رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبربا قلعه‌نویی، بی‌وطن و ایران‌فروش جمله بسازید؛ شرمی که سراغ سرمربی تیم ملی نیامد!
148بازدید
۲۴۰

مشکلات تغییر اسم در ثبت‌احوال

بنفشه پورناجی در گزارشی در روزنامه شرق آورده است: مدتی است تغییر برخی نام‌ها، دیگر نیازی به مراجعه به دادگاه و محاکم قضایی ندارد و افرادی که واجد شرایط تغییر نام هستند، می‌توانند با مراجعه به ادارات ثبت‌احوال در مدت‌زمان نسبتا کوتاهی، برای تغییر نام خود اقدام کنند. اما ثبت‌احوال به چه افرادی اجازه تغییر نام می‌دهد؟ به گفته مدیر کل اسناد هویتی سازمان ثبت‌احوال، ثبت‌احوال امکان تغییر نام‌های دارای معانی بد و مستهجن، مغایر با جنسیت فرد و اسامی خارجی را فراهم کرده، اما ممکن است افراد بدون داشتن این شرایط نیز درخواست تغییر نام داشته باشند.

وقتی کسی برای تغییر نام به اداره ثبت‌احوال مراجعه می‌کند، در ابتدا بسته به اینکه متقاضی تغییر نام زن یا مرد باشد، یک جزوه چاپی قطور را که متشکل از اسامی قابل تغییر است در مقابلش قرار می‌دهند. در این جزوه‌های دوجلدی که در یک جلد آن اسامی خانم‌ها و در جلد دیگر اسامی آقایان درج شده، در مقابل هر اسم، اسامی مجاز به تغییر ثبت شده است. اسامی مذهبی خانم‌ها مانند فاطمه، زهرا، طاهره، زینب و... و اسم‌های مذهبی آقایان از قبیل محمد، علی و... در این جدول تغییر نام‌ها جایی ندارند. 

از آنجا که فرهنگ داشتن دو نام (یکی نام شناسنامه‌ای و دیگری نامی که فرد به آن شهرت دارد) در ایران امری رایج است، بخش عمده متقاضیان تغییر نام در کشور را گروهی تشکیل می‌دهند که می‌خواهند نام شناسنامه‌ای آنها به نامی که از کودکی به آن اشتهار دارند، تغییر یابد. البته عمده اسامی شناسنامه‌ای افراد دارای دو نام، اسامی مذهبی است که طبق قوانین ثبت‌احوال، اجازه تغییر به آنان داده نمی‌شود.  یکی از کارشناسان سازمان ثبت‌احوال، فهرستی چندصفحه‌ای را نشان می‌دهد که اسامی شناسنامه‌ای متقاضیان تغییر نام به همراه اسم جدید درخواستی در آن نوشته شده است.

او می‌گوید: «هر چند هفته یک بار، جلسه‌ای در ثبت‌احوال برگزار می‌شود که درخواست متقاضیان تغییر نام در آن بررسی می‌شود.» به گفته این کارشناس، ثبت‌احوال وارد علت درخواست تغییر نام متقاضیان نمی‌شود اما بر اساس اسامی که از قبل به‌عنوان اسامی مجاز به تغییر اعلام شده، اگر فردی خواستار تغییر نام خود باشد، بدون نیاز به مراجعه به دادگاه، فرآیند تغییر نام از سوی ثبت‌احوال صورت می‌گیرد. او در مورد متقاضیان تغییر نام‌های مذهبی می‌گوید: «ثبت‌احوال تغییر نام‌های مذهبی را قبول نمی‌کند» و در حالی که به فهرستی که در دست دارد، اشاره می‌کند، ادامه می‌دهد: «همان طوری که می‌بینید، اسم این متقاضی زهرا است که درخواست وی افزودن اسم نازنین به ابتدای آن و تغییر آن به نازنین‌زهرا بوده که با تقاضای او موافقت نشده است.»

حسن یکی از متقاضیان تغییر نام است که ثبت‌احوال با تغییر نام وی مخالفت کرده. او با اعتراض به این روند می‌گوید: «اینکه هر کس باید حق انتخاب نام خود را داشته باشد، جزو اصول بدیهی و مسلم است و نباید در این مورد اجباری صورت گیرد.»

