پاسداشت ادبيات و لغات فارسي به سبک مجريان رسانه ملي
استفاده از کلمات سخت و درشت معبر، مواصلاتي، تردد، ازدحام و... به اندازهاي زياد است که بيشک، شنونده بايد لحظات بسياري را براي صرف و نحو افعال عربي بيان شده بگذراند تا به متن خبر پي ببرد.

سالها بود که مجريهاي رسانه ملي در ساختار نگارشي و گويشي خود، روش و دوستور زبان ادبيات فارسي را به كار ميبردند، اما مدتي است که ديگر حتي نشانههاي کوچکي هم از رعايت مرزهاي حفظ زبان پارسي ديده نميشود.
به گزارش خبرنگار «تابناک»، در حالي که بيشتر گويندگان خبري در صداوسيما، بيشتر به دنبال اداي حروف شش نقطه (پ – چ – ژ – ش) هستند، آن قدر به اين مورد دقت ميکنند که ماهيت مبتدا و خبر جمله را به فراموشي سپرده و جملهاي مجهول را به جاي يک خبر به خورد بيننده يا شنونده ميدهند.
اما از سوي ديگر، به تازگي کلماتي مانند الباقي، الي...، فيالحال، چنان در خبرها، تحليلها و گزارشهاي تنظيمي خودنمايي ميکند که ديگر زماني براي انديشيدن به ادبيات فارسي و قوانين آن نميماند.
با توجه به اين که صداوسيما، بزرگترين رسانه فارسي زبان منطقه است، اين بيتوجهي و کم سوادي در تنظيم نوشتههاي خبر، تحليل و گزارشهاي سياسي جالب به نظر نميرسد و آرام آرام زمينههاي ضعف و تحليل زبان و ادبيات فارسي را فراهم ميسازد.
اين موضوع همچنين در گزارشهاي ترافيکي از سطح شهر تهران و جادههاي کشور به اندازهاي دردناک است كه گويي، شما به بخش خبر عربي راديو بينالملل صداوسيما گوش ميکنيد.
استفاده از کلمات سخت و درشت معبر، مواصلاتي، تردد، ازدحام و... به اندازهاي زياد است که بيشک، شنونده بايد لحظات بسياري را براي صرف و نحو افعال عربي بيان شده بگذراند تا به متن خبر پي ببرد.
از سوي ديگر، در حالي که در سالهاي اخير، معادل بسياري براي کلمات خارجي و عربي ساخته شده، هنوز به راحتي به جاي بيان «تا» از «الي» استفاده ميشود و گاه ميبينيم هنوز در شبکه خبر سيما براي شادباش عيدها يا تسليتهاي مذهبي، از کلمه «باد» استفاده ميشود!
بنابراين، بجاست متوليان بخشهاي نظارتي و آموزشي رسانه ملي، دقت بيشتري بر خروجيهاي تصويري و متني اين مجموعه بزرگ داشته باشند تا بيش از اين، بيننده غربت و موج سواري کمسوادي به ادبيات غني پارسي نباشيم.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
شهرياران بود و خاك مهرباني اين ديار
مهرباني كي سرآمد شهرياران را چه شد
اگرچه در قديميترين نمونههاي نثر پارسي نويسندگان از آوردن شعرهاي تازي و حديثها و آيههاي قرآن به عنوان تأييد موضوع يا آرايش سخن و نيز از به كار بردن لغتهاي تازي خودداري نميكردند، ليكن با بررسي دقيق نوشتههاي پيش از مغول اين واقعيت روشن ميشود كه نويسندگان آن روزگار در نگهباني از زبان فارسي از نفوذ زيانبخش قاعدههاي صرف و نحو تازي كوششي بسزا داشتهاند. براي مثال، در نوشتههاي بلعمي و بيهقي و نصرالله بن عبدالحميد، مؤلف كليله و دمنه، و جز آنان به ندرت به كلمههاي تنويندار چون اتفاقاً، نسبتاً، حقيقتاً، واقعاً، عمداً، مسلماً و جز اينها بر ميخوريم. آنها بدين اصل توجه داشتهاند كه داخل شدن واژههاي بيگانه در زبان نه تنها زياني بدان نميرساند، بلكه مايهي وسعت و توانگري آن هم ميگردد. باز هم بدين واقعيت واقف بودهاند كه آن چه به استقلال و موجوديت يك زبان زيانهاي جبران ناپذير ميرساند، رخنهكردن ويژگيهاي صرف و نحوي يا دستوري بيگانگان است.
