‏ آیا انتخابات آمریکا بر انتخابات ایران تاثیر می‌گذارد؟ /علم بهتر است یا سلامتی؟ / نزاع بر سر مسخ جمهوریت به روایت عمادالدین باقی

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز شنبه پانزدهم شهریورماه در حالی چاپ و منتشر شد که آغاز سال تحصیلی جدید در فصل ‏کرونایی و تیتر‌های عمدتا انتقادی درباره سردرگمی خانواده‌ها در دوراهی سلامت و آموزش در صفحات نخست بیشتر ‏روزنامه‌ها برجسته شده است. ‏
فعال شدن بازارساز‌های بورس با دستور بانک مرکزی، قیمت خودرو و قهرمانی تراکتور در جام حذفی از دیگر موضوعات مورد ‏توجه در صفحات نخست روزنامه‌های امروز است. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم؛

‏ آیا انتخابات آمریکا بر انتخابات ایران تاثیر می‌گذارد؟

محمدعلی وکیلی، مدیرمسئول روزنامه ابتکار در سرمقاله امروز این روزنامه با عنوان تاثیر انتخابات آمریکا بر انتخابات ایران ‏نوشت: چند ماه بیشتر به انتخابات ریاست‌جمهوری سیزدهم نمانده است. فضای سیاسی به‌ قدری غبارآلود شده که گمانه‌زنی ‏پیرامون آرایش گروه‌های سیاسی در این انتخابات، بسیار سخت شده است. هنوز سایه ناامیدی که انتخابات اسفند سال پیش را تحت ‏تاثیر قرار داده بود، بر سر فضای سیاسی کشور سنگینی می‌کند. همچنان رخت سیاه ناامیدی بر تن جامعه است و این وضعیت، ‏بسیار خطرناک است. البته یخ این فضا می‌تواند با یک شوک شکسته شود. چند وقتی است که نه در داخل و نه در خارج نشانه ‏مثبتی دیده نمی‌شود و هیچ اتفاق امیدوارکننده‌ای نمی‌افتد. ترامپ فضای سیاست بین‌الملل را چندان سخت کرده که امکان صلح تا ‏اطلاع ثانوی منتفی شده است؛ هرچند هنوز معتقدم شخص ترامپ به دنبال توافق با ایران است، تیمِ او، با ارائه اطلاعات و ‏تحلیل‌های غلط، او را به اشتباهات مهلک کشانده‌اند؛ لذا بعید است که او بتواند با ایران مذاکره‌ای کند. ‏

کمتر از دو ماه دیگر، انتخابات آمریکا برگزار می‌شود. انتخاباتی که می‌تواند بر آرایش انتخابات ایران تاثیر بگذارد. البته سرنوشت ‏انتخابات آمریکا نیز مانند انتخابات ایران، مبهم و غیرقابل پیش‌بینی است. اما به گمان نگارنده در صورت پیروزی ترامپ ‏مهمترین راهبرد نظام جمهوری اسلامی برگزاری انتخابات با مشارکت حداکثری است چراکه ترامپ با جنایت ترور شهید سلیمانی ‏تمامی پل‌های پشت سر را خراب کرده ولذا امکان توافق با ایران را نزدیک به صفر کرده است. درچنین شرایطی نظام هیچ ‏چاره‌ای جز ارتقاء مشروعیت داخلی از طریق تمهید انتخابات مشارکتی ندارد. البته این مهم با مقدورات کنونی به‌نهایت مشکل ‏خواهد بود؛ چراکه نتیجه روانی انتخاب ترامپ تعمیق ناامیدیِ کنونی مردم می‌باشد. اما در صورت انتخاب جوبایدن احتمال پمپاژ ‏امید در بین مردم و کنشگران سیاسی ایران وجود دارد. پس در چنین فرضی امکان برگزاری انتخابات مشارکتی و پرشور داخلی ‏دور از انتظار نیست. ‏

