صادق زیباکلام در گفتوگو با «تابناک»؛
امثال موضعگیریهای من به فضای سیاسی کشور خدشه وارد کرده است
من کاملا انتقادات شما را قبول دارم و بر این باورم، یکی از دلایلی که به فضای سیاسی کشور خدشه وارد کرده، امثال موضعگیری صادق زیباکلام بر سر مسائلی همچون هستهای و اسرائیل بوده است. این داستان پس از دوم خرداد نیز رخ داد و هنوز هیچی نشده، یکسری بحثها پیرامون تقلید، ولایت فقیه، جنگ و... مطرح شد که هیچ سودی نداشت.

دکتر صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران پس از انتخابات ۱۳۹۲ که منجر به پیروزی آقای روحانی شد، نامههای فراوانی به افراد مختلف نوشته و تاکنون نیز در مناظرهها و مصاحبههایش، دیدگاههای خود را ارائه نموده است. هرچند برخی از این اظهارات برای وی دردسرساز شده، وی همچنان به کارش ادامه میدهد؛ برای نمونه وی در جدیدترین اظهارنظر در مناظره اخیر با عبدالله گنجی، مدیرمسئول روزنامه جوان در دانشگاه امام صادق (ع) گفته است: «ما به جای اینکه نگران غرب باشیم، سعی کنیم وضعیت مملکت خودمان را حل کنیم. بنده کشور اسرائیل را به رسمیت میشناسم، چراکه سازمان ملل آن را به رسمیت شناخته است». این گونه اظهارنظرهای وی، موجی از انتقادات را میان مخالفان و حتی موافقان به بار آورده است؛ البته بیشتر این انتقادات نسبت به نحوه و روش بیان انتقاد و موضعگیریهای زیبا کلام است، نه اصل انتقادات وی.
در همین زمینه، «تابناک» در گفتوگو با صادق زیباکلام، نظر وی را پیرامون این انتقادات جویا شده است.
آقای دکتر زیبا کلام، آقای روحانی اعلام کرد که چرا اساتید در مورد بحث هسته ای حرف نمی زنند. حالا کسانی هم که مثل شما در مورد پرونده هسته ای صحبت می کنند؛ چرا خط قرمزها را نشانه می گیرید و خود توافق ژنو را مورد بررسی قرار نمی دهید. مثلاً اینکه اصلا آیا بحث هسته ای برای ایران مفید و یا چه منفعتی دارد، به نظر می رسد کارگشا نباشد. بهتر نیست بگوییم که آیا توافق ژنو خوب است یا بد و پیرامون این توافق برای تنویر افکار عمومی توضیح دهیم؟
ــ من میپذیرم که شاید بخشی از رویکردهایم خیلی هم به عنوان روش درست نبوده است. همواره بر این باورم که یکی از دلایل سانسور در ایران، خود نخبگان ما بودهاند. هنگامی که شرایط و فضا مقداری باز میشود، نخبگان ما یک مرتبه گفتهاند «شتر» و به چیزی کمتر از گفتن شتر بسنده نکردهاند. وقتی فضا یک مقداری باز شد، آقای صادق زیبا کلام به جای اینکه بیاید و ژنو را ارزیابی کند و بگوید بخشها و مفادی که در این توافق آمده چه بوده و چه نبود، یکباره میگوید چه کسی گفته موضوع هستهای برای کشور مفید بوده است! یا به جای اینکه راجع به مناسبات با جهان عرب صحبت بکند، میگوید من اسرائیل را به رسمیت میشناسم. گلایه شما درست است. برای اینکه صادق زیباکلامها باعث میشوند فضای باز سیاسی در کشور نتواند نهادینه شود و شکل بگیرد. من ایراد خودم را قبول دارم، ولی از آن طرف هم ما این معضل و مشکل را داریم که دولتها، مسئولین و حاکمیت اصرار دارند آن چیزی را که فکر میکنند، درست است به عنوان موضوع مقدسی که مو لای درز آن نمیرود، مطرح کنند؛ بنابراین این طرف قضیه هم هست.* آیا همان قدر که محدودیتها بلای جان شفافیت در مسائل اجتماعی سیاسی است، به همان اندازه هم ساختارشکنی روزنههای شفافسازی را نمیبندد؟
ــ بعضیها امثال صادق زیباکلام را آنقدر در منگنه و استیصال قرار میدهند که وقتی مقداری فضا باز شد، مثل فنر یک مرتبه جهش میکنند. مثلا اینکه هر چیزی که مسئولین فکر میکنند، درست است و عکس آن نباید انعکاس پیدا کند، منجر به همین جهشها میشود. ما چوب این تفکر را بارها و بارها خوردهایم. صدا و سیما بارها و بارها تظاهرات مردم آمریکا را علیه اشغال عراق و حمله نظامی به افغانستان پخش کرده است. ولی برای یک بار حکومت امریکا نگفته که سربازان چون در عراق هستند، اگر شما تظاهرات علیه اشغال عراق بکنید، روحیه سربازان تضعیف میشود. تصور کنید روزی جمهوری اسلامی به هر دلیلی به جایی حمله و آن را اشغال بکند، آیا ما اجازه داریم بگوییم این سیاست اشتباه بوده است؟ جواب باز هم خیر است. این رویکرد هست. انتقاد به عملکرد خودم را قبول میکنم، ولی از آن طرف به مسئولین هم اشکال وجود دارد که اجازه اظهارنظر را نمیدهند.