کبری و اعظم از دیگر مراجعان به ثبت‌احوال هستند. در مرحله قبل از دریافت فرم تغییر نام هستند و هر دو ناامید از پذیرش خواسته‌شان. چون می‌گویند که این اسامی عربی است، امکان تغییر آن بعید به نظر می‌رسد. اما کارمند ثبت‌احوال می‌گوید اسامی عربی منعی برای تغییر ندارند و تنها اسامی مذهبی را نمی‌توان تغییر داد.

جواد، مراجعه‌کننده دیگری است که می‌خواهد به اول نامش محمد را اضافه کند که مورد موافقت ثبت‌احوال قرار می‌گیرد. نفر بعدی زکیه است. او می‌گوید:«از کودکی نامم را در شناسنامه زکیه گذاشته‌اند، اما در خانه سهیلا صدایم می‌کردند. ثبت‌احوال با تغییر نام زکیه مشکلی ندارد، اما جالب اینجاست که تنها می‌توانم از اسامی پیشنهادی این سازمان به‌جای زکیه استفاده کنم؛ در حالی‌که من خواستار تغییر نام شناسنامه‌ای‌ام به نامی هستم که از کودکی مرا با آن صدا می‌زنند.»

به گفته مدیرکل اسناد هویتی سازمان ثبت‌احوال کشور، «برخی درخواست تغییر نام‌های ایرانی را مطرح می‌کنند که در آن صورت باید نام فرد به اسامی دارای فراوانی بیشتر تغییر کند. به‌عنوان مثال اگر فردی تقاضا دارد که نام سوگل یا سیمین را تغییر دهد، باید اسامی ایرانی دارای فراوانی بیشتر یا اسامی مذهبی را جایگزین کند.»

چرا فردی که خواستار تغییر نام شناسنامه‌ای خود به نامی است که از کودکی والدین، اقوام، دوستان و... او را به آن نام صدا می‌زنند، باید طبق مقررات ثبت‌احوال، تنها اسامی دارای فراوانی بیشتر -  و نه نام خود- را جایگزین کند؟ زکیه در این مورد می‌گوید: «به نظر من، هر ایرانی بعد از رسیدن به سن بلوغ باید بتواند اسم خودش را در صورت تمایل تغییر دهد و اجبار در این مورد عاقلانه به نظر نمی‌رسد.» اما به اعتقاد کارشناسان حقوقی سازمان ثبت‌احوال، حفظ اعتبار اسناد سجلی و جلوگیری از تزلزل آنها ایجاب می‌کند که بدون دلیل قانونی و به صرف سلیقه افراد تغییری در آن حاصل نشود.

عزیزه دختری حدودا 20‌ساله است. او از کارمند ثبت در مورد امکانپذیربودن تغییر نامش می‌پرسد. کارمند به جزوه اسامی نگاهی می‌اندازد و پاسخ مثبت می‌دهد و فهرستی از اسامی را در مقابلش قرار می‌دهد که در مقابل اسم عزیزه نوشته شده است. عزیزه می‌گوید: «این اسم را والدینم هم در شناسنامه‌ام گذاشتند، هم مرا با این نام صدا می‌زنند، اما من این اسم را دوست ندارم.» او با نگاهی به اسامی پیشنهادی ثبت‌احوال، سرانجام اسم عسل را انتخاب می‌کند و خواستار تغییر نامش از عزیزه به عسل می‌شود.

به نظر می‌رسد تعداد افرادی که همچون عزیزه از اسمشان راضی نیستند و خواهان تغییر نامشان به اسامی غیر از اسم خود هستند، نسبت به افراد دواسمی که خواستار تغییر اسم شناسنامه خود به اسمی که از کودکی به آن شهرت داشته‌اند، کمتر باشد. اما مشکلات افراد دواسمی با وجود تسهیلات سازمان ثبت‌احوال همچنان باقی است. پیمان می‌گوید: «اسم شناسنامه‌ام حسین است که به دلیل تشابه نام و نام خانوادگی‌ام با یک مجرم که اتفاقا در محله ما سکونت دارد و همین امر هم مشکلاتی را برایم ایجاد کرده، برای تغییر نام به ثبت‌احوال مراجعه کردم اما متاسفانه با تقاضایم موافقت نشد.»

