امنیت در برابر زلزله؛ تهران تا توکیو
ملی پوشان والیبال، لرزیدن ساختمانها را از پنجره نگاه کردند!
در حالی که زلزلههای کم شدت و متعدد برخی نقاط کشورمان، توهم توطئه برخی را فعال میکند که «حتما علتی دارد!»، هزاران کیلومتر آنسوتر از کشورمان، سرزمینی هست که در عین تکرار هر روزه زلزلههای شدت بالا، ساکنینش با خیال راحت به دیدن ساختمانهای لرزان میایستند؛ شجاعت ما ته کشیده یا...؟!

به گزارش «تابناک»، اردوی تیم ملی والیبال کشورمان که برای مسابقات انتخابی المپیک در توکیو است، چند شب پیش با اتفاقی روبهرو شدند که بیگمان تا مدتهای مدیدی در ذهن ملی پوشان نقش خواهد بست و به یادگارخواهد ماند؛ شاید بیشتر از نتایجی که در مسابقات امروز و فردا به دست بیاورند.
ماجرا از این قرار بود که پس از بارش شدید باران که میتوانست برنامههای تمرینی و یا گشت و گذار را بر هم بزند، یک ساعت از نیمه شب گذشته، زلزلهای رخ میدهد که مایه سرگرمی کسانی میشود که آن موقع بیدار بودند!
البته این لرزشها ظاهرا به اندازهی از قدرت بوده که افراد خوابیده نیز آن را درک کنند؛ خولیو ولاسکو، سرمربی تیم ملی ایران ـ که با زلزله بیدار شده بود ـ میگوید: «بیدار شدم، ترسیدم و با خودم گفتم زلزله! اما وقتی متوجه شدم در توکیو هستم، گفتم اینجا توکیوست، بخواب! بعد هم خوابیدم».
بر خلاف یکی از ملی پوشان، بقیه که سال پیش در جام جهانی زلزله را تجربه کرده بودند، برایشان عادی بود. البته برخی هم مثل فرهاد ظریف از آن لذت بردند. او میگوید: «من موقع زلزله خواب بودم. بیدار که شدم نترسیدم. اینجا آدم از زلزله لذت میبرد».
سعید معروف هم با لرزش هتل از خواب بیدار شده: «من هم خواب بودم. وقتی بیدار شدم نترسیدم؛ اما برایم کمی سخت بود. بعد رفتم جلوی پنجره و پرده را کنار زدم و ساختمانهای دیگر را دیدم، برایم جالب بود».
سعید مصطفیوند بر این باور است، چون در ژاپن بوده خیالش راحت بوده: «من بیدار بودم و نترسیدم. اگر ایران بودم، هجده طبقه را میدویدم، اما اینجا مطمئن است. اتفاقا من هم رفتم کنار پنجره تا دو برج روبهرویی هتل را موقع زلزله ببینم».
بدین ترتیب، لرزیدن اشیای دور و اطراف و حتی جنبیدن برجهای بلند، نه تنها ترسناک نیست، بلکه دیدنی هم میتواند باشد تا جایی که این موضوع به ظاهر روزمره در آن سرزمین، قابلیت تبدیل شدن به یک خبر جالب در کشورمان را داشته باشد.
اما بد نیست پایمان را فراتر از یک خبر بگذاریم تا دریابیم که چگونه شده، در ژاپن زلزله میتواند شادیآور باشد و در ایران اینقدر ترسناک جلوه کرده که گاه برخی شیادان ادعای پیشبینی دقیق زمان وقوع آن را میکنند و عدهای هم به هواخواهی ایشان برمیخیزند؟!

این برج معروف توکیوست که بسیار شبیه برج معروف ایفل بوده و البته کارکردی مشابه آن دارد؛ نشانهای برای پیشرفت و مدرنیته که البته یک آنتن رادیویی را نیز در بر میگیرد.
این تصویر پش از زلزله 9 ریشتری دو سال پیش شمال ژاپن گرفته شده و همانگونه که پیداست، شدیدترین زلزله تاریخ این کشور اثرات بسیار جزیی در نماد توریستی توکیو گذاشته است.
