فاطمیه و ایام الله

همه روزها روز خدا و ایام الله است، اما قرار گرفتن کلمه «الله» در کنار کلمه «ایام» و ترکیب «ایام الله» طبق آیات قرآن و روایات به روزهای خاصی اشاره دارد که درآنها اتفاقات مهمی روی داده است ویا به علل دیگر، از اهمیت خاصی برخوردارهستند. همان‌گونه که همه مکان‌ها متعلق به خدا است، اما اضافه شدن بیت به الله اشاره به عظمت و جایگاه والای کعبه دارد که «بیت الله» لقب گرفته است.برای یوم الله مصادیق مختلفی درصدراسلام و پس از آن تعیین شده و حاکی ازآن است که نمی‌توان این تعبیرگویا و رسا رامحدود ساخت، ایام الله، تمام روزهائی است که دارای عظمتی درتاریخ زندگی بشر است.به تعبیرمولف محترم تفسیر نمونه«هر روز که فصل تازه‌ای درزندگی انسان‌ها گشوده، و درس عبرتی به آنها داده وظهوروقیام پیامبری درآن بوده، یا طاغوت و فرعون گردنکشی درآن به قعر دره نیستی فرستاده شده، خلاصه هرروز که حق وعدالتی بر پا شده و ظلم و بدعتی خاموش گشته، همه آنها از ایام الله است»(مکارم شیرازی، تفسیرنمونه، ج۱۰، ص۲۷۱) بنابراین به هرنسبتی که یک رویداد و واقعه باحق وحقیقت ارتباط داشته باشد وبه همان میزان رنگ وبوی الهی پیدا کرده مصداق یوم الله خواهد بودکمااینکه رهبرشهید روزحضورده‌ها میلیون درایران وصدها هزارنفر درکشورعراق وبعضی کشورهای دیگر به پاس خونِ شهید قاسم سلیمانی؛ فرمانده سپاه قدس، دربزرگ‌ترین بدرقه‌جهان را از ایّام‌الله دانست.رهبرانقلاب اسلامی همچنین روزی هم که موشک‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پایگاه آمریکایی عین الاسد را درهم کوبید، را هم یکی از ایّام‌الله معرفی کرد.(خطبه نمازجمعه تهران ۲۷/۱۰/۱۳۹۷) براساس آیه کریمه «وذکرهم بایام الله ان فی ذلک لایـت لکل صبارشکور.»«وروزهای خدارا به آنان یادآوری کن که قطعا دراین (یادآوری) برای هرشکیبای سپاسگزاری عبرتهاست.»(ابراهیم/۵) وروایت امام صادق(ع) که منظوراز«ایام الله» رامی‌توان همان نعمت‌های خدا دانست.(تفسیرعیاشی ج ۲، ص ۲۲۲) قطعا ایام فاطمیه ازمصادیق یوم الله بشمارمیرود زیراکه فاطمه س مظهرمفاهیم و ارزشهای متعالی است.

۱-فاطمه س مظهرعصمت و کمال: حضرت فاطمه زهرا (س) ، بانوی زنان، به ویژگی‌ها و صفات منحصر به فردی متمایز بود. فضائل، شایستگی‌ها ومقام والای اوبا هیچ زن دیگری قابل مقایسه نیست. حضرت زهرا (س) سیده زنان عالم، سیده زنان مؤمن، سیده زنان اهل بهشت، آسمان و زمین است. این امرتأیید می‌کند که اوبهترین زن مطلق هستی، کامل‌ترین زن بدون رقیب است و بر همه زنان در دنیا وآخرت سیادت دارد.از نظرشیعه، فاطمه س دختر پیامبر(ص) دارای مقام عصمت و مصون از گناه و اشتباه است. (شیخ مفید، الفصول المختاره، ص۸۸.) اجماع مسلمانان واجماع قطعی شیعیان برعصمت او را نقل کردند (بحار الانوار، ج۲۹، ص۳۳۵.) مرحوم علامه حسن حسن‌زاده آملی قائل است که فخررازی، مفسراهل‌سنت قرن ششم قمری، با اینکه درهمه چیز شک می‌کرد و به «امام المُشَکِّکین» معروف بود، اما درعصمت حضرت زهرا(س) شک و تردیدی نداشت(هزارو یک نکته، ص۶۰۳، نکته ۷۴۸) لازمه چنین صفتی یعنی برخورداری حضرت فاطمه س از برخی شئون پیامبران و امامان(ع) مانند حجیت گفتار و رفتار و تقریر ومرجعیت دینی و صلاحیت تفسیر و تبیین دین برخوردار خواهد بود. چنانکه در قرآن کریم درباره پیامبران(ع) به این مطلب تصریح شده است.(احزاب، آیه ۲۱)