* پس شما انتقادات را میپذیرید؟
ــ من کاملا انتقادات شما را قبول دارم و معتقدم یکی از دلایلی که به فضای سیاسی کشور خدشه وارد کرده، امثال موضع گیری صادق زیباکلام بر سر مسائلی همچون هستهای و اسرائیل بوده است. این داستان در بعد از ۲ خرداد نیز اتفاق افتاد و هنوز هیچ نشده، یکسری بحثها پیرامون تقلید، ولایت فقیه، جنگ و.. مطرح شد که هیچ فایدهای نداشت. من این موضوع را نفی نمیکنم که امثال زیبا کلام مقصر هستند، ولی میگویم آنقدر فریاد خفته در سینه امثال زیباکلامها جمع شده که وقتی فضایی فراهم میآید میخواهند یک شبه ره صد ساله بروند که این هم اشتباه است.
* با توجه به این که آقای رئیس جمهور از اساتید خواستند که صحبت کنند، چرا آنان اظهارنظر نمیکنند؟
ــ دعوت روحانی از اساتید دانشگاه چند نکته مهم دارد. روحانی از معدود مسئولانی در جمهوری اسلامی است که دست مشارکت، تعامل و همکاری به سوی دانشگاهیان دراز کرده است. متأسفانه چنین چیزی در ایران ـ اگر نگفته باشم بیسابقه بوده ـ کم سابقه است. مسئولین در جمهوری اسلامی ایران خود را عقل کل میدانند و کاری ندارند در دانشگاه چه میگذرد. یک بار آقای احمدینژاد گفتند من در این مورد نظر ندارم و میخواهم ببینم نظر کارشناسان و دانشگاهیان در این باره چیست. البته فرق نمیکند رؤسای جمهور قبل هم همینطور بودند. این اولین باری است که رئیس جمهور دانشگاهیان را دعوت میکند در مورد مسائل مهم جامعه اظهارنظر کنند. البته این سخن آقای روحانی مشروط به چند چیز است. مشروط بر اینکه ایشان فقط در مورد توافق ژنو ـ که الان نیاز به کمک دارد ـ از دانشگاهیان کمک نخواهد. مشروط بر اینکه آقای روحانی اینقدر ظرفیت و تحمل داشته باشد که اگر صادق زیبا کلام چیزی را خلاف نظر ایشان گفت، ایشان صادق زیباکلام را محکوم نکند. ایشان اجازه نفس کشیدن به صادق زیباکلام بدهد و اینطور نباشد الان که رئیس جمهور نیاز دارد بیایند صحبت کنند.
ممکن است عدهای از اساتید خلاف نظر روحانی معتقد باشند هستهای خوب و از نان شب واجبتر است. این توافق ژنو خیانت بوده است. آقای روحانی باید اینقدر ظرفیت داشته باشد که اینها را هم پذیرا باشد. وی باید ظرفیت داشته باشد که زیبا کلام بگوید، بزرگترین اشتباه شما این بوده که همان تیرماه باید جلوی پرداخت یارانهها را میگرفتی. برای چه یارانهها را تا امروز پرداخت کردی. آیا وی از این نظرات نیز استقبال میکند؟
* یعنی شما انتقاد در سایر حوزهها را نسبت به دولت روحانی را امکان پذیر نمیدانید؟
ــ شواهد نشان میدهد، ایشان میپذیرد، ولی این پذیرش باید اصیل و قلبی باشد و تاکتیکی نباشد. واقعا ایشان تلاش کند که فضا برای اظهارنظر و انتقاد در کشور به وجود بیاید؛ صرف نظر از اینکه موافق یا مخالف دولت اظهارنظر میکنند.
متن کامل گفت و گو را اینجا بخوانید.
تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نظرات بینندگان
جامعه ی خوب
اتفاقا خیلی هم اشتباه گفتن چون سربازان امریکایی هرگز به صدا و سیمای ایران توجه نمیکنن اما من خودم دیدم که امریکا چت کردن سربازها رو کنترل میکنه تا سربازاش صدایی مخالف صدای دولت امریکا نشنوند و اینترنتشونو به شدت کنترل میکنه با اینکه شاید فیلترشون نکنه تا مثلا جریان آزاد اطلاعاتشون لکه دار نشه لطفا با سند حرف بزنین
آفرین ناشناس 22:09
نقد آزاد در کشور خیلی خوبه نقد افکار انسان رو به چالش میکشونه حتی قرآن هم دشمنان و مخالفانشو به نقد دعوت میکنه جایی که میگه اگه واقعا میتونید یه آیه مثل آیه های قرآن بیارید این یعنی نقد پذیری اما نقد نباید به توهین ها منجر بشه مثلا وقتی آقای زیبا کلام میگه که من اسرائیلو به رسمیت میشناسم من که مخالف ایشون هستم باید برم مطالعه کنم و با دلیل و منطقی بسیار قویتر گفته ایشون رو رد کنم نقد و. انتقاد باعث رشد جامعه میشه با اینکه با بسیاری از سخنان ایشون مخالفم ولی از نقد پذیری ایشون خوشم اومد
1- اینکه به خودتان انتقاد کردید بسیار پسندیده است چون همیشه روشنفکران ما مانع ایجاد فضای سالم گفتگو و آزادی شده اند حتی وقتی زمینه آزادی فراهم شروع به توهین به اعتقادات مردم میکنند و تو دهنی شدیدی هم از مردم میخورند.
2-برای اطلاع از زمینه فکری آقای زیبا کلام در اینترنت جستجو کنید زیبا کلام دکتر کوشکی و حتما مناظره را بخوانید.
3-روزی آقای احمدی نژاد از خبرنگاری که پرسیده بود سازمان ملل اسرائیل را به رسمیت شناخته چرا شما نمی نشناسید گفتند اگر کشوری دیگر کشور شما را اشغال کند و بخاطر قدرت و نفوذ آن، سازمان ملل هم تائید کند شما آن را قبول میکنید ،که خبرنگار با هیجان خاصی گفت خیر اصلا قبول نخواهیم کرد.
یکی از دلایلی که دکتر زیبا کلام به راحتی می تونه اظهار نظر کنه اینه که در هیچ دوره ای منصب دولتی نداشته ومنافعی هم نداشته وگرنه سه سوت بر کنار می شد و دیگر یاد می گرفت هماهنگ باشه!!
سلام، حرف نزدن هم یک نوع حق است که می توان از ان استفاده کرد. جامعه ای که اموزش بیان ندارد، آزادی بیان در آن معنی ندارد، چون در این صورت فقط روشنفکر ان جامعه حرف می زند وآن هم رادیکال و خود را اسیر می کند و باز این خلق بد بخت 100 سال باید صبر کند تا اوضاع روبراه شود. بنابر این ای روشنفکران ما را آموزش بدهید که حرفهای خوبمان را خوب بزنیم!
بنظرمن آزادی بیان وسیاسی بسیارخوب وامیدوارکننده است-چون دوباره بیگانهگان تاریخ این کشوررانمیتوانندبی ثبات وتکرارکنند
جالب است منتقدين ما نقد شان از نسيه بدتر است.آقاي زيبا كلام نقاد نيست بلكه شخصيتي كاملا ديكتاتور دارد و به هيچ وجه نقد بر خودش را بر نمي تابد اگر طاقت نقد دارد روي نكات ذيل تعمق نمايد اگر در وجدان خودش پاسخي داشت من انتقادات ايشان رابعنوان نقد عالمانه قبول مي كنم و اگر پاسخي نداشت به او اثبات مي شود غير از نوكري دشمن كاري نكرده است
1.نشانه هاي دشمني چگونه حادث مي شود ودشمن ديگر چه كار بايد انجام دهد تا شما آن را باور كنيد وتوهم توطئه را فراموش كنيد مگر آنكه آمريكا در كشور دشمن شخص شما نيست وبا شخص شما دوست است چون من به عنوان يك ايراني مسلمان 52 ساله هيچ نشاني از دوستي آمريكا با شخص خودم وكشورم نديدم
2.از تاريخ سئوال كنيد رضا شاه چه جنايت هايي در اين كشور مرتكب شده وديكتاتوري رضا خاني را خود آمريكايي ها تحمل نداشتند من نمي دانم آقاي زيبا كلام چگونه حاضراست دست ايشان راببوسد