آیا قوانین ایمنی در برابر زلزله در ژاپن و ایران متفاوت است؟
با نگاهی به دستورالعمل ایمنی در برابر زلزله در کشورمان ـ که به آییننامه ۲۸۰۰مشهور است ـ به اصولی بسیار ساده و ابتدایی برمیخوریم که به نوعی تضمین کننده مقاومت ساختمان در برابر لرزشهای گاه خیلی شدید هستند؛ جایی که در آغاز به سازه نرم و سازه سخت اشاره میکند و شرط نخست پایداری سازه در برابر لرزه را به تعیین نوع زمین از نظر سخت و نرم بودن میداند، ولی خوب که به پیرامونمان نگاه میکنیم، اغراق نیست که بگوییم بیشتر سازندگانمان هم کوچکترین آگاهی از سختی و نرمی سازه و نوع مصالح مناسب برای آن ندارند.
به عبارت بهتر، ساخت یک ساختمان در کشورمان با این سطح از اطلاعات اولیه آغاز میشود تا سرانجام محصولی تولید شود که قرار است، پناهگاه خانوادگیمان باشد، ولی چون بر مبنای هیچ اصلی استوار نشده است، همیشه پتانسیلی از فاجعه را در خود نهفته دارد و در فراگیر بودن به اندازهای از درجه رسیده که حتی نمیتوان گفت: اینجا بم، رودبار، منجیل و... است و تجربه تلخ گذشته نه چندان دورش، موجب شده که امنتر ساخته شود و اصول بدیهی مقابله با زلزله در ساختمانش دیده شود.
بند به بند آیین نامه ۲۸۰۰ را میخوانیم تا به اصول سادهای همچون استفاده از جعبه (مکعب) و تقارن در طراحی برسیم و دریابیم که حتی در این سطح از بدیهیات، نمره ساخت و سازمان را مستوجب مردودی خواهد کرد.
این در حالی است که به گواه عوارضها و مالیاتهای گوناگونی که ساختمان سازیمان مشمول میشود، درخواهیم یافت که ناظر ـ البته در سطح تئوری ـ کم نداریم؛ ارگانهایی که گاه علت پول گرفتنشان نیز معلوممان نمیشود؛ اما گریزی از آنها متصور نیستیم، ولی نه کارکردی دارند و نه اگر خدای ناکرده آواری بر سرمان فرو بریزد، مسئولیتی متوجه آنها خواهد بود.
چاره چیست؟
تفاوت تهران و توکیو، شاید هزاران دلیل ریز و درشت داشته باشد؛ آنها با کاغذ که بسیار سبک است، در و دیوار میسازند، ولی ما چند تن سنگ را برای زیبایی نمای ساختمانهایمان به کار میگیریم، آنها منظم و قانونمند هستند، ولی ما قانون گریز و مغرور و در یک کلام، آنها ایمنی را خودخواسته به کار میگیرند، ولی ما هزینه میکنیم تا یک تخلف خطر سازمان پنهان بماند.
البته این تفاوتها شاید برای شمایی که استثنا هستید، وجود نداشته باشد، ولی حق خواهید داد که راه رسیدن به جایگاه امن توکیو این است که تفکر آیندهنگری در ذهن تک تکمان شکل بگیرد؛ یعنی ما و شمایی که در هنگام ساختمان سازی به زیبایی آن دقت میکنیم، کمی هم در مورد پایداری بنایمان حساسیت به خرج دهیم.
و البته اینجاست که شاید قوانین ثبت مشخصات سازندگان و ناظرین و پیش بینی مجازاتهای سنگین برای متخلفین هم برای رسیدن به سطح مطلوب ایمنی نقش کارسازی داشته باشد.
