فشار ترامپ به دولت سوریه برای مقابله با حزب الله لبنان؛ هراس در لبنان از دخالت نظامی دمشق

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «میدل ایست آی» در مقاله‌ای نوشته است: «دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌تکرار پیشنهاد داده است که مسئولیت مقابله با حزب‌الله را به احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، واگذار کند. این موضوع با وجود تکذیب‌های دمشق، ترس‌ها را در لبنان از دخالت نظامی مجدد سوریه زنده کرده است.

اظهارات صریح ترامپ، به‌نظر با تکذیب قبلی تام باراک، فرستاده آمریکا به سوریه، نیز در تناقض است. باراک گزارش‌هایی مبنی بر اینکه واشنگتن دمشق را برای اعزام نیرو به لبنان تحت فشار قرار داده است، «نادرست و بی‌دقت» خوانده بود.

آخرین اظهارات در ۲۱ ژوئن بیان شد، زمانی که ترامپ به شبکه فاکس نیوز گفت که از ناتوانی اسرائیل در شکست حزب‌الله بدون ایجاد ویرانی گسترده، ناامید است.

ترامپ گفت: «آن‌ها نمی‌توانند کاری بکنند مگر اینکه ساختمان‌ها را خراب کنند. من به واگذاری این کار به سوریه نزدیک شده‌ام.»

ترامپ توضیح نداد که منظور از «واگذاری» چیست و مشخص نکرد که آیا به عملیات نظامی سوریه، میانجی‌گری سیاسی، اعمال فشار بر حزب‌الله، کنترل دقیق‌تر مرزها، یا همکاری با دولت لبنان اشاره دارد.

اما اظهارات او آخرین مورد از یک سری اظهارات عمومی بود که نشان می‌داد واشنگتن به واگذاری نقشی به دمشق در قبال این گروه لبنانی فکر کرده است.

گفته‌های او این برداشت را تقویت کرد که واشنگتن دمشق را به عنوان یک شریک بالقوه در تلاش برای مهار نفوذ حزب‌الله در لبنان می‌بیند.

فشار آمریکا تکذیب شد

این موضوع برای اولین بار در ۱۷ مارس مطرح شد، زمانی که رویترز گزارش داد واشنگتن دمشق را تشویق کرده است که اعزام نیرو به شرق لبنان برای کمک به خلع سلاح حزب‌الله را در نظر بگیرد.

پنج نفر که از بحث‌ها مطلع بودند به این خبرگزاری گفتند که سوریه از درگیر شدن اکراه دارد، زیرا می‌ترسد که به جنگ منطقه‌ای گسترده‌تر کشیده شود و تنش‌های فرقه‌ای را در سوریه و لبنان تشدید کند.

بر اساس این گزارش، این پیشنهاد ابتدا در سال ۲۰۲۵ توسط مقامات آمریکایی و سوری مورد بحث قرار گرفته بود و در زمان شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه دوباره مطرح شد. باراک بعداً در همان روز با تکذیبی قاطع پاسخ داد.

او در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت: «گزارش‌ها در مورد تشویق ایالات متحده از سوریه برای اعزام نیرو به لبنان، نادرست و بی‌دقت است.»

با این حال، یک منبع سوری به میدل ایست آی گفت که متعاقباً جلسه‌ای بین الشرع و رهبران گروه‌های مسلح برای بررسی این گزارش‌ها برگزار شده است.

این منبع گفت: «حاضران توافق کردند که سوریه نه قصد و نه تمایلی برای مداخله نظامی در لبنان ندارد.»

یک منبع ارشد لبنانی نیز به MEE گفت که بیروت پیام‌های اطمینان‌بخش متعددی دریافت کرده است که دمشق برنامه‌ای برای اعزام نیرو در آن سوی مرز ندارد.

این منبع گفت که مقامات سوری نشان داده‌اند که برای مقاومت در برابر فشار آمریکا برای مداخله، از کمک متحدان منطقه‌ای خود، به ویژه عربستان سعودی، قطر و ترکیه، استفاده خواهند کرد.

یک منبع ارشد سوری دوم به MEE گفت که با افزایش فشار، الشرع سعی کرد با تعیین شرایطی که تحقق آنها برای آمریکا بسیار دشوار است، از خواسته‌های واشنگتن طفره رود.

الشرع «دوست دارد کمک کند»

ترامپ برای اولین بار در مصاحبه‌ای با شبکه NBC در تاریخ ۵ ژوئن، به‌طور عمومی نقش سوریه در لبنان را مطرح کرد.

ترامپ با خواستار کارزاری «جراحی‌تر» علیه حزب‌الله شد، گفت که واشنگتن می‌تواند کمک کند یا «سوریه را توصیه» کند.

او با تمجید از الشرع و افزودن اینکه رئیس‌جمهور سوریه «دوست دارد کمک کند»، گفت: «ما می‌توانیم در این زمینه به آنها کمک کنیم، یا می‌توانیم سوریه را توصیه کنیم.»

