آمریکا خواهان «نه جنگ، نه توافق» با ایران است تا تحریم‌ها باقی بماند/ توافقی مختصر و مبهم محتمل است

عضو پیشین شورای اطلاعات ملی آمریکا گفت متأسفانه، ترامپ هرگز خود را با جدیت لازم وقف دیپلماسی نکرده تا آن را مؤثر سازد. 

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، عباس عراقچی وزیر خارجه ایران در سفر به اسلام آباد و بعد از دیدار با مقام‌های پاکستانی و انتقال مواضع و دیدگاه‌های ایران راجع به مختصات هرگونه تفاهم برای خاتمه کامل جنگ و برقراری صلح، طبق برنامه اعلام شده قبلی، شامگاه شنبه پنج اردیبهشت وارد مسقط شد.

بر اساس برنامه ریزی اعلام شده از سوی وزارت خارجه، وزیر امور خارجه قرار است بعد از پایان سفر به عمان و قبل از سفر به روسیه، مجددا دیداری از پاکستان داشته باشد.

گفته می‌شود بخشی از هیئت همراه وزیر خارجه در جریان سفر به اسلام آباد، بعد از رایزنی‌ها در اسلام‌آباد برای مشورت و اخذ دستورالعمل‌های لازم در مورد مباحث مرتبط با خاتمه جنگ به تهران بازگشته و قرار است امروز یکشنبه‌شب در اسلام‌آباد مجددا به عراقچی ملحق شوند.

در خصوص این موضوع خبرنگار تابناک گفتگویی با پروفسور «پل پیلار» استاد دانشگاه جورج تاون آمریکا انجام داده که در ادامه آمده است.

«پل پیلار» یکی از سردبیران نشریه نشنال اینترست و عضو ارشد مرکز تحقیقات امنیتی دانشگاه جورج تاون و نیز مرکز سیاست‌های امنیتی ژنو است. وی در سال ۲۰۰۵ پس از ۲۸ سال فعالیت در جامعه اطلاعاتی ایالات متحده از سازمان اطلاعات مرکزی (DCI) بازنشسته شد و پس از آن به عنوان استاد مهمان در برنامه مطالعات امنیتی در دانشگاه جورج تاون حضور یافت.

مناصب ارشد دولتی پیلار، شامل افسر اطلاعات ملی خاورنزدیک و آسیای جنوبی، رئیس واحد‌های تحلیلی در CIA در حوزه‌های خاورنزدیک، خلیج فارس و آسیای جنوبی، معاون رئیس مرکز ضد تروریستی DCI و دستیار اجرایی مدیر اطلاعات مرکزی بوده است. پروفسور پیلار همچنین در شورای اطلاعات ملی به عنوان یکی از اعضای اصلی گروه تحلیلی آن فعالیت می‌کرد. وی کهنه‌سرباز جنگ ویتنام و افسر بازنشسته ارتش ایالات متحده نیز هست.

پل پپلار دارای مدرک افتخاری از کالج دارتموث، لیسانس فلسفه از دانشگاه آکسفورد و کارشناسی ارشد و دکترا از دانشگاه پرینستون است. کتاب‌های پل پیلار عبارتند از: «مذاکره برای صلح: خاتمه جنگ بعنوان یک روند چانه‌زنی (۱۹۸۳)»؛ «تروریسم و سیاست خارجی ایالات متحده (۲۰۰۱)»؛ «اطلاعات و سیاست خارجی ایالات متحده: عراق، ۱۱ سپتامبر و اصلاح اشتباهات (۲۰۱۱)» و «چرا آمریکا جهان را اشتباه می‌فهمد: تجربه ملی و ریشه‌های سوءبرداشت (۲۰۱۶)».

*عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، برای ارائه پاسخ ایران به آمریکا به پاکستان سفر کرد. این سفر در حالی انجام شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، آتش‌بسی نامحدود را تمدید کرده است. ارزیابی شما از این سفر چیست و آیا می‌تواند راه را برای توافقی هموار کند؟

اکنون ترامپ سفر برنامه‌ریزی‌شده فرستادگان آمریکا به پاکستان را لغو کرده است، بنابراین به نظر می‌رسد که برای مدت زمان فعلی دیداری بین آمریکا و ایران برگزار نخواهد شد. دو طرف امیدوارند که از نظر تحمل فشار اقتصادی ناشی از نبود توافق، از یکدیگر جلو بزنند. 