اگر گذشتگان ما در پاسداشت زبان فارسی کوتاهی کردند دلیل می شود که ما هم اشتباه آنان را مرتکب شویم.چقدر دست روی دست بگذاریم تا فرهنگستان مثلا کاری کند.اگر زبان خود را اصلاح نکنیم زمانی بالاخره خواهد مرد این قرن نه قرن دیگر.
من به تابناکيهای گرامی پیشنهاد می کنم شما در کار پاسداشت پارسی به ويژه در گزارشها و خبرها پيشگام شوید تا خیل حمایت ها از سایت خود را از سوی میهن دوستان مشاهده نمایید.
با سلام
بسیار پسندیده است که شما در سایت خود یک صفحه واژه نامه درست کنید و از واژگان اصیل فارسی بهره برید. بالاخره یکی باید این کار را آغاز کند. همه ما مسئولیم. چرا شما بع عنوان یک سایت پر بیننده نه؟
زبانهایی که امروز در جهان هنوز زنده و بالنده بشمار می آیند بر پایه کاربرد واژها و زایش واژه های تازه در دوران نو به این جایگاه رسیده اند. هر زبانی که واژه های آن بکار بسته نشود دیر یا زود میمیرد زیرا هر دوره ای با پیشرفتهای فنی و مردمی همراه است که به انبوهی از واژه های تازه نیاز دارد. زبان پارسی پس از یک رشد کما بیش جهشی در دوران پس از قاجار، اکنون گرفتار بی توجهی شده و بسیاری از جا افتاده ترین واژه های آن در ادارات و تریبونها و نوشته ها و قوانین و بخشنامه های رسمی بکار گرفته نمیشود و بجای آن واژه های زبان عربی کاربرد سنگینی دارد. کاربرد انبوه واژه های عربی در دستگاههای رسمی کشور بجایی رسیده که زبان فارسی تنها در اندازه حروف اضافه در میان واژه ها دیده میشود و رفته رفته خواهیم دید که انبوه واژه های عربی گوینده را وادار به کاربرد دستور زبان عربی و کنار گذاشتن حروف اضافه فارسی نیز خواهد کرد. در این میان فرهنگستان زبان فارسی را میتوان پر مسئولیت ترین و کم کار ترین دستگاه بشمار آورد زیرا این فرهنگستان میتواند بخشنامه ها و یا قوانینی را پیش ببرد که بر پایه آنها دستگاههای رسمی کشور ناچار باشند که کارشناسانی را برای ویرایش گفته ها و نوشته های که میان همگان پخش میشود بکار بگیرند. برای نمونه اگر بخشنامه های دستگاههای دولتی که بدست کارمندان یا مدیران نوشته میشود، پیش از پخش از مسیر ویرایش فارسی بدست دفتر کارشناسی در زمینه زبان فارسی بگذرد، ما خواهیم دید که کاربرد واژه های فارسی از سرچشمه آغاز میشود زیرا این بخشنامه ها و نوشته ها پایه بسیاری از گفته ها و نوشته های دیگر خواهند بود. دست اندر کاارن بلند پایه کشور نیز باید رفته رفته بیشتر در یابند که آنها از بیشترین فرصت برای سخن گفتن و پخش سخنان خود بر خوردارند و نباید اینگونه در کاربرد واژه های غربی زیاده روی کنند. چرا یک دست اندر کار حکومتی بجای اینکه بگوید فلانی "تغافل" میکند، نمیگوید فلانی "خود را به نادانی میزند." آیا دست اندر کاران کشور براستی در این اندیشه هستند که کاربرد واژه های عربی مایه ارجمندی آنهاست. در دید مردم اینگونه نیست. یک بار در گزارشی از یک برخورد و رخداد رانندگی در صدا و سیما شنیدم که گزارشگر بجای اینکه بگوید "موتور سوار" میگفت "راکب موتور." پس ازشنیدن آن گزارش تا روزها غمگین بودم که چه بر سر زبان فارسی دارد می آید. اینکه در صدا و سیما و یا رسانه ها به جای "خاموش کردن آتش" میبینیم که میگویند "اطفای حریق" یکی دیگر از این نمونه هاست و براستی میتوان بیشمار نمونه از این بی مهری ها و نا آگاهی ها به زبان فارسی نشان داد که نه تنها واژه های تازه ساخته نمیشود بلکه از کاربرد جا افتاده ترین واژه های فارسی که در همین دهه های گذشته ساخته شده خود داری میشود.. یادمان نرود که اگر واژه های تازه فارسی آفریده نشوند این زبان میمیرد و تنها راه آفرینش و زایش واژه های تازه، کار برد ریشه ها و واژه های همان زبان است. بدینگونه است که ما امروز واژه "پیامک" را بجای اس ام اس داریم. آیا اگر دولت به گسترش زبان فارسی نیاندیشد، مردم به تنهاییی میتوانند نام یک دستگاه را از عدلیه بکنند دادگستری، یا نام بلدیه را بکنند شهرداری. این مسئولان هستند که باید راه را از سرچشمه باز کنند و جلوی کجروی ها را از سرچشمه بگیرند. اکنون باید ببینیم دولت در این زمینه چه گام استواری را بر خواهد داشت.
