رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبرآتش سوزی دو فروند نفتکش در تنگه هرمز
16بازدید
۵۵

پایان رانت چند میلیارد دلاری در بازار ارز/ تصمیم رئیس‌جمهور، خواب چه کسانی را آشفته کرد؟

تصمیم مهم دولت برای قیمت دلار

پایان ارز ترجیحی، اگرچه سال‌ها به تعویق افتاده بود، اما حالا به تصمیمی علنی در دولت چهاردهم تبدیل شده است؛ تصمیمی که می‌تواند پرونده دلار رانتی را ببندد، مشروط بر آنکه یارانه‌ای که سال‌ها در مسیر واردات گم شد، این بار واقعاً به سفره مردم برسد.

پایان رانت چند میلیارد دلاری در بازار ارز/ تصمیم رئیس‌جمهور، خواب چه کسانی را آشفته کرد؟

پایان ارز رانتی و ترجیحی، خبری بود که در روز‌های گذشته از زبان رئیس‌جمهور مطرح شد؛ خبری که اگرچه دیرهنگام، اما می‌تواند نقطه عطفی در سیاست‌گذاری ارزی دولت چهاردهم و مسیر اقتصاد ایران در ماه‌های پایانی سال جاری و سال آینده باشد.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ مسعود پزشکیان به‌صراحت اعلام کرده است که دولت دیگر ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و ارز موسوم به ۷۰ هزار تومانی را برای واردات اختصاص نخواهد داد و یارانه ارزی به جای ابتدای زنجیره واردات و تولید، در انتهای زنجیره و به مصرف‌کننده نهایی، آن هم در قالب یارانه و کالابرگ، پرداخت خواهد شد.

این تصمیم، از چند منظر قابل تحلیل است. نخست آن‌که حذف ارز ترجیحی، خط پایانی بر سیاستی می‌گذارد که طی سال‌های اخیر همواره یکی از مناقشه‌برانگیزترین ابزار‌های اقتصادی دولت‌ها بوده است. سیاستی که از دولت دوازدهم با دلار ۴۲۰۰ تومانی آغاز شد و در دولت سیزدهم، پس از عمیق‌تر شدن شکاف میان نرخ رسمی و بازار آزاد، به دلار ۲۸۵۰۰ تومانی تغییر شکل داد. هرچند در آن مقطع تلاش شد مابه‌التفاوت حذف دلار ۴۲۰۰ به‌صورت یارانه نقدی به مردم بازگردانده شود، اما ارز ترجیحی برای واردات کالا‌های اساسی و دارو عملاً باقی ماند.

تثبیت ارزیِ فرزین جواب نداد

تداوم این سیاست در دولت‌های مختلف، بیش از آن‌که از کارآمدی آن حکایت داشته باشد، نشان‌دهنده ترس سیاست‌گذاران از پیامد‌های اجتماعی حذف ارز رانتی بود. با این حال، تجربه چند سال اخیر به‌روشنی نشان داد که ارز ترجیحی نه‌تنها به تثبیت قیمت کالا‌های اساسی منجر نشد، بلکه به یکی از کانون‌های اصلی رانت، فساد و بی‌ثباتی در زنجیره تأمین تبدیل شد. در حالی که سیاست تثبیت ارزی از سوی فرزین رئیس کل بانک مرکزی و مدیران اقتصادی به‌عنوان سپر تورمی معرفی می‌شد، قیمت کالا‌هایی مانند گوشت، مرغ، تخم‌مرغ، لبنیات و حتی دارو، مسیر صعودی خود را ادامه داد و بار گرانی از دوش معیشت خانوار برداشته نشد.

از سوی دیگر، تولیدکنندگان نیز از این سیاست منتفع نشدند. فعالان بخش دام، طیور و صنایع غذایی بار‌ها اعلام کردند که نهاده‌های دامی و مواد اولیه وارداتی اگرچه روی کاغذ با ارز ۲۸۵۰۰ تومانی تخصیص داده می‌شد، اما در عمل یا با تأخیر‌های چندماهه به دست تولیدکننده می‌رسید یا با قیمتی نزدیک به نرخ آزاد خریداری می‌شد. در نتیجه، نه مصرف‌کننده از ثبات قیمتی بهره‌مند شد و نه تولیدکننده از امنیت تأمین نهاده؛ تنها گروهی محدود از واردکنندگان و دلالان، از شکاف عمیق نرخ‌های ارزی سود بردند.

