رفتن به محتوای اصلی
آخرین خبربعد از شام راه بروید
18بازدید
۲۸

روایت سوخو ۲۴‌های بی بازگشت

از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش

اولش همه فکر کردند کار پهپادهاست؛ چند انفجار در کویت، کشته شدن نیروهای آمریکایی و یک حمله دقیق که رد مشخصی از خودش باقی نگذاشت. اما چند روز بعد، وقتی روایت‌ها تغییر کرد و نام سوخو-۲۴ وسط آمد، داستان شکل دیگری گرفت؛ داستان بمب‌افکن‌هایی که یک‌بار از دل پدافند عبور کردند، مأموریت زدند و برگشتند، اما در پرواز بعدی، در آسمان‌ جاودانه شدند.

به گزارش تابناک؛ ماجرا از جایی شروع می‌شود که معمولاً هیچ‌کس جدی‌اش نمی‌گیرد؛ یک خبر کوتاه، چند خط مبهم و چند تصویر که معلوم نیست دقیقاً کجا ضبط شده. حمله‌ای در کویت، چند کشته، و تحلیل اولیه که می‌گفت کار پهپادهاست. منطقی هم بود؛ در این سال‌ها هرجا ضربه‌ای سریع و دقیق زده شده، اولین متهم همین پرنده‌های کوچک بوده‌اند.
اما بعد، روایت عوض شد.
رسانه‌ای مثل Al Jazeera آمد و در همان پوشش‌های بعدی، یک نکته را پررنگ کرد؛ اینکه این حمله ممکن است اصلاً کار پهپاد نبوده باشد. صحبت از یک پلتفرم دیگر شد، چیزی بزرگ‌تر، سنگین‌تر و قدیمی‌تر. اسمش که آمد، همه فهمیدند داریم از چه حرف می‌زنیم: سوخو-۲۴.
از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش
اگر این روایت را جدی بگیریم چون هنوز هم ارتش و نیروی های مسلح ایران این موضوع را اعلام نکرده اند، آنچه در کویت اتفاق افتاده دیگر یک حمله ساده نیست. تبدیل می‌شود به یک عملیات کلاسیک بمباران تاکتیکی؛ با هواپیمایی که وارد منطقه شده، در ارتفاع پایین حرکت کرده، در فاصله‌ای که دیده نشود مهماتش را رها کرده و قبل از اینکه کسی دقیق بفهمد چه شده، از منطقه خارج شده.
سوخو-۲۴ برای همین ساخته شده. محصول Sukhoi در اوج جنگ سرد، برای یک مأموریت مشخص: نفوذ. نه در ارتفاع بالا، نه با نمایش قدرت، بلکه چسبیده به زمین. بال‌های متغیرش کمک می‌کند در سرعت بالا پایدار بماند، موتورهایش اجازه می‌دهند بار سنگین حمل کند، و مهم‌تر از همه، ساختارش طوری است که بتواند در بدترین شرایط پروازی هم خودش را نگه دارد.
 
 
در گزارش مربوط به حمله کویت، اگر حرف الجزیره را مبنا بگذاریم، داستان این‌طور شکل می‌گیرد؛ هواپیما‌ها وارد می‌شوند، نه مستقیم روی هدف، بلکه در یک مسیر پیچیده، با استفاده از زمین برای پنهان ماندن. در فاصله‌ای مشخص، مهمات دورایستا را رها می‌کنند. این بمب‌ها یا موشک‌ها، ادامه مسیر را خودشان می‌روند. یعنی لحظه انفجار، هواپیما دیگر آنجا نیست.
همین باعث می‌شود اولین تحلیل‌ها اشتباه باشد. انفجار هست، هدف خورده، اما چیزی دیده نشده. طبیعی است که همه بگویند پهپاد.
اما اگر این یک بار جواب داده باشد، وسوسه تکرارش خیلی زیاد است.
از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش
همین‌جا مأموریت دوم شکل می‌گیرد.
این‌بار مقصد، قطر. جایی که پایگاه‌هایی مثل العدید قرار دارند؛ یکی از مهم‌ترین مراکز حضور آمریکا در منطقه. فرقش با کویت این است که اینجا دیگر غافلگیری ساده جواب نمی‌دهد. پدافند در بالاترین سطح آماده‌باش است، رادار‌ها فعال‌ترند و هر چیزی که به آسمان نزدیک شود، زیر ذره‌بین است.
در این فضا، سوخو-۲۴ باید همان کاری را بکند که برایش ساخته شده؛ پرواز در ارتفاع پایین، آن‌قدر پایین که رادار دیر ببیند، آن‌قدر سریع که زمان واکنش کم شود.
اما این‌بار، شرایط فرق کرده.
 