۲-فاطمه س محوراهل بیت ع: محوریت حضرت فاطمه درزنجیره ولایت یکی ازمسائل پررنگ و مهمی است چراکه ایشان هم دختر رسول خدا ص وهم همسرامیرالمومنین (ع) است وخود نیز شهیده راه ولایت است. ائمه بعدی هم انتساب خود به حضرت فاطمه (س) را بطور برجسته تاکید می‌کردندو این یعنی که حضرت فاطمه (س) حلقه وصل نبوت و امامت است؛ درواقع، تمام هویت ائمه (ع) در فاطمه زهرا (س) جمع شده است.

۳-فاطمه س مظهردفاع از حق، حق پرستی وحضور در صحنه: آن حضرت برای حفظ احترام ظاهری و موقعیت اجتماعی خود حاضر نشد از دفاع از امیرالمؤمنین (ع) دست بکشد؛ چراکه دفاع ایشان از ولایت، دفاع از یک موقعیت شخصی نبود، بلکه دفاع از حقیقت اسلام، جایگاه پیامبر اکرم (ص) و مسیر هدایت جامعه بود. حضرت فاطمه(س) نماد ایستادگی در مسیر مسئولیت و حق‌طلبی اجتماعی است ایستادگی ایشان در دفاع از حق و ولایت الگویی برجسته در تاریخ اسلام است آن حضرت در شرایطی که بسیاری از افراد از میدان دفاع از حق کنار کشیدند، با پایداری و روشنگری به مسیر خود ادامه دادند؛ هرچند نتیجه این مبارزه در ظاهر و در کوتاه‌مدت آشکار نشد.آن حضرت از پدر گرامی خود شنیده بود که«أَفْضَلُ الْجِهَادِ کَلِمَةُ حَقٍّ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ» بیان حق در برابر قدرتی که در مسیر باطل حرکت می‌کند، از برترین مصادیق جهاد است و جهاد در این مسیر به تاب آوری واستمرار نیاز دارد که حضرت فاطمه س هزینه آن را دادند.حضور مردم غیور ایران در خیابان مقابل ایالات متحده آمریکا مصداق بارز ایستادگی ودفاع از حق است.

۴-فاطمه س مظهر عفاف، با دقت در آیات و روایات درمی یابیم عفّت به معنی مناعت و آن حالت نفسانی است که انسان را ازغلبه شهوت باز دارد وهمچنین به معنی پارسایی و پرهیزکاری و بازداشتن ازحرام است.به طور کلی، عفت را میتوان یک صفت انسانی و ملکه نفسانی و زینت باطنی دانست که موجب میشود تمام اعمال و حرکات و گفتارو پوشش انسان، عفیفانه و فاقد رذیلتهای شهوانی و هوس مآبانه باشد. دین مبین اسلام، به عنوان آیین جامع و کامل خداوند متعال، در حمایت از شخصیت انسانی و معنوی زن در جهت حفظ عفّت عمومی، دستورهای حکیمانه ای مبتنی بر لزوم رعایت عفّت و حیا در ابعاد گوناگون صادر نموده است. البته عفاف مخصوص زنان نیست و مردان نیز باید عفیف باشند ولیکن چون مردان به دلیل داشتن قدرت جسمانی و برتری جسمانی این توانایی را دارند که به زن ظلم کنند و برخلاف میل او رفتار نمایند، از این رو اسلام بر روی عفّت زن تاکید بیشتری نموده است».قرآن یکی از ویژگی­های مؤمنان راستین را، عفاف و پاک دامنی می­داند و میفرماید: «وَالّذینَ هُم لِفُروجِهِم حافِظونَ؛ مومنان کسانی هستند که دامان خویش را از بی عفتی حفظ می­کنند»(مومنون /۵).حضرت فاطمه(س) بهترین مظهر عفت و پوشش زنان مسلمان است؛ زیرا باتوجه به اینکه فاطمه(س) آن بانویی نبود که کاملا با خارج از خانه قطع رابطه کرده باشد؛ چون تاریخ گواه است که وی دعوت دیگر زنان را میپذیرفته؛ هم چنین جهت تهیه وسایل روزمره به ویژه در روزهایی که حضرت علی(ع) حضور نداشتند بیرون میرفته، مرتب به خانه پیامبر(ص) رفت و ٱمد می‌کرده، در جنگ احد، به همراه دیگر زنان به مداوای زخمهای پیامبرپرداخته، و در فتح مکه و حجةالوداع همراه پیامبر(ص) بوده و پس از شهادت حمزه همواره به احد می‌رفته، و گاه برخی از یاران پیامبر(ص) را به همراه آن حضرت به حضور می‌پذیرفته، اما با این حال بازهم بر مسئله عفاف وحجاب زن سخت تکیه می‌کرده است.

