ماهی دوهزارو پانصد میلیارد تومان و تمام
اگر هم تز ترسشان بروند اجاره بدهند ، اجاره حانه به شدت کم خواهد شدو در هردو صورت مشکلات مملکت حل خواهد شد.

ناشناس
در پاسخ به ناشناس

بهتره بنزین سهمیه شصت لیتر درماه باقیمت دو هزار تومنی و آزاد ده هزار تومن

باهر

اسم صندوق توسعه ملی را باید گذاشت:
★صندوق تامین بودجه حوادث و سوانح★
در اثرحاکمیت مدیربت ناکارامد بر گرده مردم فلاکت زده و غارت شده.

ناشناس

تابناک پیشنهادت را برای خودت نگه دار فکر کردی سونامی قیمت‌ها که با پیشنهاد امثال شما ها مطرح و اجرا می‌شود چه خانواده های را با بحران مواجه میکند. که خسارت آن برا گروهی از هموطنان مان کمتر از سیل نیست.
اگر صندوق ذخیره ارزی بدرد مردم نخورد پس به چه دردی میخورد.
مشکل مملکت ما تا سو مدیریت دارد ملت باید جبران خسارت ها را پرداخت نمایند

شاهپور

به نظرم کمک
1.از روحانیون وطلبه ها و نهاد ها و اورگانهای موازی باآنهاباید شروع بشه چند ماه حقوق نگیرن مگه چی میشه.نه مالیات میدن نه ....
2.افزایش مالیات سرمایه داران و مقامات بالا و مالیات بر ارث گذاشتن

ناشناس

پول بازسازی را ازهمانهای که میب رودخانه و جنگل هارا فروختن بگیرند

اقتصاددان
در پاسخ به مطالعه گر اقتصادی

اگر کمی اقتصاد می دانستی چنین راهکار گهرباری نمی دادی. مصادره شرکتها و کارخانه های خصوصی رو هم پیشنهاد کن!

علی

بعضی راه حلهای دوستان مربوط به آینده است فعلا باید شرایط بحرانی فعلی رو پشت سر گذاشت. به نظرم یکی از کارهای دولت می تواند اعلام یک یا چند حساب بانکی باشه تا برخی از هموطنان خارج کشور بتوانند کمک کنن. همچنین حسابی را داخل کشور جهت کمک داوطلبانه اعلام کنند.

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.