 
از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش
طبق همان گزارشی که Al Jazeera منتشر کرد، دو فروند از این جنگنده‌ها در مسیر خود شناسایی شدند. گفته شد که سامانه‌های پدافندی و جنگنده‌های رهگیر وارد عمل شدند. اگر بخواهی این را فنی ببینی، چند احتمال جدی وجود دارد.
اول، اینکه پرواز در ارتفاع پایین همیشه هم مصونیت نمی‌دهد. مخصوصاً وقتی منطقه کوچک باشد و پوشش راداری متراکم. رادار‌های مدرن می‌توانند در زوایای پایین هم هدف را بگیرند، مخصوصاً اگر از چند جهت پوشش داده شوند.
دوم، بحث زمان است. اگر پدافند از قبل آماده باشد، همان چند ثانیه‌ای که در حالت عادی از دست می‌رود، اینجا ذخیره شده. یعنی هدف زودتر دیده می‌شود، زودتر قفل می‌شود.
سوم، حضور جنگنده‌های رهگیر. مثلاً F-۱۵‌هایی که قطر در اختیار دارد، با رادار‌های قدرتمند و موشک‌های هوا به هوا، می‌توانند اهداف پایین‌پرواز را هم شکار کنند، به‌خصوص اگر از بالا نزدیک شوند.
در چنین شرایطی، سوخو-۲۴ وارد یک منطقه مرگ می‌شود. جایی که هم از زمین تهدید می‌شود، هم از هوا.
گفته شد که این دو جنگنده در نهایت ساقط شدند. اگر این روایت درست باشد، یعنی یا توسط سامانه‌ای مثل MIM-۱۰۴ Patriot درگیر شدند، یا توسط جنگنده‌ها هدف قرار گرفتند. در هر دو حالت، لحظه درگیری، همان جایی است که همه‌چیز به ثانیه‌ها بستگی دارد.
خلبان در آن لحظه چه می‌بیند؟ هشدار راداری، قفل موشک، شاید نور شلیک در دوردست. زمان برای تصمیم‌گیری تقریباً صفر است. یا ارتفاع را عوض کند، یا مسیر را، یا اقدام متقابل انجام دهد. اما وقتی هم‌زمان چند تهدید وجود دارد، انتخاب‌ها محدود می‌شود.
اینجاست که فاصله بین مأموریت اول و دوم خودش را نشان می‌دهد. یک‌بار عبور موفق، به این معنا نیست که مسیر امن است. در جنگ، مسیر‌ها خیلی سریع می‌سوزند. همان جایی که دیروز خلأ بوده، امروز تبدیل به تله می‌شود.
 
از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش
اما وسط این تحلیل‌ها، یک چیز هست که نمی‌شود نادیده گرفت.
این پروازها، اگر حتی بخشی از این روایت درست باشد، پرواز‌های معمولی نبودند. اینها مأموریت‌هایی بودند که خلبان از لحظه استارت موتور می‌داند وارد چه چیزی شده. می‌داند که با پدافندی روبه‌روست که برای همین لحظه طراحی شده. می‌داند که برگشتن، تضمین‌شده نیست.
با این حال، می‌نشیند پشت آن کابین قدیمی، با ابزار‌هایی که شاید از نسل‌های قبل‌تر باشند، و وارد آسمانی می‌شود که هر مترش حساب شده.
این دیگر فقط مهارت نیست. یک جور انتخاب است.
انتخاب اینکه مأموریت را انجام بدهی، حتی اگر احتمال این باشد که اسم پروازت، به‌جای گزارش عملیات، در گزارش تلفات بیاید.
سوخو-۲۴ شاید از نظر تکنولوژی قدیمی باشد، اما در چنین لحظاتی، چیزی که تعیین‌کننده است، نه سن هواپیما، بلکه کسی است که آن را هدایت می‌کند. کسی که باید در ارتفاع پایین، در تاریکی، با سرعت بالا، تصمیم بگیرد و اجرا کند؛ و شاید کل این داستان را بتوان در همین تصویر خلاصه کرد؛ دو پرواز، دو نتیجه متفاوت. یکی ضربه زد و برگشت، دیگری به همان آسمان برگشت و دیگر به خانه برنگشت. اما هر دو، روی یک خط حرکت کردند؛ خطی که از روی نقشه ساده به نظر می‌رسد، اما در واقعیت، باریک‌تر از آن است که اشتباه را تحمل کند.
Googleافزودن تابناک به منابع ترجیحی گوگل

تابناک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

اشتراک گذاری

گزارش خطای خبر

اگر اشتباهی در این خبر دیدید، به تحریریه اطلاع دهید.

نظرات بینندگان

هدو۱۴۰۵/۰۲/۲۰ ۱۰:۲۰

روحشان شاد
سر ا پا غیرت هستن چنین خاباناننی که در در آتش با جنگنده های قدیمی میرد
خدا کمکشون کنه