3.آقاي زيبا كلام شايد بتواند جواناني كه دوران طاغوت را نديده اند با كلام زيبايش بفريبدولي بنده جواني خود را در دو دوره شاهنشاهي و جمهوري اسلامي گذرانده ام و به عنوان يك ايراني در تمام زمينه ها پيشرفت هاي شگرفي خيلي بيشتر از آنچه تا كنون تبليغ شده است ديده ام و با قدرت مي گويم كه ج اا معجزه قرن بيستم وبيست و يكم است به كوري چشم دشمنان همچنان خواهد تاخت وايشان كشور ما را كشوري درمانده وعقب افتاده مي بيند البته اگر خودش عقب افتاده است به خودش مربوط است ولي كشور ما عقب افتاده نيست
4.ايشان از سانسور مي گويد براي ياد آوري به ايشان بزرگترين سانسورچي جهان معبود ايشان آمريكا است وبراي اثبات به ايشان كافي است يك مقاله انتقادي و پر محتوا را به فيسبوك يا توييتر ويا يوتيوب بار گذاري كنيد خواهيد ديد ظرف سه دقيقه سانسور خواهد شد ولي يك بار آقاي زيبا كلام به اين موضوعات و حبس روژه گارودي و زندان گوانتانامو اشاره كرده است ياجنايتهاي اربابانش در فلسطين عراق افغانستان لبنان امريكاي جنوبي ونزئلا وكوبا و.....اشاره كرده است
اگر 4 مورد بالا كشك و دروغ است بله نقد زيبا كلام نقدي منصفانه است ولي تاريخ شاهد صحت آن است بنا بر اين دروغگويي ايشان نقد نيست بلكه سياه نمايي است وگر نه كشور ما در حالت گل و بلبل نيست ولي به سياهي هم كه شماترسيم مي كنيد نيست
آقاي اون يكي پسر ، خوب منفي بده. جهت اطلاعتون منفي در منفي مي شه مثبت!
پس خودت رو خسته نكن
جامعه ای که نقددرش نباشد رو به قهقراییمیره
درودبراین سرزمین که هرچنداندک ولی هنوزاساتید،خبرگزاریهاومردم بااعتدال وآزاده دارند-پس مطمئن وامیدوارباشیم، چون خداوندحتی برای این تعداداندک هم حاضراست به کل مملکت یاری کند
بنظرم آقای زیباکلام بایک زاویه دیددیگری نظرداد،مثل خیلیهای دیگرکه نظراتشان اززوایای دیگری است اشکالی که نداردهیچ،مفیدوسازنده وقابل بحث وانتقاد هم است-ولی مابانظرات افراطی ویکجانبه ای مخالفیم که دارای پشتوانه های قوی مالی،سیاسی وقدرت های انفرادی ودیکتاتوریست
چیزیکه خیلی واضحه این بحث ونظرات ازهر نظر که میبینی بین افراد جامعه بحداقل "بحث باید باشد" اتفاق نظروجودداره اما زعما با این امر مخالفند درعمل باین حرف اقای زیبا کلام میرسیم که آزاداست: اما آنچیزی را بحث کنیم که آنان صحیح میدانند وما درکم وکیف آن تادلمان میخواهد حرف بزنیم درست فهمیدم؟
انجایی که استاد میگوید عدم استفاده درست از فضای باز موجود منجر به بسته تر شدن میشود واقعا بجاست
وقتى فضاى باز سياسى نباشد پوپوليسم ، نفاق ، ريا و بله قربان گويى رشد ميكند و آنگاه مردم از خواب بيدار ميشوند كه طى هشت سال مملكت به خيش كشيده شده و بيست سال كار اساسى وميلياردها ثروت ملى لازم است تا شايد جبران شود.
به نظر من حرفهاي آقاي زيبا كلام كه در هر زمينه اي اظهار نظر مي كنند و بيشتر عاميانه هم سخن مي گويند - البته مطمئن هستم توانايي بيشتر از اين را نيز دارند - صرفاً فضا را براي جوسازي رسانه اي و انحراف افكار عمومي از مسايل جدي تر است كه رسانه ها هم به آن كمك مي كنند. اينكه شما زياد و در هر مورد اظهار نظر مي كنيد به معني محق بودن شما و يا ايراد ديگران نيست. تصور كنيد همه مثل شما فكر كنند!!
جناب دكتر زيبا كلام صادقانه عرض مي كنم حتي اگر با تعدادي از موضع گيريها و اظهار نظرات شما موافق هم باشم معتقدم كه هميشه سكوت علامت رضا نيست بعضي اوقات هم ....
يكي از كارهاي پر اشتباه اقاي روحاني ادامه پرداخت يارانه به كسانيكه نيازمند نيستند اينرا اقتصاد ندان انجام نميدهد تا بماند نجات دهندگان اقتصاد
آقای 18:6 تو ایرانی نیستی که با انتقاد هموطنت فاشیستی رفتا میکنی
شجاعت وراجی کردن نیست شجاعت آن است که /حق را برای حق بخواهی تا باطل قوت نگیرد/ ما از این آقا چیزی ندیدیم پس الکی و متعصبانه سنگشو به سینه نزن
دیدگاه خود را بنویسید
سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.