در هر حال ما نیاز به انتخابات با مشارکت بالا داریم. بدون تعارف، جامعه اصلاً آمادکی این‌چنین انتخاباتی را ندارد. اگر وضعیت ‏کنونی تغییری نکند، بعید است بتوان انتخاباتی با مشارکتی قابل دفاع برگزار کرد. هیچ بعید نیست ترامپ در انتخابات پیروز شود؛ ‏اگر این اتفاق بیفتد فضا سخت‌تر هم خواهد شد؛ لذا در هر صورت باید به فکر تمهیداتی برای ایجاد نشاط سیاسی در جامعه بود. ‏جامعه می‌تواند نوسان اقتصادی را تاحدی تاب بیاورد، اما اگر این وضعیت با رخوت سیاسی و افق ناامیدکننده همراه شد، دیگر ‏نمی‌توان از تاب‌آوری آن اطمینان داشت. ‏

نزاع بر سر مسخ جمهوریت به روایت عمادالدین باقی

عمادالدین باقی طی یادداشتی درباره طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری با عنوان فاز عملی مسخ جمهوریت در شماره ‏امروز اعتماد نوشت: وقتی که این روز‌ها طرح جدید اصلاح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری به مجلس می‌رود، معلوم می‌شود که ‏سال‌هاست نزاع اصلی در پشت همه حوادث، نزاع بر سر مسخ جمهوریت است، مردم را از گردونه خارج کردن و بر سر سفره ‏نشستن. طراحان این پروژه در تدارک فتنه‌ای هستند که ممکن است خودشان را هم در کامش ببلعد. ‏

‏ در طرح جدید مجلس برای اصلاح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری که با همکاری شورای نگهبان و مجلس در حال تهیه و بررسی ‏است، شورای نگهبان اختیاراتش برای نظارت بر انتخابات افزایش می‌یابد و می‌تواند در طول دوره ناظر بر عملکرد رییس‌جمهور ‏باشد. در این طرح همچنین آمده، کاندیدا‌ها باید پیش از ثبت‌نام در آزمون شورای نگهبان شرکت کنند. شگفت‌تر از این طرح، انفعال ‏وسیعی است که در جامعه مدنی، مطبوعات، روشنفکران و نخبگان و رسانه‌ها در برابر این طرح مشاهده می‌شود. ‏

‏ البته شاید معنای دیگرش این باشد که همگان از اصلاحات مأیوس شده‌اند و گمان می‌کنند که باید نظاره‌گر تصمیمات و اقداماتی ‏برای تعیین تکلیف باشند و این به مراتب خطرناک‌تر است. تنها مقام انتخابی که از اکثریت مردم رای می‌گیرد، رییس‌جمهور است ‏و تنها مقامی که شایستگی نظارت بر سایر قوا و دستگاه‌ها را دارد و نماینده واقعی ملت است، رییس‌جمهور است. اما در این طرح ‏کسانی قرار است ناظر بر رییس‌جمهور باشند که وقتی وزن انتخابی هیچ مقامی قابل مقایسه با رییس‌جمهور نیست و آن‌ها خودشان ‏از مردم رای نگرفته‌اند بی‌طرفی و استقلال سیاسی ندارند و در تمام جریانات سیاسی نیز دارای موضع مشخصی هستند. طرح ‏پیشنهادی برخلاف اصل ششم قانون اساسی است که می‌گوید «امور کشور باید به اتکای آرای عمومی اداره شود.» سال‌هاست با دو ‏مرحله‌ای کردن انتخابات مجلس و ریاست‌جمهوری به وسیله نظارت استصوابی و یک گزینش سیاسی- ایدئوژیک قبل از انتخاب ‏مردم، نهاد جمهوریت و انتخابات در ایران تضعیف شده و تنها جلوه‌ای از یک جمهوریت نیمه جان و کم رمقی که در قالب انتخابات ‏ریاست‌جمهوری باقی مانده است با این طرح برای همیشه از میان خواهد رفت و نظام جمهوری اسلامی را تبدیل به خلافت اسلامی ‏خواهد کرد. آیا در دنیای امروز که دوران حاکمیت شهروندان و رسانه‌های انفرادی است، عملی کردن رویای کهنه مسخ جمهوریت ‏امکان‌پذیر است؟