اظهارات ترامپ به صراحت خواستار ورود نیرو‌های سوری به لبنان نشد. اما در جریان نشست سران گروه هفت در اِویان-له-بن، فرانسه، در ۱۶ ژوئن، رئیس‌جمهور آمریکا به طور قابل توجهی مستقیم‌تر عمل کرد.

او به خبرنگاران گفت: «من به اسرائیل پیشنهاد کردم که اجازه دهد سوریه از پس حزب‌الله برآید، زیرا صادقانه بگویم، فکر می‌کنم آنها این کار را بهتر انجام می‌دهند.»

ترامپ از اسرائیل به دلیل صرف زمان زیاد برای شکست حزب‌الله و کشتن غیرنظامیان و تخریب ساختمان‌های مسکونی انتقاد کرد.

او همچنین گفت الشرع کار «شگفت‌انگیزی» در تثبیت کنترل بر سوریه انجام داده و حزب‌الله را «دوست ندارد».

روز بعد، زمانی که از او پرسیده شد آیا درباره حزب‌الله با الشرع گفت‌و‌گو کرده است، ترامپ پاسخ «بله» داد، اما از گفتن اینکه آیا رئیس‌جمهور سوریه با درگیر شدن موافقت کرده است، خودداری کرد و به خبرنگاران گفت که بعداً به این موضوع خواهد پرداخت.

این گفت‌و‌گو نشان می‌داد که اظهارات ترامپ صرفاً یک پیشنهاد انتزاعی خطاب به اسرائیل نبوده، بلکه نقش احتمالی سوریه به‌طور مستقیم با دمشق مطرح شده است.

دمشق نقش نظامی را رد می‌کند

در هفته‌های اخیر، الشرع سعی کرده است با گمانه‌زنی‌های رو به افزایش مقابله کند. او در جلسه‌ای با بزرگان حومه دمشق در ۱۱ ژوئن، گزارش‌ها درباره ورود قریب‌الوقوع سوریه به لبنان را شایعات بی‌اساس توصیف کرد.

احمد موفق زیدان، مشاور ریاست‌جمهوری سوریه، بعداً به شبکه العربیه گفت که واشنگتن در جریان تشدید تنش منطقه‌ای، پیشنهاد نقش‌آفرینی سوریه را مطرح کرده بود، اما دمشق هرگونه نقش نظامی یا امنیتی در لبنان را رد کرده است.

او افزود که سوریه از گسترش حاکمیت دولت لبنان در سراسر این کشور حمایت می‌کند، اما از طریق تقویت نهاد‌های آن، نه با استقرار نیرو‌های سوری.

الشرع در مصاحبه‌ای مفصل‌تر با شبکه المشهد در ۲۱ ژوئن به این موضوع پرداخت و گفت اظهارات ترامپ به اشتباه اینگونه تفسیر شده است که گویی نیرو‌های سوری «فردا صبح» وارد لبنان خواهند شد.

او افزود که ترامپ نگرانی خود را در مورد جنگ ابراز داشته و در مورد اینکه سوریه چگونه می‌تواند به راه‌حلی امن و مسالمت‌آمیز کمک کند، بحث کرده است، نه اینکه خواستار حمله شده باشد.

الشرع گفت اولویت سوریه پایان دادن به جنگ و بمباران اسرائیل است و دمشق رویکرد‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را با واشنگتن مورد بحث قرار داده است.

او گفت: «چشم‌انداز ما مبتنی بر حمایت مجدد از دولت لبنان، تقویت نهاد‌های آن، و جستجوی راه‌حلی است که همه به آن باور داشته باشند. ما به دنبال کانال‌های اقتصادی بین لبنان و سوریه هستیم، نه کانال‌های نظامی.»

الشرع گفت دمشق آماده گفت‌و‌گو با تمام گروه‌های لبنانی، از جمله حزب‌الله است.

او با اشاره به اینکه نقش حزب‌الله در جنگ داخلی سوریه «زخمی عمیق بر سوریه» وارد کرده است، گفت در صورت تأمین منافع لبنان و سوریه، با نمایندگان آن دیدار خواهد کرد.

ژوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، از شفاف‌سازی الشرع استقبال کرد و گفت که این اقدام مثبت تلقی شده و به پایان گمانه‌زنی‌ها درباره نقش نظامی سوریه در لبنان کمک کرده است.

اطمینان‌بخشی‌های سوریه تا حدی نگرانی فوری بیروت را کاهش داده است. با این حال، اظهارات مکرر ترامپ، همراه با روایت‌های متناقض از گفت‌و‌گو‌های قبلی آمریکا و سوریه، سؤالات حل‌نشده‌ای را در مورد نقشی که واشنگتن انتظار دارد دمشق در آینده حزب‌الله و لبنان ایفا کند، باقی گذاشته است.»