دوستان عزیز درست است در زبان ماکلمات عربی زیاد است مثل کلمه ادبیات ومجریان و اتوبوس(انگلیسی) ولی اینان در زبان ما امیخته شده انداما بعضی کلما ت این شرایط را ندارند وجایگزین های فارسی انها راحتر وزیباتر است مثل(الباقی و مع الهذا)که خودمانی بگویم زیاد عربیند
با سپاس از شما..........رسانه ملی که دیگر هیچ اهمیتی به واژ ه های فارسی نمیدهد.....خدای دیشب داشتم به همین فکر میکردم که امروز نوشته شما را دیدیم..باز سپاسگزارم.خواستم همین را گفته باشم......
باور کنید ما گرفتاری دیگری هم داریم، از همین یادداشت هایی که برایتان فرستاده شده این گرفتاری خودنمایی می کند، تا سخن از پالایش زبان فارسی به میان می آید، شمار بسیاری هرآنچه در توان دارند به کار می گیرند تا زبان عربی را به بهانه ربان رسمی دین اسلام از این کار جدا کنند، و می گویند زبان عربی زبان قرآن است، اگر این شیوه اندیشیدن را بپذیریم پس ما چون فارسی سخن می گوییم، مسلمان نیستیم، یا شهروندان اندونزی که عربی سخن نمی گویند مسلمان نیستند، اسلام دینی جهانی است و نیاز به، بکارگیری واژه های عربی در زبان فارسی ندارد. بیش از 60 درسد (درصد) واژگان روزانه ما را واژه های عربی فرا گرفته، پس بیشترین پالایش برای این واژگان است. (چه سختی کشیدم تا این نوشته را فارسی بنویسم)
ممنون که به این نکته بسیار مهم اشاره کردید واقعاً به نظر می رسد که باید اصولی برای تدوین برنامه ها تعیین و در این رسانه به اجرا گذاشته شود که نشده مثلاً مجریان برنامه ها باید فرق بین اعتماد به نفس و برداشتن حیا و حرمت را در اجرای برنامه ها تشخیص دهند چندی پیش در یکی از برنامه های زنده دیدم که دو نفر از بازیگران معروف در مقابل دوربین راحت تر از منزل خودشان لم می دادند و ادا و اطوار در می آوردند و باور کنید ما در خفا چنان نمی کنیم که آنان در انظار می کردند آیا اسم این اعتماد به نفس است یا از میان برداشتن حیا و حرمت؟ خوب از چنین مجریانی آیا می شود انتظار داشت که "فارسی" پاس بدارند؟؟ ضمناً دیگر رسانه های ما هم مستثنی از این مشکل نیستند مثلاً ببینید چگونه "تصریح کرد" را کورکورانه و بدون توجه به معنی آن بجای"گفت" بکار می بریم! (نمونه اش همین اخبار صدا و سیما) یا چه راحت کلمات خنده دار و من درآوردی مثل "فوتسال" را بکار می بریم که دو کلمه بیگانه را یکی بصورت کامل و دیگری را بصورت ناقص به هم چسبانده ایم! آیا فرهنگستان ما نمی تواند کلمه ای به این معنی بسازد؟! یا به اشتباه و مثلاً برای تشخیص معنی کلمه "دو" بمعنی دویدن از 2 بجای دوی میدانی می گوییم دو و میدانی و اصل عبارت را خراب می کنیم بی توجه به اینکه حذف یای بدل از کسره و تبدیل بی قاعده آن به واو معنی عبارت را خراب می کند!