علم بهتر است یا سلامتی؟

عبدالصمد خرمشاهی، وکیل پایه یک دادگستری طی یادداشتی با عنوان علم بهتر است یا سلامتی؟ در آرمان ملی نوشت: رئیس ‏مجمع سازمان نظام پزشکی خطاب به ستاد ملی مبارزه با کرونا درخواست کرده است از بازگشایی حضوری مدارس در کلیه ‏مناطق و کلیه مقاطع جلوگیری شود. لازم به توضیح است که پیش‌تر وزیر آموزش‌وپرورش عنوان کرده بود مدارس باید از روز ‏شنبه پانزدهم شهریور بازگشایی شود. در این رابطه لازم است به چند نکته مختصر اشاره کنم. اول اینکه متاسفانه در کشور ما علم ‏مدیریت و داشتن تخصص هنوز جایگاه واقعی خود را به دست نیاورده است. این درحالی است که در اغلب کشور‌های پیشرفته علم ‏مدیریت و تخصص از جایگاه والایی برخوردارند. دراین خصوص فرض را بر این می‌گذاریم که جناب وزیر محترم ‏آموزش‌وپرورش دغدغه فراگیر علم دانش‌آموزان و دانشجویان را دارند و اصرار بر بازگشایی مدارس در همه مقاطع ناشی از این ‏دغدغه است. اما قطعا این امر مهم و ضروری وقتی در تقابل و تعارض با سلامتی جوانان و نوجوانان ما قرار بگیرد، شکی نیست ‏که اهمیت و ضرورت خود را بی‌درنگ از دست خواهد داد.

به خاطر داشته باشیم وقتی یک فرد متخصص و آگاه در امور پزشکی ‏و در چنان جایگاهی مصرانه از مسئولان تقاضا می‌کند که از بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها جلوگیری به‌عمل بیاورند، حکایت از ‏آن دارد که نامبرده عمق فاجعه را به‌خوبی دریافته و عواقب منفی کار را تشخیص داده است. قطعا شخصی در چنین جایگاهی ‏هرگز براساس سلیقه شخصی یا حب و بغض چنین درخواستی نمی‌کند. او به قولی پیری است که در خشتِ خام همه چیز را دیده ‏است. امروزه کرونا بسیاری از معیار‌ها و قواعد و مقررات نظامات حاکم بر جامعه را به‌شدت تغییر داده است و همینطور الگو‌های ‏رفتاری و اجتماعی آحاد مردم ناگزیر از تبعیت از پروتکل‌های بهداشتی مربوطه شده‌اند. اگر وزارت آموزش‌وپرورش عواقب این ‏کار را برعهده می‌گیرد، صراحتا اعلام نماید درحالی‌که می‌دانیم این وزارتخانه هرگز مسئولیت چنین عواقبی را بر عهده نخواهد ‏گرفت، چون در همین چند ماه پیش و در همین رابطه شاهد بودیم که این وزارتخانه حضور دانش‌آموزان در سر کلاس‌های درس ‏را امری اختیاری اعلام کرده بود. یعنی از سویی عنوان شده بود که اماکن تحصیلی باز است و هر دانش‌آموز یا دانشجو می‌تواند ‏در کلاس‌های درسی حاضر شود. این سیاست دوگانه و سردرگم طبعا راهی به جایی نبرد. کمااینکه شاهد بودیم بیشتر باعث ‏سردرگمی اولیای دانش‌آموزان شد. از سویی از منظر حقوقی اگر دانش‌آموزی به خاطر حضور در کلاس‌های درس مبتلا به این ‏بیماری شد و خدای ناکرده جانش را از دست داد یا حداقل متحمل درد فراوان و مخارج گزاف برای درمان بیماری خود شد، چه ‏کسی و چه مقامی پاسخگو بوده و باید جبران مافات نماید؟ قانونگذار اینگونه سوال‌ها را به‌ صراحت پاسخ داده است. قانون مسئولیت ‏مدنی و سایر قوانین مرتبط دقیقا پاسخگوی این سوال‌هاست. از سوی دیگر امروزه می‌دانیم علم و تکنولوژی آنچنان پیشرفت کرده و ‏در حال رشد است که در بسیاری از کار‌های روزانه دیگر نیازی به حضور فیزیکی شهروندان در اماکن و جلسات مربوطه نیست. ‏کمااینکه طی این چند ماه بعد از کرونا شاهد بودیم بسیاری از کار‌های روزمره مردم از طریق فضای مجازی رتق و فتق شده است. ‏با این تفاسیر امید اینکه توصیه و هشدار رئیس سازمان نظام پزشکی به ستاد ملی مبارزه با کرونا جدی گرفته شده و تصمیمات ‏متخذه براساس اولویت سلامتی انسان‌ها و بر مبنای اهم و فی‌الاهم صورت گیرد. ‏