سهم پول و شبه پول از نقدینگی ۱۳ هزار همتی/ بیش از ۲۲۰ هزار میلیارد تومان در جیب مردم است

آمارهای اخیر بانک مرکزی درباره رشد نقدینگی و ثبت رکورد تاریخی حجم آن در اقتصاد ایران، از منظر اجزای تشکیل‌دهنده، قابل تأمل و بررسی است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، در پایان آبان‌ماه سال جاری، حجم نقدینگی در شبکه بانکی و اقتصاد ایران به رقم بی‌سابقه ۱۳ هزار و ۱۸۴ همت رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با آبان سال گذشته، رشد قابل توجه ۴۰.۴ درصدی را نشان می‌دهد. با این حال، آنچه بیش از پیش اهمیت دارد، بررسی ترکیب نقدینگی و سهم «پول» و «شبه‌پول» از این حجم عظیم است.

بر اساس آمار رسمی بانک مرکزی، در پایان هشتمین ماه سال، سهم پول و شبه‌پول از کل نقدینگی به ترتیب ۲۴.۲ درصد و ۷۵.۸ درصد بوده است. به بیان دیگر، حجم پول در اقتصاد ایران تا پایان آبان‌ماه به بیش از ۳ هزار و ۱۸۷ همت رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، افزایش ۴۱.۷ درصدی را تجربه کرده است.

حجم پول از دو بخش «اسکناس و مسکوک در دست اشخاص» و «سپرده‌های دیداری» تشکیل می‌شود. در پایان آبان امسال، میزان اسکناس و مسکوک در دست مردم به ۲۲۰ هزار و ۵۱۰ میلیارد تومان رسیده که در مقایسه با آبان سال گذشته، رشد ۴۹ درصدی داشته است. این رقم معادل ۱.۷ درصد از کل نقدینگی کشور است و صرفاً به پول نقد فیزیکی در دست مردم اشاره دارد و با موجودی حساب‌ها و کارت‌های بانکی تفاوت دارد.

در همین حال، حجم سپرده‌های دیداری ـ حساب‌هایی که معمولاً سودی به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد و صاحبان آن می‌توانند در هر زمان از طریق چک یا سایر ابزارهای پرداخت از آن برداشت کنند و به سپرده قرض‌الحسنه جاری نیز معروف هستند ـ در پایان آبان‌ماه ۱۴۰۴ به بیش از ۲ هزار و ۹۶۷ همت رسیده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۴۱.۱ درصدی داشته و ۲۲.۵ درصد از کل نقدینگی را به خود اختصاص داده است.

در بخش دیگر اجزای نقدینگی، یعنی «شبه‌پول»، نیز تغییرات قابل توجهی مشاهده می‌شود. حجم شبه‌پول که عمدتاً شامل انواع سپرده‌های بانکی است، در پایان آبان امسال با رشد ۴۰ درصدی نسبت به آبان سال گذشته، به بیش از ۹ هزار و ۹۹۶ همت رسیده است.

در میان اجزای شبه‌پول، سپرده‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز با رقمی معادل ۱ هزار و ۶۰۱ همت، رشد قابل توجه ۶۲.۱ درصدی را نسبت به آبان سال قبل ثبت کرده‌اند و ۱۲.۱ درصد از کل نقدینگی را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین سپرده‌های کوتاه‌مدت بانکی ـ که بخش قابل توجهی از مردم برای انجام خریدهای روزمره و تراکنش‌های مالی از آن استفاده می‌کنند ـ به بیش از ۲ هزار و ۶۶۵ همت رسیده‌اند که نشان‌دهنده رشد ۳۷.۹ درصدی در مقایسه با آبان سال گذشته است. سهم این نوع سپرده‌ها از کل نقدینگی حدود ۲۰.۲ درصد برآورد می‌شود.

در ادامه، سپرده‌های یک‌ساله بانکی قرار دارند که با رشد قابل توجه 67.2 درصدی نسبت به آبان سال قبل به بیش از 2 هزار و 461 همت رسیده است و سهمی معادل 18.7 درصد از کل نقدینگی را شامل می شود. 

در مجموع آمار بانک مرکزی بیان نگر این است که در آبان امسال، حجم پول نسبت به پایان سال قبل اندکی کاهش و در مقابل شبه پول افزایش داشته است.