از گفت و گوهاي فراوان بگذريم صدا و سيما و کارمندانش چه در خبر و چه در اجراي تلويزيوني توانايي رعايت فارسي گفتن و نوشتن را ندارند جز اندک شمار.
بحث بسيار بجائيست . متاسفانه بسيار دير به آن پرداخته شده اما در همينجا هم قابل تقدير است . با كمال تاسف سخنرانان ما هم از واژه هاي عربي و يا انگليسي استفاده مي كنند . مي گويند همه زبانها فرسوده مي شوند و كم كم نابود هم مي شوند . بجز زبانهايي كه كاربرد زيادي در جهان داشته باشند . متاسفانه ما داريم بدست خودمان زبان شيرين فارسي را قبل از آن كه به شكلي طبيعي و در گذر پيچ و تاب تاريخ فرسوده شود نابود مي كنيم
زيرنويس هاي پخش شده از شبكه هاي مختلف مخصوصا اخبار ساعت 20 شبكه 2 ،اصول نقطه گذاري را رعايت نمي كند. من اين مسئله را با 162 در ميان گذاشتم ولي توجه اي نكردند.
اين فقط استفاده از زبان بيگانه توسط مجريان نيست كه فاجعه است فاجعه بزرگتر بكار بردن اصطلاحات غلط و رايج كردن آنها توسط آنان است به عنوان مثال بارها استفاده از كلمه اي مانند گاها" توسط ايشان را شنيده ام كه اينك در مكالمات مردم نيز رايج شده است . سوال اين است چطور مي توان كلمه فارسي گاه را با تنوين عربي تلفيق كرده از كلمه گاها بجاي گاهي استفاده نمود؟
فكري هم به حال حوادث غير مترقبه بكنيم:
آيا بهتر نيست به جاي آن بگوييم:
پيشامدهاي ناگهاني
دقیقا" همینطور است .تقاطع غیرهم سطح بجای روگذر یا پل _استفاده از"دغدغه"بی توجه به معنی آن در جملات
برادر جان یا خواهر گرامی ، جنابعالی در متن بالا بیش از یکصد بار از کلمات عربی استفاده کرده اید. بطور مثال در عنوان استفاده شما این کلمات عربی هستند _ ادبیات - لغات - مجریان ( که از لحاظ جمع هم اشتباه نموده اید - با حروف - مجری ان) _ ملی - با در نظر گرفتن حر واو عطف عربی یعنی به تعداد پنج کلمه از ده کلمه !!!!
عامری - مدرس دانشگاه
نظر شما بسیار درست می باشد و بر همه ما ایرانیان تکلیف است که زبان پارسی را پاس بداریم.
چرا این همه حساسیت روی کلمات زبان عربی وجود دارد ایا لغات و کلمات زبان لاتین در محاوره ها وجود ندارد اما تا بحال نشنیده و ندیده ام کسی حرفی و یا انتقادی بکند بنده هم معتقدم نباید از کلمات نامانوس استفاده شود ولی حداقل این است که زبان عربی زبان دین ماست و اشنایی با این زبان فهم مارا نسبت به دین بیشتر می کند
سلام
خدا رحمت کند رفتگان کسی را که این مطلب را بیان کرد. نمیدانید مدتها بود میخواستم از طریقی این مشکل را بیان کنم که دوستان "تابناکی" زحمت این کار را کشیدند. میخواستم فقط این را بگویم ، این طوری که این مجریان دارند پیش میروند کم کم کلمات زیبای فارسی کم رنگ خواهند شد .
خواهش میکنم این را به عنوان یک اخطار بیان بفرمائید
با تشکر
در این قضیه دوست و دشمن را به سختی میتوان شناخت پاس داشتن فارسی وظیفه ملی است اما توجه داشته باشید دوری از ادبیات عرب بعنوان دوری از ادبیات قرآنی تلقی نگردد و عدم آشنایی با الفاظ عربی یعنی عدم
آشنایی با قرآن
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.