 او با اشاره به اینکه از ابتدا راه را اشتباه رفته و باید از همان اول به دادگاه مراجعه می‌کرده، ادامه می‌دهد: «قاضی پس از استعلام از سوابق فردی که همنام من بود با تغییر نامم موافقت کرد و در حال حاضر با حکم دادگاه برای تغییر نام به ثبت‌احوال آمده‌ام.»

بهاره که یک نویسنده است، می‌گوید: «نام شناسنامه‌ام طاهره است، اما والدینم از همان کودکی بهاره صدایم می‌کردند.» او با اشاره به اینکه داشتن دو نام مشکلاتی را برایش ایجاد کرده است، ادامه می‌دهد: «چون از هر دو نامم استفاده می‌کنم، یعنی در جاهایی ناگزیر به استفاده از اسم شناسنامه‌ای‌ام هستم و در مجامع فرهنگی مرا به نام بهاره می‌شناسند در اکثر موارد با مشکل روبه‌رو می‌شوم تا جایی که برخی تصور می‌کنند ما دو خواهر هستیم.»

بهاره به گفته خودش برای تغییر نام ابتدا به سازمان ثبت‌احوال مراجعه می‌کند که به دلیل آنکه اسم شناسنامه‌ای‌اش جزو اسامی مذهبی بوده با تغییر آن موافقت نمی‌شود. این‌بار اما وی به دادگاه می‌رود. دادگاه از او می‌خواهد استشهادیه‌ای را که در آن پنج‌نفر شهادت داده‌اند که وی را از کودکی به نام بهاره می‌شناخته‌اند با ذکر مشخصات و امضای شاهدان تحویل دادگاه دهد. پس از طی مراحل قضایی، سازمان ثبت‌احوال به‌عنوان خوانده پرونده به دلایلی همچون رایج‌بودن دواسمی در فرهنگ کشورمان که از جمله موجبات قانونی تغییر نام محسوب نمی‌شود و اینکه خواهان 35سال با نام شناسنامه‌ای خود شناخته شده و با هدف حفظ اعتبار اسناد سجلی و جلوگیری از تزلزل آنها... با درخواست او مخالفت می‌کند. اما سرانجام قاضی پرونده با توجه به مشکلات ناشی از دو اسمی‌بودن برای این فرد در محیط کار و اینکه آثار فرهنگی منتشرشده از نامبرده همگی به نام بهاره - و نه طاهره- مشهور و معروف شده است و به لحاظ آزادی عقاید در جامعه اسلامی با صدور رای به این نویسنده اجازه تغییر نام می‌دهد.

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

انتشار یافته:
۲۴۰
در انتظار بررسی:
۰
غیرقابل انتشار:
۰
حمیده

اسمم حمیده هست به ثبت احوال مراجعه کردم برا تغییربه ام البنین گفته نمیشه آخه این چه قلنونیه

ناشناس به ناشناس ۲۲:۱۳
در پاسخ به ناشناس

من زن هستم . شما اونقدر نادانی که پیشفرض رو بر مرد بودن من گذاشتی، بعدشم زن که وسیله نیس هر وقت دلت خواست طلاقش بدی یا بگیریش، طلاق حق زن هم هست. احترام گذاشتن به زن به معنای ترس نیست. مگه اون مثل تو هست که ازش بترسیم؟

ناشناس
در پاسخ به رضا

معذرت میخام ک ب نظرتون احترام نمیزارم و اینو میگم ، اسمشو هرچه زودتر عوض کنید چون بزرگتر ک بشه اذیت میشه و دوس داره ک مث بقیه دوستاش اسمش امروزی باشه
، البته رقیه هم اسم خیلی قشنگی ولی درکل از نظرم اسمشو عوض کنید قبل ازینکه بزرگتر بشه

ناشناس
در پاسخ به حسین

اینو باید ب ثبت احوال گف ک هیچ نمیفهمه

ناشناس
در پاسخ به مینا

اینکه چیزی نیس من با ۷ تا از فامیلامون ک همه هم نزدیکن ، عمه و دختر عموم و..... اسممون مشترکه و فامیلیامونم همینطور من باید ناراحت باشم ن شما ، اون توی شناسنامه اگه عوض نکرده باشه ک مشکلی نیس چن سال ک بزرگتر بشه استاد و معلمای مختلف اونو با اسم اصلیش صدا میزنن

ناشناس
در پاسخ به نام

هر ادم میتونه تو زندگیش ی بار اسمشو عوض کنه . اگه رفتی و اسمتو عوض نکردن با لحنی کاملا منطقی اینو بهشون بفهمون

امین

سلام اسمه من امین هس که میخوام عوض کنم آیا میشه؟اخه خو مگه من عربم!که اسمم عربی باشه!