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۱۰:۳۸

از خلبانها چرا چیزی نمیگویید برگشتند یا نه؟

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۱۰:۳۰

نباید جای پرخطر می رفتند

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۹:۵۳

چه مردان بزرگی باور کردنی نیست این حد از غیرت و شرافت

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۹:۳۰

هرکسی یه چیزی میگه من هم متاسفانه زودباوریم

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۹:۳۰

یه عملیات موفق اول داشتن. خیلی خوب و عالی زدن به قلب پایگاه آمریکا و سالم برگشتن. اما عملیات بعدی اشتباه بوده. فرمانده ها ریسک کردن

mosy۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۹:۲۸

دوستانی که میگن وقتی موشک و پهباد هست چه نیازی به حمله جنگنده هست دقت کنند تنها جایی که ما تونستیم از آمریکا کشته و زخمی سنگین بگیریم همین حمله با جنگنده ها به خاطر دقت و قدرت بالای حمله بوده شش کشته وتعداد زیادی مجروح که گفته میشه حال چندتاشون وخیمه ضمنا پدافند کویت بعد از این حمله ها بود که اشتباها چندتا جنگنده f15 آمریکا رو به زعم اینکه جنگنده ایران هستن ساقط کرد درود بر خلبانان جان به کف نیروی هوایی که همچین خسارت شدیدی رو به قیمت جانشون به دشمن وارد کردن

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۹:۱۷

چرا وقتی می شود با پهباد هدف گرفت، هواپیما ارسال شد؟

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۹:۱۶

برادر مبارزه زمزمه کن بهار را
بچین ز شاخه یقین میوه انتظار را
بعد خدا امید ایران به شما بسته است با این امکانات اندک حماسه های بزرگی آفریدید

کهنه سرباز هشت سال دفاع مقدس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۹:۱۲

من باتوجه به تجربه هشت سال دفاع مقدس استفاده ازسوخو24یا هرهواپیمای دیگر رادر منطقه خلیج فارس برای حملات‌تاکتیکی یک خودشی واقعی میدانم چون سابقه آن درجنگ هشت ساله موجود هست ودرصورتی حمله با سوخو24مقدور هست که پوشش راداری خوب وهمراه با هواپیماهای رهگیروضدرادار وضد موشک وجنگ الکترونیک همراه باشد بهترین گزینه حملات موشکی انبوع ودرمیان موشکهای معمولی موشک فتاح وخرمشهر هم باشد

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۸:۱۵

البته باید در خصوص عملیاتی که شانس موفقیت پایین هست با توجه به تحلیل شما ، نوع عملیات از حمله قبل شناسایی شده ، جان خلبان که سالها آموزش و تجربه کسب کرده در درجه اول و بعد از دست دادن هواپیمای ناوگانی که فعلا تجدید نمی‌شود را اضافه کرد، حالا این عملیات تا چه حد ارزشمند و استراتژیک است و آیا به نتیجه می‌رسد یاخیر و تاثیر آن چقدر است و بعد در خصوص انجام آن تصمیم گیری کرد.

پیلا پیلا۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۷:۴۸

شجاعترین و ماهرترین خلبانهای دنیا. امیدوارم سالم باشند ولی اگر هم شهید شدند روحشان شاد.

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۷:۳۰

این همه سوخو سوخو سوخو می‌گفتید همین فقط یک بار مصرف بود!؟؟؟

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۶:۵۷

خلبانان چه شدند ؟

Asad۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۶:۴۴

بالاخره خلبانهایشان شهید شدند یا خیر ؟

یهروز۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۴:۵۴

شهادت هنر مردان خداست
تیزپروازان آسمان آسمانی اند

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۲:۴۸

روح شهدا شاد
امیدوارم ایران در آینده به نیروی هوایی اهمیت بیشتری بده.

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۲:۴۴

‌پرواز جنگنده به هر دلیلی اشتباه محض و مرگ آور است.
نتیجه از اول مشخص است.

امیر۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۲:۲۷

و چقدر دلاور و شجاع هستند فرزندان باغیرت ایران.
پاینده ایران

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۲:۰۶

خلبان‌های این پرنده ها نهایت شجاعت و وطن پرستی را بدون شو و نمایش و تظاهر و ریا به نمایش گذاشته اند . واقعا باید به احترام برای ایشان تعظیم کرد .

ایرج۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۱:۵۴

نام و یاد این خلبانان دلاور و همه‌ی فداییان ايران زمين ماندگار باد.

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۱:۳۵

زیباترین مطلبی بود که خوندم، اما غمناک. پر از غرور و مردانگی ازش موج میزنه.ماندگاراند همیشه در قلب ما مردان بی نشان

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۱:۲۰

وقتی موشک و پهپاد هست چه نیازی بود اصلا این جنگنده ها برن عملیات اونم قطر که مرکز کنترل جنگ امریکاس و معلوم که چقدر پدافند چیدن سانت به سانتش

مهرداد۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۱:۱۷

قطر همون موقع اعلام کرد سوخو ها رو رهگیری کرده...
خلبانهاشون رو معرفی کنید ...
همین که تو اون شرایط با هواپیمای 60 سال پیش ماموریت انجام دادن خیلی ارزش داره

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۰:۵۸

روحشان قرین رحمت خداوند باد

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۰:۵۶

روحشون شاد خلبانان شهید نیروی هوایی ارتش

ناشناس۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۰۰:۴۳

وقتی موشک و پهباد از کارایی بهتری داره چرا ریسک می کنند

مجید۱۴۰۵/۰۱/۲۷ ۱۱:۲۸

از همه داشته ها باید استفاده کرد. این کار به معنی مطلق یعنی ایثار ایثار روحشان شاد

نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.