نظر شما چیست؟
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
عجب تحلیل های آبکی و نادرستی. درست است که در توکیو زلزله های زیادی به وقوع می پیوندد اما این دلیلی بر شدت آن ها نیست. مثلا ارگ بم گواه این بود که در بم چند صد سال زلزله با شدت زیاد نداشتیم. اگر می خواهید به شدت زلزله ای پی ببرید(و بالتبع خرابی های پس از آن) باید به دوره بازگشت آن توجه کنید. یعنی زلزله های که در تهران یا تبریز اتفاق می افتند می توانند بسیار مخرب تر از توکیو باشند(با توجه به بزرگی، شتاب، فاصله از مرکز، عمق کانونی، نوع خاک و...). در زلزله و سونامی ژاپن زلزله تخریب زیادی نداشت بلکه سونامی باعث تخریب شد این ها را از هم جدا بدانید. حرف آخر اینکه جوانمرد نرمی و سختی خاک و سازه بیشتر به طراح ربط دارد و نه سازنده و این را هم بگویم که طراحان ایرانی جز بهترین های جهان هستند و ایرادات آیین نامه ای را که ما از آن ها اطلاع داریم به گردن طراح نیندازید.
تحلیل آبکی نفرست ...
بابا خفن!
دوره بازگشت دیگه چیه؟ خودت اختراعش کردی؟!
دانشمند،وقتی می گن ریشتر یعنی دارن از یک واحد برای سنجش قدرت زلزله استفاده می کنن!
چی باعث شده فکر کنی ژاپن زلزله مخرب نداشته و از روز اول زلزله هاش همینجور کم آسیب بوده؟
اگز به فرض محال حرفت هم درست باشه، چی باعث شده که زلزله های مخرب تبریز موجب ایمن سازی بیشتر این ناحیه نشده؟
جواب این سوال رو دو سه بار برا خودت تکرار کن شاید یاد بگیری که ژاپنی ها بزرگن که ایمنی رو به این حد رسوندن، نه اینکه بگی زلزله هاشون که تو دنیا معروفه کوچیکه!!!
سلام.خوبی؟خوشی؟سر حالی؟ چه خبر؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
کجا زندگی می کنی؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
خلايق هر چه لايق
ضمن موافقت با اکثر چیزی که نوشتین باید بهتون بگم که در همین توکیو باهمه اون امنیتی که ساختمونهاشون دارن پیش بینی شده که زلزله مهیبی در ماه های آتی اتفاق می افته مردم بعد از زلزله پارسال هنوز حسابی تو شوک هستن و آلودگی هسته ای ناشی از نشت نیروگاه فوکوشیما باعث شده اکثر مردم از محصولات غذایی وارداتی استفاده کنند به همین خبرنگار محترم اتون که اینقدر ذوق زده شده بگین سری به استان ایباراکی و فوکوشیما بزنه ببینه که چه جور تبدیل به شهر ارواح شده .... مصالح الوار و باقیمانده های هسته ای فوکوشیما رو هنوز برنداشتن چون استانهای دیگه قبول نکردن جانفشانی کنن و هر کدوم بخشی از این زباله ها رو تو خاکشون دفن کنن... من اینهمه سال در توکیو زندگی کردم و هیچ سال اندازه امسال مردم رو وحشتزده ندیدم بد نیست بدونین الان فقط شیر و لبنیات منطقه هوکایدو که شمالی ترین استانه مصرف داره بقیه محصولات غذایی مورد استفاده به خصوص برا بچه ها با دقت زیادی انتخاب می شه.... ضمنا الان چند ماهه بچه هام تو مدرسه اشون دارن توجیه می شن برای زلزله ....راستی اینم بگم دولت ژاپن حسابی این اخبار رو سانسور میکنه
خوب اگه تو ايران بود همون شير و لبنيات رو به زور خداد تومن به خورد مردم ميدادن !!! اصلا قابل مقايسه نيست .
اینکه دانش آموزان برای برخورد با زلزله توجیه بشن فکر نکنم بد باشه و قبلا انجام می شده. زلزله ای که در ژاپن اتفاق افتاد حدود 100 برابر قویتر از زلزله بم بود، آمار تلفات را مقایسه کنید.
اگه ژاپن اینقدر بده تشریف ببرید ایران خیلی خوش میگذره
انشا... بزودی ژاپن اسلامی میشیم .