ایران می‌گوید که سفر عراقچی درباره رایزنی‌های دوجانبه با پاکستانی‌هاست. با توجه به نقش پاکستان به عنوان میانجی اصلی در این مناقشه، موضوعات زیادی برای بحث وجود دارد، اما به نظر می‌رسد که اکنون این تنها کاری است که او در اسلام‌آباد انجام خواهد داد.

*به نظر می‌رسد این سفر می‌تواند زمینه‌ساز دیداری بین مقامات ارشد ایران و آمریکا باشد، در صورت حصول توافق اولیه. اگر توافقی حاصل شود، آیا چارچوبی برای دستیابی به یک توافق جامع خواهد بود؟

به احتمال زیاد به جای یک توافق جامع، چارچوبی مختصر و مبهم حاصل خواهد شد که بسیاری از مسائل را به مذاکرات آینده واگذار می‌کند. 

ترامپ آنقدر مشتاق است که از این وضعیت آشفته خارج شود که از نوع مذاکرات مستمری که برای رسیدن به توافقی جدید در مورد مسائل هسته‌ای لازم است، حمایت نخواهد کرد، حتی بدون در نظر گرفتن سایر مسائل.

*عراقچی پس از این سفر به عمان رفت و در ادامه به روسیه نیز سفر خواهد کرد. هدف از سفر به این دو کشور چیست؟

هر دو کشور می‌توانند در ماهیت یک توافق آینده با آمریکا نقش ایفا کنند. عمان لزوماً در هر ترتیبی که مربوط به عبور از تنگه هرمز باشد، بازیگر است. 

روسیه نیز ممکن است بخشی از توافق در مورد مسائل هسته‌ای باشد، مثلاً از طریق پذیرش اورانیوم غنی‌شده از ایران؛ و نیز موضوع رابطه تأمین تسلیحات نظامی ایران و روسیه وجود دارد که باید درباره آن صحبت کرد.

*برخی منابع اسرائیلی ادعا می‌کنند که اگر توافقی حاصل نشود، آمریکا ممکن است جنگی شدید و کوتاه‌مدت دیگر علیه ایران آغاز کند و آن را یک‌جانبه به پایان برساند. نزدیک شدن ناو هواپیمابر «جورج دبلیو بوش» به منطقه تحت پوشش سنتکام و سایر اقدامات نظامی آمریکا در منطقه، به این گمانه‌زنی دامن زده است. آیا این راهبردی است برای ترامپ تا در جنگ پیروزی اعلام کند؟

این یک احتمال است. ترامپ ممکن است احساس نیاز کند که چنین ضربه پایان‌دهنده‌ای بزند تا ادعای خود مبنی بر اینکه با نابودی بخش بزرگی از توانایی نظامی ایران، «پیروز» شده است را قابل قبول‌تر سازد.

*آمریکا به اهداف اعلام‌شده پیش از جنگ خود، مانند نابودی برنامه موشکی ایران، نابودی برنامه هسته‌ای ایران و «تغییر رژیم» دست نیافته است. به این معنا که مشخص شده این اهداف برای آمریکا از طریق کارزار نظامی دست‌یافتنی نیستند. این موضوع تا چه اندازه ترامپ را متقاعد می‌کند که از حمله دیگری خودداری کرده و دیپلماسی را جدی‌تر بنگرد؟

متأسفانه، ترامپ هرگز خود را با جدیت لازم وقف دیپلماسی نکرده تا آن را مؤثر سازد. سناریوی «نه جنگ، نه توافق» که در آن تمام تحریم‌های آمریکا علیه ایران پابرجا بماند، یکی از راه‌های احتمالی برای پایان یافتن این جنگ است. 

با این حال، نحوه پیشرفت این جنگ احتمالاً ترامپ را از استفاده بیشتر از نیروی نظامی، چه علیه ایران و چه علیه هر کشور دیگر، منصرف خواهد کرد. اینکه او احتمالاً عملیات نظامی علیه ونزوئلا را موفقیتی آسان می‌دید، احتمالاً بخشی از آن چیزی بود که باعث شد جنگی علیه ایران راه بیندازد، اما اکنون دیدگاه او نسبت به این گونه عملیات‌های نظامی حتماً تغییر خواهد کرد.