۳-فاطمه س مظهرصبوری و تاب آوری: مفهوم تاب‌آوری در سیره حضرت زهرا(س) تجلی حق مدارانه است وزندگی این بانوی بزرگوار، مظهرصبر و استقامتی است که ایشان در مسیر دفاع از حق از خود نشان دادند، زندگی حضرت با رنج‌ها و دشواری‌هایی همراه بود، اما این مشکلات مانع از آن نشد که ایشان مسئولیت خود را در برابر جامعه و حقیقتی که به آن باور داشتند، فراموش کنند.تاب‌آوری به این معنا نیست که انسان رنج و سختی را احساس نکند یا شرایط دشوار برای او اهمیتی نداشته باشد، بلکه تاب‌آوری یعنی فرد با وجود شناخت دشواری‌ها و هزینه‌های مسیر، به دلیل درک هدفی بزرگتر، توانایی ادامه حرکت را داشته باشد، کسی که هدف خود را به‌درستی شناخته است، مشکلات را می‌بیند، آن‌ها را انکار نمی‌کند، اما اجازه نمی‌دهد سختی‌هابه عاملی برای کنار گذاشتن مسئولیت تبدیل شوند.در زندگی حضرت زهرا(س) ، دفاع از حق و انجام وظیفه، جایگاهی فراتر از آسایش فردی داشت، این مسئله نشان می‌دهد که در منطق دینی، صبر زمانی معنا و ارزش واقعی پیدا می‌کند که در مسیردرست و برای تحقق یک هدف ارزشمند به کار گرفته شود، البته صبر به معنای پذیرش انفعال یا سکوت در برابر انحراف نیست، بلکه در بسیاری از موقعیت‌ها، صبر واقعی به معنای ایستادگی سنجیده، حفظ آرامش و ادامه دادن مسیر مسئولانه است.

۴-فاطمه س مظهرنقش بی بدیل، شرایط بگونه ای رقم خورده بود که فقط فاطمه س میتوانست نقش آفرین باشد علی ع که متهم ومغضوب بود، سلمان وابوذر ومقداد وعمار وبنی هاشم هم قادر به انجام کاری نبودند وتنها از عهده دخترپیامبر برمی آمد که خروش کند وجماعت مهاجر وانصاررا مخاطب قرار دهد و از جایگاه ولایت و میراث پیامبر دفاع کند او یک تنه کارهمه راکرد ولی با نام فاطمه ختام کلام را بسپاریم به آن شوریده دل فاطمی، علوی وحسینی یعنی مرحوم دکترعلی شریعتی که چه نیکو گفت: نمی‌دانم ازاو چه بگویم؟ چگونه بگویم؟ خواستم از“بوسوئه” تقلید کنم، خطیب نامور فرانسه که روزی درمجلسی با حضورلوئی، از“مریم” سخن می‌گفت.گفت، هزاروهفتصد سال است که همه سخنوران عالم درباره مریم داد سخن داده‌اند. هزاروهفتصد سال است که همه فیلسوفان و متفکران ملتها در شرق وغرب، ارزشهای مریم را بیان کرده‌اند.هزاروهفتصد سال است که شاعران جهان، درستایش مریم همه ذوق وقدرت خلاقه‌شان رابکارگرفته‌اند. هزاروهفتصد سال است که همه هنرمندان، چهره نگاران، پیکره سازان بشر، درنشان دادن سیما و حالات مریم هنرمندیهای اعجازگرکرده‌اند.اما مجموعه گفته‌ها و اندیشه‌ها و کوشش‌ها وهنرمندی‌های همه در طول این قرنهای بسیار، به اندازه این یک کلمه نتوانسته‌اند عظمت‌های مریم را باز گویند که "مریم مادر عیسی است”.

و من خواستم با چنین شیوه‌ای از فاطمه بگویم، باز درماندم، خواستم بگویم: فاطمه دختر خدیجه بزرگ است دیدم که فاطمه نیست.

خواستم بگویم که: فاطمه دختر محمدۖ است دیدم که فاطمه نیست.خواستم بگویم که: فاطمه همسر علی است دیدم که فاطمه نیست.

خواستم بگویم که: فاطمه مادر حسنین است. دیدم که فاطمه نیست.خواستم بگویم که: فاطمه مادر زینب است. باز دیدم که فاطمه نیست.

نه، اینها همه هست و این همه فاطمه نیست.فاطمه فاطمه است…والسلام.