GIRL
در پاسخ به امین

جواب سوال اینکه مگه عربی ک اسم عربی روت گذاشتن رو باید از بابات ک اسم عربی روت گذاشته بپرسی

روناک

سلام اسم شناسنامه ی من مبینا است ولی از بچگی همه روناک صدام میکردن..من از اسم مبینا واقعا متنفرم و کسی جز خوانواده و فامیل منو با نام مبینا نمیشناسند..ایا مبینا رو به روناک تغیر میدهند؟؟؟
لطفا جواب بدین من واقعا ب خاطر اسم شناسنامم افسردگی گرفتم

زینب

واقعا

...

من مانده ام چرا سخت گیری در تغییر برخی اسم های عربی مانند سمیه که حتی نام ائمه هم نیست اینقدر وجود داره؟؟؟؟ ای کاش قوانین تغییر نام عادلانه باشد

آتنا

اسم من در شناسنامه فاطمه هست و اسمی که از کودکی صدام کردن آتنا هست
لطفا راهنماییم کنید باتوجه به اینکه اسم های مذهبی تغییر نمیکند من از چه طریقی میتونم این مراحل تغییر نام رو طی کنم تا به نتیجه برسم

مهرسا

من اسم پسرم مانی هستش اون وقتی که این اسم رو انتخاب کردیم خوشحال بودیم که یه اسم اصیل ایرانیه اما الان که مدرسه میره حسابی روحیه اش رو باخته و میگه اسمم رو بچه ها مسخره میکنن, از این میترسم که بره دوره متوسطه بفهمه معنی انگلیسی اسمش میشه پول, خیلی پشیمونم به نظرتون امکان تعویض اسمش به اسم مذهبی امیر محمد یا امیر مهدی هست

یلدا

من به راحتی اسممو عوض کردم.بستگی به قاضی محترم وانصافش داره.

زینب
در پاسخ به یلدا

واقعا؟!میشه بپرسم اسم قبلیتون چی بوده ؟!

زینب
در پاسخ به یلدا

واقعا؟!میشه بپرسم اسمتون چی بوده و به چی تغییر دادید؟!

پریسا

من اسم شناسنامه اییم شهربانو بود.ولی از بچه گی پریسا صدام میکردن.با پریسا موافقت نکردن و اسم سحرو انتخاب کردم.الان خیلی پشیمونم چون مثل شهربانو برام نا آشناس.انگار خودم نیستم.این قضیه واقعا ناراحتم میکنه...

خانومی

سلام‌دوستان
دو نفر از نزدیکان من به نام رقیه به سحر و عزت به مینا تغییر نام دادند نگران نباشین به راحتی میتونین اسم عربی خودتون رو تغییر بدین منم اسمم عربی هست و میخوام تغییر بدم

مریم

سلام میشه اسم نازیلا رو به مریم یا فاطمه تغییر داد؟

ام الکلثوم

با سلام. اسم من ام الکلثوم است. همیشه از گفتن اسم خودم وحشت دارم. با شخصیتم اصلا جور در نمیاد. رفتم عوض کنم. گفتند نمیشه. چون مذهبیه. بگویید چه خاکی تو سرم کنم. خیلی از خواسگارهام تا اسم من را شنیدند گذاشتند رفتند. به نظر شما می تونم با گرفتن تبعه و شناسنامه کشورهای ترکیه، ارمنستان یا غیره این مشکل را حل کنم؟

دیدگاه خود را بنویسید

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تابناک در صفحهٔ اصلی گوشی

با افزودن تابناک به صفحهٔ اصلی، همین نسخهٔ سایت را با یک لمس باز کنید.

  1. در مرورگر، دکمهٔ اشتراک‌گذاری را بزنید. این دکمه ممکن است داخل منوی مرورگر باشد.
  2. گزینهٔ افزودن به صفحهٔ اصلی (Add to Home Screen) را انتخاب کنید.
  3. اگر گزینهٔ Open as Web App نمایش داده شد، آن را روشن نگه دارید و افزودن (Add) را بزنید.

اگر این گزینه را نمی‌بینید، صفحه را در مرورگر Safari باز کنید.