1000 بارکلا به متخصصان ژاپنی
الحق که شایسته هستند
احسنت بر مدیران ژاپنی که از متخصصان برای ساخت و ساز استفاده می کنند.
مطالب درسی و واحدهای درس این رشته را در ژاپن و ایران مقایسه کنید در ایران در 140 واحد کل حدود 50 واحد عمومی ارایه میشه (اخلاق معارف .....
درسهای عمومی حدود 20 واحد است. در ضمن مشکل ما در اجرا توسط افراد غیر متخصص است.
بیشتر سازنده های ساختمان در ایران افرادی هستند که به هیچ وجه کارشان این نیست و مثلا قبلا یک کار دیگری مثل مغازه داری یا کارخانه داری را انجام میدادند و الان هم برای سود زیادش به این کار رو اورده اند . نظام مهندسی ما هم که اصلا نظارت خوبی ندارد در نتیجه کار کم نظارت همین می شود که عمر متوسط ساختمان ها در ایران 10 سال است و بعد از آن ساختمان کاملا مخروبه به نظر میرسد.
متاسفانه هر فردی بدون کوچکترین اطلاعات فنی اجازه ساخت و ساز دارد. اکثر مجریان تعیین شده نظام مهندسی نیز فقط نقش امضا کننده صرف را دارند.
واژه امنيت براي موضوعاتي به كار مي رود كه خاصيت انسان ساز دارند .در لاتين هم معادل آن security است .در حاليكه براي حوادثي مانند زلزله و ساير بلاياي طبيعي از واژه "ايمني" كه معادل آن "safety" است اسفاده مي شود. نكته اي علمي بود براي اصلاح تيتر خبر .با تشكر
مبانی و اصول مهندسی زلزله در همه جای دنیا یکسان است و استانداردهای معینی وجود دارد که خیلی با هم متفاوت نیستند. آنچه فرق کشور ما با بقیه دنیا است وجود .............
تو کشور ما اونقدر نظارت وجود دارد که همینجوری تو رزو عادیش می خونیم فلان ساختمون خراب شد رو سر عابرین چه برسه به موقع زلزله! علتش هم اینه که تو کشور ما مسئول یعنی کسی که موقع حادثه مسئول هیچ چیز نیست! اگه دو دفعه خر مسئولین خطاکار رو می گرفتن اوضاع درست می شد. یادمه موقع زلزله رودبار یه مقاله می خوندم که نوشته بود تو شهرهای زلزله خیز ساخت و تزئین ساختمان ها با آجرهای سه سانتی و شیشه ممنوعه. چون موقع زلزله حتی اگه ساختمون خراب نشه ممکنه این آجرها پرتاب بشن رو سر مردم و تلفات می ره بالا. حالا خودتون تو شهر نگاه کنید، تغریبا تمام ساختمان های دولتی نوساز با آجر سه سانتی تزئین شده اند!
ای بابا تمام زندگی ما تو این مملکت یه شوخیه .............
خوشحالم که اولین منفی رو من به نظرت دادم!
شما شاید ژاپن زندگی نکرده باشید ولی من سالها زندگی کرده ام.
رمز موفقیت در مدیریت صحیح،نظم،اخلاص(به معنای واقعی کلمه)،کار کار کار و ....هر چیزی به معنای صحیح و ملتی بی آلایش از تملق و چاپلوسی و پدر سوخته بازی و.......
من کارشناسی ارشد زلزله می خونم. آیین نامه های ما همه کپی برداری از آیین نامه های امریکا با تغییر برخی ملاحظات اقتصادی است. چون کشور ما ارزشی برای تحقیق قایل نیست. در ژاپن ساختمان را در مقیاس واقعی برای آزمایش می سازند و روی میز لرزه قرار می دهند. در حالی که در ایران باید صبر کنیم جایی زلزله بیاید و بعد اطلاعات را بروز کنیم. حتی اگر آیین نامه های ما هم مشکل نداشته باشد وضعیت اجرا به حدی نامناسب است که بهترین محاسبات هم دردی را دوا نمی کند.
تو ایران که آدم حتی بدون زلزله از ترس ریزش خود به خودی ساختمون نمیتونه بخوابه
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.