پایان رانت چند میلیارد دلاری در بازار ارز/ تصمیم رئیس‌جمهور، خواب چه کسانی را آشفته کرد؟

در این میان، ادامه ارز ترجیحی به معنای تخلیه منابع ارزی کشور و تحمیل هزینه سنگین به خزانه دولت و بانک مرکزی بود؛ هزینه‌ای که نه به بهبود رفاه عمومی انجامید و نه توانست تورم کالا‌های اساسی را مهار کند. بر همین اساس، تصمیم اخیر دولت برای برچیدن دلار رانتی تالار اول، در صورت اجرای درست، می‌تواند یک اصلاح ساختاری مهم تلقی شود.

البته موفقیت این سیاست، به یک شرط کلیدی وابسته است: انتقال واقعی یارانه از ابتدای زنجیره واردات به انتهای زنجیره مصرف. اگر یارانه‌ای که پیش از این به واردکننده پرداخت می‌شد، به‌طور شفاف و هدفمند در قالب کالابرگ یا حمایت معیشتی به مصرف‌کننده نهایی برسد، هم امکان فساد کاهش می‌یابد و هم قدرت خرید اقشار آسیب‌پذیر حفظ می‌شود.

همزمان، تولیدکننده نیز در صورت تأمین ارز از مسیر تالار دوم و با نرخی نزدیک‌تر به بازار آزاد، اما با دسترسی سریع‌تر و بدون بوروکراسی فرساینده، می‌تواند برنامه‌ریزی بهتری برای تولید داشته باشد. کاهش وقفه در تأمین نهاده‌ها، از توقف یا عرضه قطره‌چکانی محصولاتی مانند گوشت، مرغ، تخم‌مرغ و لبنیات جلوگیری خواهد کرد.

در نهایت، آنچه امروز در زمستان امسال آغاز شده و در لایحه بودجه سال آینده نیز دنبال می‌شود، حرکتی به سمت تک‌نرخی شدن ارز است؛ مسیری پرهزینه، اما ناگزیر. تجربه سال‌های گذشته نشان داده اقتصاد چندنرخی، بیش از هر چیز مولد رانت، فساد و بی‌اعتمادی است و پایان ارز رانتی، اگرچه تصمیمی دشوار، اما گامی ضروری برای بازسازی سیاست ارزی و نظم‌بخشی به اقتصاد ایران خواهد بود.

 

Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۸ ۱۱:۴۷

فکر نمی‌کنید جلوی رانت خواری باید زودتر گرفته می شد.

محسن۱۴۰۴/۱۰/۱۷ ۱۱:۴۳

خواب مردم را آشفته کرد چون نه تورم را کنترل کرد نه گرانی را کنترل کرد و ارزترجیحی را حذف کرد و مردم را سپرد به محتکرین و گران فروشان چون ضعیف و ناتوان است

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۷ ۱۰:۵۲

چرا اسم رانت خوار ها رو اعلام نمی کنین و قوه قضاییه باهاشون برخورد نمیکنه. این استدلال هاش مسخره چیه که فشارش رو مردم باید تحمل کنند

علی۱۴۰۴/۱۰/۱۶ ۱۰:۵۲

اگر گل فسادها فقط این ارز ترجیحی بوده که خیلی حلش راحت بوده .جتی نظارت و بازرسی احتیاج نداشته فقط یک تصمیم لازم بوده.

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۴ ۰۹:۴۹

یادی کنیم از ریاست جمهور های قبلی که تاکید موکد بر روی ارز تک نرخی داشتن

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۴ ۰۸:۵۴

تصمیم رییس جمهور باز بزرگی بر گردن مردم انداخت و رانت ارزی را در بین پخش کنندگان و فروشندگان سبد کالا تقسیم کرد !!!
چون همه فروشگاهها نمیتونن سبد کالا عرضه کنن !!!!

نابسامانی بزرگی در راه هست !

دولت هم دلار رو حذف میکنه از کالاهای مردم و به جاش ریال میده که ارزش همین ریال در عرض دوسال از نصف هم کمتر خواهد شد

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۴ ۰۷:۴۰

خوب قرار است كالا برگ بدهند ايا عده اي كه صبت نام نكردند ورودي فكر مردند ان ٤٥ هزار تومان حق محرومان است شرايط با امروز يكيست خيلي از افراد كارمند بودند اگر قرار است رانت ارز بين مردم تقسيم شود بايد به همه تعلق بگيرد و دوباره تبعيض به ميان نيايد اين حق همه مردمست كه زير لين پرچم زندگي مي كنند

مجید۱۴۰۴/۱۰/۱۴ ۰۷:۳۰

یک مثال ساده ..مرغ کیلویی یک دلار در بازار جهانی هست با ارز تالار دوم 1/316/244 ریال ( که البته هروز در حال تغییر ) با هزینه حمل و ... به دست ما چند می رسد !؟ معلوم کنید گران فروش را

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۴ ۰۴:۱۷

این حل مشکل برای کامل شدن نیاز به باز پسگیری مبالغ داده شده است.

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۳:۳۲

خدا کند یک تصمیم گرفته می شود سنجیده باشد که بعد از دو ماه عوض نشود

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۳:۲۳

دلار به زودی به زیر صد تومن سقوط می کنه

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۳:۱۱

پس رانت هم رمزارزی شده، گفتند همه صرافی ها غیرقانونی هستند چون همه چیز داره به رمزارز ربط پیدا میکنه!

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۲:۲۹

خواب هرکس را آشفته کرد بکنه دستش درد نکنه امیدواریم ازاین جیب به آن جیب نشود وصرف رفاه تمام ملت بشود نه چند میلیون نفر خاص ونه به روش نادرستی که درحال حاضر دولت درپیش گرفته نباشد

متذکر۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۱:۲۵

مشکل از خود مسئولان است و تغییر این روند نه تنها مشکل را حل نخواهد کرد بلکه بر مشکلات کشور خواهد افزود!

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۱:۲۰

خوب رانت رفت دلار چند شد؟؟؟؟ اومد رو‌۱۰۰۰؟؟؟ وضع موردم خوب شد؟؟؟؟؟

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۱:۱۷

چرا باید قیمت ارز و تورم رشد لجام گسیخته داشته باشد که ناچار به تخصیص ارز ترجیحی باشیم.

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۰:۵۴

دیگه دیره دلار 150 هزار تومن پدر مردم رو دراورد

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۰:۲۹

مشکل اینه که جامععه هدف رو درست تعین نکردید.. همین الان یارانه خیلی ها که نیاز مالی دارن رو قطع کردید و کالابرگ هم بهشون ندادید.. برعکس کسانی که نیازی نداشتن هم یارانه دادید هم کالابرگ.
با این همه سامانه و نیروی انسانی آخر هم اشتباه حذف میکنید و تخصیص میدید که

مهدی۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۲۰:۰۹

تصمیم درست

مفتخری۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۹:۱۵

پزشکیان اگر بتونه یارانه را بجای واردکننده ها به مردم برساند کار بزرگی انجام داده و دست رانت خواران و سوئ استفاده‌ کنندگان از دلار دولتی قطع می‌شود. بشرطی که همزمان قیمت کالا را در بازار کنترل کند

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۸:۴۴

ارز صادر کنندگان نفت و پتروشیمی رو برنمیگردونن، یک کلمه دربارش حرف نمیزنه، همش گیر داده به یارانه غذای مردم. بیا اینم حذف کن ببینم چقدر قیمتا میره بالا اونوقت دیگه رییس جمهور میمونی یا نه. به جای اینکه نظارت کنن رو وارد کنندگان و به جنس رو خودشون تحویل بگیرن توضیع کنن ارز رو میدن به نااهلش و کل داستان ارز ترجیحی که کمک سفره مردم هست رو میپیچونن اخرش هم میگن رانت رو حذف کردیم. استاد همه چی رو از سفرمون میپرونی

مجید۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۸:۴۱

یعنی اجناس گران می‌شود به این راحتی

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۸:۳۳

بعد از چهل و اندی دوباره سیاست کوپنی؟!!! الان به کی تعلق میگیره؟؟؟؟ یارانه احمدی نژادم روزگاری چهل دلار بود الان چی؟؟؟؟

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۸:۳۰

مثل دهه 60 به همه کوپن بدهید. واقعا این دهک بندی هیچ اعتباری ندارد و حق خیلی افراد از بین می رود

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۸:۲۷

همه چی باید تک نرخی و با قیمت واقعی جهانی محاسبه بشه،ولی مبلغ یارانه مناسب بطور نقدی به مردم بدهند

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۸:۰۰

روحانی مچکریم که با ارز جهانگیری همه رو بدبخت کردی و یک عده دلال مفت خور رو خوشبخت!

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۵۷

تعرفه و عوارض ورود کالاها و حقوق ماهیانه مردم رو هر چه زودتر منطقی کنید تا ببینید با ارزون شدن کالاها و افزایش قدرت خرید مردم چه لذتی رو نصیب شون کردید

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۵۵

یارانه و کالابرگ خیلی از مردم به ناحق قطع شده
تکلیف آنها چیه؟

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۳۷

کار بسیار خوبیه اگه همتی دوباره چند نرخی نکنه

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۲۷

کالابرگ به همه مردم پرداخت نمیشود و همه کالاها را در بر نمیگیرد معیشت همه آحاد ملت باید مد نظر قرار گیرد و مهمتر اینکه ساختار غلط دولت باید اصلاح شود و ادارات و بنیادها و سازمان های ناکارآمد و موازی که بودجه میگیرند باید تعطیل و منحل شوند

Hussein۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۱۵

اصنم به وضعیت بی ارزی کشور مربوط نیست ...

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۱۲

تکلیف ما چی میشه که یارانه مان را با دلیل مسخره قطع کردن و الان دستمون جایی بند نیست اعتراض کنیم؟

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۱۱

متأسفانه حیات و ممات صنایع در ایران به افزایش نرخ ارز وابسته است یک سیستم معیوب میتنی بر رانت اگر دلار ثابت باشد کسی بیدلیل ماشین نمیخرد خودرو سازا باید ببندند

ندا فروغی۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۰۸

درخصوص تصمیم دولت برای تک نرخی کردن دلار بسیار درست هست اگرچه شاید در ابتدا دردناک باشد برای همه اقشار جامعه ولی در طویل مدت انتخاب صحیح هست و کارآمد .برای داشتن اقتصاد سالم . بدون رانت و پارتی بازی .

علی۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۷:۰۴

انشاءالله سررشته مبهم صادرات قاچاق و مخفیانه نفت هم صریح و شفاف بدست دولت بیفتد و دست واسطه ها قطع گردد

ASad۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۶:۴۱

تغییرات اساسی را شروع کنید انهم با همه اقشار مردم

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۶:۳۱

هر وقت مسئولین تصمیم مهم میگیرن یا حرف مهمی میزنن دلار پرواز میکنه!

سیّد دلبر۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۶:۲۱

اوضاع بدتر هم میشه ... برای برادرا خوب شد

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۶:۱۸

تو رو خدا باعث خنده مردم نشید به اندازه کافی دارن سریال طنز بخش میکنن

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۶:۱۶

مردم بدبخت را آشفته کرد که باز باید منتظر گرانی بیشتر باشند

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۶:۰۹

اصلا مگه ارزی مونده؟
با دلار 150 وارد کند با دلار چند به دست مصرف کننده برسد؟
چند وقت هم اینجوری برید جلو و سعی و خطا کنید
نمیشه

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۶:۰۶

بهترین شخص برای دولت فرزین بود
به درستی انجام وظیفه کرد و دلار را تا جایی که توانست گران کرد
حالا وقت همتی است با نوسان گیری و ثبات، نقش جدید بازی کند

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۵:۵۲

در این دولت همه چیز شدنی است و ما میتوانیم

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۵:۴۹

تا زمانی که تحریم ها برطرف نشه هر تصمیم اقتصادی محکوم به شکست هستش

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۵ ۰۹:۳۹

اگه بشه اوضاع بدتر از اینه

احمد۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۵:۴۰

الان می گویند یارانه می دهیم بعد از سه ماه می گویند به 5 دهک بالا نمی دهیم و باز همان گرانی ها برمی گردد . چرا ؟ چون 5 دهک بالا تمام اقتصاد بازار را در دست دارند و همه چیز را گران می کنند . اول فکر کن بعد از این حرف های روی هوا بزن ...

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۵:۲۲

ما اقتصاد نخوندیم ولی همون موقع که فرزین اعلام کرد این ارز جدیدیه گفته شد که رانت جدیدیه واقعا اگر متفیا پشت کار نباشد چرا یک اشتباه در شکل دیگری مرتب تکرار می شود جالب است که همیشه به نام مردم در کام رانت خواران هست

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۵:۱۷

ارز ترجیحی و مرجیحی حذف می شود و مطمئن باش هیچ یارانه ای نه به تولید کننده و نه به مصرف کننده نخواهد داده شد!

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۴ ۰۱:۰۴

ایکاش قبل از اینکه کار ریال به اینجا می رسید این تصمیمات گرفته میشد

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۵:۰۶

اگر دولت رأست ميگويد ماليات سنگين بر رانت گيرنده ها راببندد
اعتراض مردم يعنى عدالت كجاست؟

ناشناس۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۵:۰۴

عالی، و باید سالانه با تورم افزایش یابد.

محمود۱۴۰۴/۱۰/۱۳ ۱۴:۵۵

رییس جمهور باید بداند این رانتخواران قدرتشان چندین برابر دولت شده است

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.